Cúng dường online Momo, cần thể hiện người gửi và người nhận

Hiện nay, trên ứng dụng Ví điện tử Momo đang cung cấp dịch vụ đóng góp tiền công đức trực tuyến “Phát tâm Công đức” hay còn gọi là cúng dường online.

Theo giới thiệu của Ví điện tử Momo, dịch vụ trên nhằm “hỗ trợ tạo điều kiện cho quý Phật tử và nhân dân phương xa, Momo đồng hành cùng mạng xã hội Phật Giáo Butta mở cổng phát tâm công đức”.

Theo đó, khi người dùng Ví điện tử Momo muốn cúng dường online, sẽ có một danh sách các nhà Chùa kèm địa chỉ để người dùng có thể lựa chọn số tiền công đức.

Theo một số người dùng Ví điện tử Momo, việc cúng dường online là rất tiện lợi và ý nghĩa nếu số tiền công đức được sử dụng đúng mục đích. Tuy nhiên, để có thể yên tâm hơn khi đóng góp, một số người dùng cũng cho rằng Ví điện tử Momo có thể bổ sung thêm một số thông tin chưa được thể hiện như tài khoản của từng nhà Chùa và mục đích sử dụng số tiền công đức nếu nhận được hay các giấy tờ chứng minh việc hợp tác, điều khoản cam kết của Momo và mạng xã hội Phật Giáo Butta liên quan đến dịch vụ cúng dường online.

Dưới góc độ chuyên gia pháp lý, Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Côg ty Luật SBLAW có những chia sẻ về nhận định chung, tính hợp quy, phù hợp với quy định pháp luật của dịch vụ cúng dường online.

Theo Luật sư Hà, bấy lâu nay, việc quản lý hòm công đức và minh bạch tiền công đức không phải nơi đâu cũng sẵn sàng. Tuy nhiên, với ví điện tử thì việc minh bạch này hoàn toàn dễ dàng. Đây chính là lý do quan trọng nhất khiến Giáo hội Phật giáo Việt Nam muốn áp dụng hình thức cúng dường qua ví điện tử được rộng rãi hơn. Tuy nhiên pháp luật có quy định cụ thể về hình thức này không và trách nhiệm quản lý tiền công đức là của cá nhân hay tổ chức nào thì chúng ta cần phải làm rõ.

Theo Khoản 5 Điều 21 và Điều 56 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016, tiền công đức là tài sản thuộc quyền sở hữu riêng của tổ chức tôn giáo nên tổ chức tôn giáo tự mình quyết định việc quản lý, sử dụng và định đoạt.

Quyền đối với tài sản thuộc sở hữu riêng của tổ chức tôn giáo được Nhà nước bảo hộ theo các quy định tại khoản 3 Điều 3, khoản 6 Điều 7 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016 và nguyên tắc về bảo hộ quyền tài sản tại Bộ luật Dân sự 2015.

Cụ thể, theo Khoản 1 Điều 206 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định chủ sở hữu có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản thuộc sở hữu riêng nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt, tiêu dùng, sản xuất, kinh doanh và các mục đích khác không trái pháp luật.

Như vậy, Luật sư Hà cho rằng, tổ chức tôn giáo có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tiền công đức nhằm phục vụ nhu cầu hoạt động tôn giáo và các mục đích khác không trái pháp luật.

Về vấn đề hợp pháp của các dịch vụ trung gian, thu hộ tiền công đức cho các Chùa trong cả nước (như trên Ví điện tư Momo - PV), theo Luật sư Nguyễn Thanh Hà, trong thời đại công nghệ thông tin phát triển như hiện nay thì việc ứng dụng vào cuộc sống hàng ngày là điều tất yếu.

"Chúng ta đang là những công dân số, và chúng ta cũng đang thực hành văn hoá số. Thực hành tôn giáo hay bất cứ một thực hành xã hội nào khác cũng không thể tách mình ra khỏi bối cảnh xã hội này. Chính vì vậy, việc cúng dường online, không sớm thì muộn, chắc chắn sẽ xuất hiện", Luật sư Nguyễn Thanh Hà nhận định.

Cũng theo Luật sư Hà, các dịch vụ thu hộ tiền công đức cho các chùa qua các ví điện hay các hình thức online thì đó cũng chỉ là trung gian cho việc quản lý hoạt động công đức.

Theo đó, việc trung gian này không vi phạm pháp luật khi nó thể hiện rõ được các thông tin của người gửi và người nhận công đức vấn đề chính cần quản lý là việc sử dụng các khoản công đức này như thế nào để không vi phạm pháp luật, Luật sư Nguyễn Thanh Hà nhận định.

Mặt khác, cũng theo Luật sư Hà, có thể thấy rằng, việc đóng góp tiền công đức online cũng góp phần tạo điều kiện cho việc quản lý các khoản tiền này được dễ dàng và minh bạch hơn. Thay vì việc ghi chép và kiểm tra, thống kê các khoản công đức bằng phương pháp truyền thống thì việc ứng dụng công nghệ vào hoạt động này cũng góp phần thuận tiện hơn rất nhiều. Chỉ cần một thao tác đơn giản chúng ta có thể kiểm tra sao kê các khoản công đức và tổng hợp, lưu trữ các khoản này một cách hiệu quả và tiện lợi.

"Việc cúng dường theo hình thức này cũng góp phần hạn chế được những hiện tượng không phù hợp như đổi tiền lẻ, gài tiền vào tay tượng hay cách thức sử dụng tiền công đức,.... góp phần làm đẹp hơn hình ảnh các di tích trong mắt các du khách trong và ngoài nước", Luật sư Hà nói.

Tuy nhiên, Luật sư Nguyễn Thanh Hà cũng nhấn mạnh, để tránh các trường hợp lợi dụng tín ngưỡng tôn giáo nhằm trục lợi và thực hiện những hoạt động trái pháp luật, trái với thuần phong mỹ tục của đất nước, thiết nghĩ, cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần xem xét tăng cường chức năng kiểm tra, giám sát nhằm đảm bảo các khoản tiền này được thu chi đúng mục đích.