Những thuật ngữ tài chính bạn nhất định phải biết để hiểu về vụ margin call lớn nhất lịch sử
Những ngày gần đây, đâu đâu trong giới tài chính cũng bàn tán về vụ quỹ đầu tư Archegos Capital Management của Bill Hwang đổ vỡ.
Có thể tóm tắt câu chuyện như sau: Archegos, một quỹ đầu tư dưới dạng family office, đã sử dụng đòn bẩy quá lớn để mua vào hơn 10% cổ phiếu tại nhiều công ty.
Khi các cổ phiếu này lao dốc, một loạt ngân hàng sừng sỏ ở phố Wall đang phục vụ Archegos như Goldman Sachs, Morgan Stanley, Nomura, Credit Suisse, Deutsche Bank đã nhanh chóng "margin call" đồng thời bán tháo cổ phiếu, khiến tình hình càng trở nên tồi tệ hơn. Tổng cộng số cổ phiếu bị bán ra có giá trị lên tới 30 tỷ USD.
Tuy nhiên, để hiểu tường tận về vụ việc đòi hỏi bạn cần phải am hiểu về một số thuật ngữ chuyên ngành dưới đây.
Block trade (giao dịch lô lớn)
Đó là những giao dịch với số lượng cổ phiếu cực lớn, thường được đàm phán riêng tư, bên ngoài thị trường đại chúng hoặc trong các sàn giao dịch ngầm "dark pool". Thông thường các giao dịch lô lớn sẽ không được công khai và thực hiện ngoài giờ giao dịch chính thức để tránh trường hợp giá cổ phiếu biến động quá mạnh trong quá trình thực hiện giao dịch.
Trong vụ Archegos, một loạt giao dịch lô lớn đã được thực hiện đối với những cổ phiếu như ViacomCBS, Discovery, Tencent Music, GSX Techedu... và lại là trong giờ giao dịch, khiến thị trường hoảng loạn.
Margin call
Nhà đầu tư có thể sử dụng tiền đi vay (hay còn gọi là chơi margin) để khuếch đại số lãi thu được, nhưng trong trường hợp ngược lại thì khoản lỗ cũng sẽ nhân lên nhanh chóng. Những công ty môi giới hay các ngân hàng tài trợ cho các giao dịch như vậy sẽ yêu cầu nhà đầu tư phải có 1 khoản ký quỹ để đặt cọc, mà khoản đó sẽ phải tăng lên nếu như các cổ phiếu mà nhà đầu tư đang giao dịch giảm giá.
Lệnh yêu cầu tăng tài sản kỹ quỹ được gọi là "margin call". Khi bị margin call, nhà đầu tư phải bán tống bán tháo cổ phiếu.
Ở vụ margin call lớn nhất trong lịch sử, một loạt cổ phiếu từ các tập đoàn công nghệ Trung Quốc cho đến các ông lớn truyền thông Mỹ đã bị bán tháo, với tổng trị giá lên tới hơn 30 tỷ USD.
Total return swaps
Là các hợp đồng hoán đổi cho phép 1 quỹ đầu cơ trả cho bên khác 1 con số nhất định, đổi lại bên kia sẽ thanh toán dựa trên thu nhập có được từ tài sản cơ sở mà nó sở hữu (ví dụ như cổ phiếu). Nếu giá tài sản giảm, quỹ đầu cơ sẽ phải bù đắp khoản thua lỗ.
Trong trường hợp Archegos, sở dĩ quỹ này có thể bí mật mua lượng lớn cổ phiếu tại nhiều quỹ là vì Archegos đã sử dụng các hợp đồng hoán đổi. Tài sản chỉ được ghi chép trên bảng cân đối kế toán của các ngân hàng thay vì trên báo cáo tài chính của quỹ.
Contracts for differences
Là 1 sản phẩm tài chính cho phép nhà đầu tư đặt cược vào chiều hướng biến động của giá cổ phiếu, tiền tệ hoặc hàng hóa mà không cần phải sở hữu chúng. Nhà đầu tư thường sử dụng đòn bẩy để khuếch đại quy mô đặt cược.
Đây lại là 1 công cụ khác mà Archegos được cho là đã sử dụng để vơ vét cổ phiếu tại nhiều công ty.
Family office
Là loại hình công ty tư nhân được quản lý rất lỏng lẻo, được lập ra để quản lý tài sản cho các gia đình giàu có. Thông thường các gia đình cần ít nhất 500 triệu USD để thành lập 1 family office.
Vì Archegos đi theo mô hình family office, Hwang đã có thể thực hiện những vụ đầu tư liều lĩnh mà không bị cơ quan quản lý sờ gáy.
Tham khảo Bloomberg
TIN LIÊN QUAN
Nhận định phiên giao dịch ngày 20/3: Áp lực rung lắc còn lớn?
Sau phiên 19/3 giảm hơn 14 điểm và đánh mất mốc 1.700 điểm, thị trường bước vào phiên 20/3 với nhiều áp lực đan xen. Bối cảnh quốc tế vẫn bất lợi khi...
Vì sao khối ngoại tiếp tục bán ròng trong phiên đáo hạn phái sinh 19/3?
Khối ngoại tiếp tục bán ròng hơn 1.000 tỷ đồng trong phiên 19/3 dù áp lực đã hạ nhiệt, phản ánh hoạt động cơ cấu danh mục, chốt lời bluechips…
Nhận định phiên giao dịch ngày 19/3: Chỉ nắm giữ cổ phiếu có nền tảng cơ bản vững chắc
Dù VN-Index vẫn duy trì trên mốc 1.700 điểm sau nhịp hồi phục, thị trường tiếp tục rung lắc mạnh với dòng tiền phân hóa và thanh khoản chưa cải thiện rõ rệt....
Nhận định phiên giao dịch ngày 18/3: Ưu tiên nắm giữ cổ phiếu có nền tảng cơ bản vững chắc
Sau nhịp hồi phục đưa VN-Index trở lại mốc 1.700 điểm, thị trường vẫn đối mặt áp lực chốt lời và thanh khoản chưa thực sự cải thiện....
Nhận định phiên giao dịch ngày 17/3: Tích trữ một phần tỷ lệ tiền mặt để dành sức mua
Sau chuỗi phiên rung lắc và thanh khoản suy giảm, thị trường chứng khoán đang bước vào giai đoạn tích lũy với xu hướng ngắn hạn chưa rõ ràng....
VN-Index rung lắc quanh 1.690 điểm, cổ phiếu nào đồng loạt giảm sâu?
Thị trường chứng khoán ngày 16/3 tiếp tục ghi nhận trạng thái giằng co và phân hóa mạnh khi chỉ số VN-Index dao động quanh mốc tham chiếu trong phần lớn thời gian giao dịch...
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 16/3: Giải ngân từng phần tại nhịp rung lắc
Ngày 13/3, thị trường chứng khoán có diễn biến phân hóa, VN-Index chịu áp lực điều chỉnh từ nhóm dầu khí và các mã vốn hóa lớn....
Áp lực bán tập trung ở nhóm dầu khí và chứng khoán kéo VN-Index mất mốc 1.700 điểm
Thị trường chứng khoán khép lại phiên giao dịch cuối tuần trong trạng thái rung lắc mạnh khi VN-Index tiếp tục đánh mất mốc tâm lý quan trọng 1.700 điểm...
Người đàn ông ở Thanh Hóa bị phạt hơn 1 tỷ đồng vì thao túng cổ phiếu
Ông Tống Anh Linh (địa chỉ tại khu phố 3, phường Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa) bị phạt tiền 1,5 tỷ đồng do có hành vi vi phạm thao túng thị trường chứng khoán.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 13/3: Nắm giữ danh mục hiện tại, duy trì sức mua
Sau phiên điều chỉnh mạnh ngày 12/3, các chuyên gia cho rằng thị trường có thể bước vào giai đoạn tích lũy trong ngắn hạn. Trong bối cảnh đó...
Tin nhanh chứng khoán ngày 11/3: VN Index bứt phá hơn 51 điểm; nhóm dầu khí, chứng khoán tăng mạnh
Thị trường tiếp đà hồi phục khi VN Index tăng mạnh hơn 51 điểm và đóng cửa ở mức cao nhất phiên. Hàng loạt cổ phiếu dầu khí, vận tải biển...
Cổ phiếu dầu khí: Cơ hội và thách thức trước căng thẳng Trung Đông
Căng thẳng leo thang tại Trung Đông, đặc biệt là khu vực eo biển Hormuz, đang trở thành tâm điểm đẩy giá dầu Brent duy trì ở mức cao...
Vì sao nhiều công ty chứng khoán điều chỉnh lãi suất margin lên tới 13–14%/năm?
Đầu năm 2026, nhiều công ty chứng khoán tại Việt Nam đồng loạt tăng lãi suất cho vay giao dịch ký quỹ (margin) và ứng trước tiền bán....
Nhận định phiên giao dịch ngày 11/3: Chưa vội vàng quay lại vị thế mua mới
Sau phiên hồi phục gần 24 điểm của VN-Index, các công ty chứng khoán cho rằng tín hiệu đảo chiều vẫn chưa thực sự rõ ràng. Nhà đầu tư được khuyến nghị giữ tâm lý...
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 10/3: Chờ nhịp hồi phục để cơ cấu danh mục
Sau phiên lao dốc hơn 115 điểm của VN-Index do áp lực bán giải chấp diện rộng, thị trường chứng khoán được dự báo sẽ tiếp tục biến động mạnh trong ngắn hạn....
Chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư thận trọng, tránh bán tháo cổ phiếu tốt
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến phiên giảm sâu, nhà đầu tư được khuyến nghị giữ bình tĩnh, ưu tiên kiểm soát rủi ro và không nên bán tháo cổ phiếu chất lượng trong danh mục.
Nhận định phiên giao dịch ngày 9/3: Hạ tỷ trọng những cổ phiếu đã vi phạm ngưỡng an toàn
Sau tuần giảm mạnh với áp lực bán gia tăng, nhiều tín hiệu kỹ thuật cho thấy rủi ro điều chỉnh của thị trường chứng khoán vẫn ở mức cao...
Xử phạt các cá nhân trong vụ thao túng cổ phiếu AAT
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 25 cá nhân liên quan đến hành vi cho mượn tài khoản để giao dịch...
Cổ phiếu FLC giao dịch trở lại trên hệ thống lưu ký
Công ty cổ phần Tập đoàn FLC thông tin về việc cổ phiếu FLC được giao dịch trở lại trên hệ thống lưu ký tại Công ty cổ phần Chứng khoán Artex từ ngày 6/3/2026.


























.png)