Bình Dương: Thanh tra toàn diện các dự án, việc phân lô bán nền trái phép

Mới đây, Đoàn Thanh tra Chính phủ do ông Đặng Công Huẩn - Phó Tổng Thanh tra Chính phủ làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Bình Dương để công bố Kết luận Thanh tra số 785 về kết quả thanh tra trách nhiệm việc thực hiện pháp luật trong công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng; công tác quản lý, sử dụng đất đai, quản lý đầu tư xây dựng; việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Nhà nước, doanh nghiệp cổ phần hóa sang kinh doanh đất, xây dựng nhà ở; thanh tra các dự án, công trình có dấu hiệu vi phạm pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị và thanh tra việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại khu vực đô thị trên địa bàn tỉnh Bình Dương (thời kỳ 2011 - 2019).

Thanh tra toàn diện phân lô, bán nền, các dự án

Theo UBND tỉnh Bình Dương, sau khi nhận thông báo có Kết luận Thanh tra, UBND tỉnh đã chỉ đạo xây dựng kế hoạch, cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp; phân công trách nhiệm của từng đơn vị, địa phương có liên quan có trách nhiệm khắc phục những hạn chế, thiếu sót liên quan.

Cụ thể, UBND tỉnh đề nghị xem xét hủy kết quả bán đấu giá tài sản công và xử lý theo đúng quy định của pháp luật, tránh thất thoát ngân sách Nhà nước. Chấm dứt việc bố trí vốn đầu tư công dàn trải, kéo dài, vi phạm Luật Đầu tư công và triển khai các dự án đầu tư công không nằm trong danh mục kế hoạch đầu tư công trung hạn và hàng năm...

Bên cạnh đó, tỉnh Bình Dương sẽ tổ chức thanh tra toàn diện việc phân lô, bán nền trái phép trên địa bàn toàn tỉnh và xử lý triệt để các vi phạm đối với các tổ chức và cá nhân có liên quan theo quy định của pháp luật.

Rà soát lại các dự án được cơ quan có thẩm quyền cho phép điều chỉnh quy hoạch xây dựng, thực hiện xác định lại giá đất làm căn cứ xác định bổ sung nghĩa vụ tài chính đất đai, tránh thất thoát ngân sách Nhà nước...

Tổ chức thanh tra các dự án nhà ở thương mại triển khai chậm tiến độ, vi phạm pháp luật về đầu tư, đất đai. Rà soát tiến độ thực hiện các dự án đầu tư, cương quyết thu hồi chủ trương đầu tư hoặc thu hồi dự án gắn với thu hồi quyền sử dụng đất đối với các dự án chậm triển khai, vi phạm pháp luật về đầu tư và đất đai do lỗi chủ quan của chủ đầu tư.

Trước đó, Kết luận Thanh tra số 785 chỉ rõ, UBND tỉnh thu hồi các cơ sở nhà đất của Ban Tổ chức Tỉnh ủy; Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy; Nhà khách Tỉnh ủy và Văn phòng Tỉnh ủy. Các trụ sở này được UBND tỉnh giao cho Công ty TNHH MTV Đầu tư và Quản lý dự án thuê đất để sử dụng vào mục đích đất thương mại, dịch vụ tại Quyết định 1939/QĐ-UBND ngày 20/7/2017 không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất là trái với quy định tại Điều 118 Luật Đất đai 2013 và vi phạm quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.

Ngoài ra, những trụ sở cũ, gồm: Sở Công Thương, Sở Giao thông vận tải, Hội Chữ thập đỏ và Hội Cựu chiến binh, dù đã thực hiện đấu giá đúng quy định pháp luật. Tuy nhiên, Sở Tài chính không tổ chức xác định lại giá khởi điểm trình UBND tỉnh phê duyệt lại để làm căn cứ qua các lần tổ chức đấu giá, chỉ căn cứ vào thẩm định giá đầu tiên để tăng dần ở lần 2, lần 3 và lấy giá khởi điểm lần 3 làm cơ sở giá khởi điểm lần 4. Theo quy định, chứng thư thẩm định giá chỉ có hiệu lực thời hạn không quá 6 tháng, nhưng Sở Tài chính đã sử dụng chứng thư của năm 2015 làm căn cứ cho đấu giá năm 2017.

"Việc Sở Tài chính không tổ chức xác định lại giá khởi điểm trình UBND tỉnh phê duyệt lại để làm căn cứ bán đấu giá qua các lần tổ chức đấu giá là vi phạm pháp luật về đấu giá tài sản và pháp luật về thẩm định giá (đối với lần đấu giá thứ 4), cần phải được xem xét, xử lý theo quy định", Kết luận Thanh tra nêu rõ.

Nhiều doanh nghiệp vi phạm Luật Nhà ở, Luật Đất đai

Trong việc giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất đối với các doanh nghiệp thực hiện dự án đầu tư, UBND tỉnh đã cho phép thực hiện ở một số dự án không phù hợp với quy hoạch sử dụng đất (QHSDĐ).

Điển hình: Dự án Khu nhà ở Đường sắt, diện tích 4,8ha tại phường Dĩ An; Dự án Chung cư Khu nhà ở An Bình, diện tích 2,98ha tại phường An Bình (thành phố Dĩ An), cả 2 dự án này là quy hoạch đất sản xuất kinh doanh nhưng UBND Bình Dương đã cho phép chuyển mục đích từ loại cây lâu năm, cây hàng năm khác sang loại đất ở đô thị là không phù hợp với QHSDĐ.

Một số dự án như: Dự án Khu nhà ở Tân Long 2 do Công ty Địa ốc Phú Thọ làm chủ đầu tư, Dự án Khu nhà ở Nam Long 3 do Công ty Bất động sản Nam Long Bình Dương làm chủ đầu tư, UBND tỉnh Bình Dương đã chấp thuận chủ trương đầu tư và chỉ định nhà đầu tư có quyền sử dụng đất nông nghiệp hợp pháp (không có quyền sử dụng đất ở) được phép đầu tư dự án phát triển nhà ở thương mại, là chưa thực hiện đúng Điểm c, Khoản 2, Điều 22, Luật Nhà ở năm 2014.

Về tiền ký quỹ đảm bảo, giai đoạn năm 2015-2017, có 147 dự án phải ký quỹ đầu tư, số tiền ký quỹ bảo đảm 92,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Xây dựng không yêu cầu các chủ đầu tư ký quỹ, việc này là một trong những nguyên nhân chủ đầu tư chậm triển khai dự án.

Một số dự án sau khi được chấp thuận chủ trương, một thời gian dài chủ đầu tư không triển khai nhưng tỉnh Bình Dương không xử lý hoặc xử lý không nghiêm, gây lãng phí tài nguyên đất, khiến người dân trong khu vực có dự án gặp khó khăn, thiệt thòi và gia tăng khiếu nại, khiếu kiện.

Việc xác định giá đất để làm căn cứ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất tại một số dự án như: Khu nhà ở Nam Long 2, Nam Long 3, Khu nhà ở Đức Phát 3, Khu nhà ở Bình Thuận II, Khu nhà ở thương mại Sabinco Tương Bình Hiệp… còn nhiều thiếu sót, vi phạm, có nguy cơ gây thất thoát ngân sách Nhà nước.

Một số dự án có điều chỉnh quy hoạch chi tiết, thay đổi hệ số sử dụng đất nhưng UBND tỉnh Bình Dương không xác định nghĩa vụ tài chính phát sinh.

Đơn cử, Khu nhà ở Nam Long 3, UBND tỉnh cho phép điều chỉnh chủ trương đầu tư, từ xây dựng nhà ở để bán sang hình thức chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người dân tự xây nhà; Khu nhà ở Bình Thuận 2, chủ trương ban đầu có xây dựng nhà ở xã hội nhưng do không thuộc đối tượng bắt buộc nên được cho phép bằng tiền nhưng UBND tỉnh Bình Dương không xác định lại giá đất.

Ngoài ra, Dự án Khu nhà ở Sài Gòn Land tại Thành phố Tân Uyên do Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Sài Gòn Land làm chủ đầu tư, điều chỉnh quy hoạch xây dựng chi tiết 1/500 làm tăng 644,9m2 diện tích đất ở, nhưng cơ quan thuế chưa xác định giá đất tại thời điểm điều chỉnh để làm căn cứ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.

Một số dự án nhà ở thương mại chưa đủ điều kiện mua bán tài sản hình thành trong tương lai; chưa hoàn thành xây dựng kết cấu hạ tầng gồm các công trình dịch vụ, công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội theo quy hoạch chi tiết 1/500, nhưng chủ đầu tư vẫn ký hợp đồng chuyển nhượng.

Điển hình, Dự án Khu nhà ở Tân Long 2 do Công ty Địa ốc Phú Thọ làm chủ đầu tư, Dự án Khu nhà ở Nam Long 3, do Công ty Nam Long Bình Dương làm chủ đầu tư, Dự án khu nhà ở thu nhập thấp Tân Bình (giai đoạn 1, 2) do Công ty Lê Phong làm chủ đầu tư…

Thanh tra Chính phủ còn chỉ ra nhiều sai phạm về phân lô, tách thửa, xây dựng trái phép trên địa bàn toàn tỉnh Bình Dương. Đặc biệt là các địa phương: Thành phố Thủ Dầu Một, Thuận An, Dĩ An, Tân Uyên, Bến Cát, Bàu Bàng… trong một thời gian dài lãnh đạo các địa phương này đã để xảy ra nhiều sai phạm, diễn biến phức tạp về quy mô, tính chất, phạm vi.