Bỗng dưng thành giám đốc công ty 'ma': Kẽ hở ở đâu?

Những ngày qua, dư luận rất quan tâm đến trường hợp một thanh niên bỗng dưng biết mình là giám đốc một công ty "ma", hiện đang nợ thuế hơn 1 tỷ đồng.

Theo thông tin được phản ánh trên báo Thanh niên, năm 2017, vào làm được 10 ngày, anh N.V.T (nay 29 tuổi, quê Quảng Bình, tạm trú Bà Rịa - Vũng Tàu) bị Công ty TNHH MTV dịch vụ thương mại vận tải Mai Hương (viết tắt Công ty Mai Hương) tại P.Phú Mỹ, TX.Phú Mỹ (Bà Rịa - Vũng Tàu) đuổi việc. Ba năm sau, anh T. xin cấp hộ chiếu để đi xuất khẩu lao động thì được biết mình là... giám đốc của công ty từng đuổi mình, hiện đang nợ thuế hơn 1 tỷ đồng.

Trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh (Học viện Tài chính) cho biết, hiện tượng một người bỗng dưng thành giám đốc một công ty "ma" không phải là hiếm, đồng thời xảy ra tình trạng này là xuất phát từ những sơ hở trong quản lý cấp phép kinh doanh của cơ quan quản lý.

Trong trường hợp báo chí phản ánh ở trên, theo ông Thịnh, người đại diện pháp luật/giám đốc phải đăng ký mẫu chữ ký. Có thể doanh nghiệp đã sử dụng CNMD của người lao động, thậm chí chỉ cần giấy CMND sao y bản chính, đồng thời giả mạo chữ ký của người này để đăng ký mẫu chữ ký người đại diện pháp luật/giám đốc. Khi đến cơ quan chức năng để làm thủ tục, cơ quan này coi chữ ký giả mạo đó chính là chữ ký của người đăng ký và vẫn cấp phép mà thiếu sự thẩm tra, kiểm chứng.

"Ở đây có thể là công ty thật, nhưng chữ ký "ma". Ai đó giả mạo chữ ký người lao động kia, nhưng chữ ký ở đấy, CNMD ở đấy, cơ quan chức năng chỉ cần chữ ký, miễn là đúng tên người trong CMND. Mọi thứ cứ thế mà chạy theo đúng trình tự, thủ tục.

Bởi những thông tin sai sự thật dễ dàng lọt lưới ở khâu đăng ký kinh doanh, nên mới có những công ty "ma", rồi những "siêu doanh nghiệp" có vốn đăng ký lên tới hàng tỷ USD.

Thậm chí, theo luật doanh nghiệp hiện hành, để tạo điều kiện cho doanh nghiệp sớm đi vào hoạt động, trong thủ tục thành lập doanh nghiệp không yêu cầu hồ sơ chứng minh địa chỉ trụ sở. Các nội dung này sẽ được kiểm tra sau khi doanh nghiệp đi vào hoạt động. Tuy nhiên, sự thông thoáng này cũng có mặt trái của nó khi công tác hậu kiểm sơ sài", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhận xét.

Cũng theo vị chuyên gia, về nguyên tắc, khi đăng ký mẫu chữ ký phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ gồm: văn bản đề nghị đăng ký mẫu chữ ký của cá nhân/tổ chức, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp; quyết định bổ nhiệm của người đăng ký; chứng minh nhân dân của người đăng ký... Vậy nhưng, trong trường hợp nêu trên, quá trình kiểm tra, giám sát của cơ quan chức năng đã thiếu chặt chẽ, để doanh nghiệp qua cửa đầu tiên trót lọt và từ đó họ thoải mái ký dưới tên của người khác.

"Đáng ra khi có người đăng ký mẫu chữ ký thì cơ quan công chứng, cơ quan có thẩm quyền phải xác định chữ ký đó, giống như cách ngân hàng làm khi mở tài khoản cho khách hàng. Theo đó, người mở tài khoản phải đến ngân hàng ký 3 chữ ký. Các chữ ký ấy có thể khác nhau, nhưng ngân hàng sẽ dựa vào đó để xác định đúng chủ thể mở tài khoản.

Nếu làm được như vậy thì không có chuyện thông tin sai lại trót lọt qua được cửa đăng ký kinh doanh, cũng không có tình trạng nhiều doanh nghiệp đăng ký thành lập xong không ai biết họ làm gì, có hoạt động kinh doanh hay không, đồng thời hạn chế được những doanh nghiệp "ma" được lập nên với mục đích lừa đảo...", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nói.

Trở lại với trường hợp tự dưng thành giám đốc công ty ở trên, trong một diễn biến mới, báo Thanh niên cho biết, một người phụ nữ xưng là N.T.H, cựu Giám đốc Công ty Mai Hương, cho biết ngày 2/4, bà đã gặp anh N.V.T làm việc và xin bồi thường 50% số tiền mà anh T. đã bị mất sau khi không đi xuất khẩu lao động được. Đối với số tiền hơn 1 tỷ đồng mà anh T. là người đại diện công ty đang bị nợ thuế, bà H. cho biết “sẽ trả cho nhà nước trong vài tháng tới”.

Khi được hỏi vì sao anh T. bị đuổi việc nhưng sau đó trở thành giám đốc Công ty Mai Hương, bà H. cho biết thời gian đó bà ở ngoài Bắc, toàn bộ công việc ủy quyền cho ông B. (lúc này là kế toán trưởng công ty, hiện đã nghỉ việc) điều hành.

“Tôi thuê nhiều người làm… giám đốc công ty nên không biết ai là ai cả. Anh T. tôi cũng chưa từng biết mặt. Việc ông B. đưa anh T. làm giám đốc công ty cũng không nói tôi biết (!?)”, bà H. nói.