Cổ phiếu ngân hàng tăng 'phi mã': Ám ảnh rủi ro vì nợ xấu!

Cuối năm 2020 và đầu năm 2021, giá cổ phiếu của nhiều ngân hàng tăng từ 40% - 90% so với đầu năm. Theo dữ liệu từ Chứng khoán Vietcombank (VCBS), có tới 21 mã cổ phiếu ngân hàng tăng giá và chỉ 3 mã giảm giá trong năm 2020. 

Chẳng hạn, SHB là mã tăng mạnh nhất nhất ngành ngân hàng, khởi đầu năm với mức giá 5.350 đồng/cp nhưng đến cuối năm 2020, cổ phiếu này đã tăng lên 17.000 đồng/cp, tương ứng mức tỷ suất sinh lời gần 218%.

Sau một thời gian “chìm”, đầu tháng 8/2020 cổ phiếu VIB bắt đầu ‘nổi sóng’. Chốt phiên giao dịch ngày 31/12/2020, thị giá VIB đạt 32.400 đồng/cp, tương ứng tăng gần 125% so với cuối năm 2019.

Bước sang năm 2021, cổ phiếu VIB tiếp tục tăng. Cụ thể, khép phiên giao dịch ngày 11/1/2021, thị giá VIB ở mức 34.500 đồng/cp, tương ứng tăng 6% so với cuối năm 2020.

Ngoài ra, có thể kể tới cổ phiếu LPB, kết thúc phiên giao dịch ngày 31/12/2020, thị giá LPB đạt 12.400 đồng/cp, tăng 96% so với thời điểm 31/12/2019. Sang năm 2021, cổ phiếu LPB tiếp tục đà tăng, từ ngày 31/12/2020 – ngày 11/1/2021, thị giá LPB tăng 12%, từ 12.400 đồng/cp lên 13.800 đồng/cp.

Điểm chung của cổ phiếu SHB, LPB và VIB trong năm qua chính là đã lên sàn hoặc đang tiến hành đưa cổ phiếu lên giao dịch tại HOSE. Hiện tại, VIB và LienVietPostBank đã hoàn thành việc chuyển cổ phiếu từ UPCoM lên niêm yết tại HOSE. Trong khi, HOSE cũng đã nhận nộp hồ sơ đăng ký niêm yết gần 1,76 triệu cổ phiếu của SHB.

Bên cạnh đó, loạt mã ngân hàng khác cũng ghi nhận tăng như cổ phiếu HDB (HDBank) trong giai đoạn (31/12/2019 – 11/1/2021) tăng từ 16.700 đồng/cp lên 26.950 đồng/cp, tương ứng tăng 61%. Tương tự, cổ phiếu TCB (Techcombank) tăng 34%; BID (BIDV) tăng 7%; …Đặc biệt, cổ phiếu VCB (Vietcombank) đã vượt 100.000 đồng/cp. Khép phiên giao dịch ngày 11/1/2021, thị giá VCB đạt 104.600 đồng/cp.

Ngay cả với ngân hàng nhỏ như Kienlongbank, thị giá cổ phiếu KLB trên sàn UpCom cũng tăng mạnh từ 12.500 đồng/cổ phiếu vào 31/12/2019 lên 19.300 đồng/cp vào ngày 31/12/2020, tương đương tăng 54%. Khép phiên giao dịch ngày 11/1/2021, thị giá KLB đạt 20.500 đồng/cp.

Thực tế, nhìn vào đợt tăng vừa qua của nhóm cổ phiếu ngân hàng có thể thấy khá giống với giai đoạn nửa sau của năm 2017- năm Vn-Index tăng trưởng mạnh.

Nếu năm 2017 được xem là “làn sóng lên sàn” thứ nhất của các ngân hàng khi nhiều ngân hàng rục rịch đăng ký hoặc niêm yết cổ phiếu thì năm 2020 sẽ là “làn sóng lên sàn thứ hai”.

Tại thời điểm năm 2017, đây là năm vàng son của các ngân hàng khi tăng trưởng tín dụng tới gần 19%, GDP quý 4/2017 cũng tăng trưởng kỷ lục 7,65%. Trên thị trường chứng khoán, các cổ phiếu ngân hàng cũng ghi nhận mức giá mạnh. Có cổ phiếu tăng tới hơn 100%, góp phần lớn vào đà tăng của Vn-Index thời điểm đó.

Tất nhiên, sau khi tăng trưởng nóng hồi cuối năm 2017 và đầu năm 2018 thì các cổ phiếu ngân hàng đã dành một khoảng thời gian khá lâu kéo dài hàng năm để điều chỉnh.

Liệu có rủi ro khi rót tiền vào cổ phiếu ngân hàng?

Hiện nay, một trong những yếu tố giúp cổ phiếu ngân hàng hồi phục và liên tục tăng giá là kết quả kinh doanh năm 2020 và triển vọng năm 2021 của ngành tài chính-ngân hàng. Theo chuyên gia của Công ty cổ phần Chứng khoán SSI, lợi nhuận của các nhà băng năm 2020 khả quan hơn kỳ vọng đầu năm.

Báo cáo chiến lược năm 2021 của Công ty cổ phần Chứng khoán VNDirect dự báo lợi nhuận của các ngân hàng sẽ tăng vào năm sau. VNDirect kỳ vọng tốc độ giải ngân đầu tư công sẽ tiếp tục cao và Ngân hàng Nhà nước sẽ duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng để thúc đẩy nền kinh tế phục hồi và tăng trưởng tín dụng.

Dù được đánh giá là khả quan nhưng theo các chuyên gia nỗi lo lớn của ngành ngân hàng cả năm 2021 là sự phình to của khối nợ xấu, đặc biệt là khối nợ xấu tiềm ẩn đang được "che" dưới lớp vỏ cơ cấu lại nợ.

Theo nhiều chuyên gia, nợ xấu của ngân hàng có chiều hướng gia tăng, nhất là vào các quý cuối năm; tăng khoảng 30%, tỉ lệ nợ xấu nội bảng có thể ở mức 3% vào cuối năm 2020, có thể tăng thêm trong năm 2021, do tác động của nền kinh tế tới ngành ngân hàng có độ trễ.

Cũng theo báo cáo của VNDirect, khi đại dịch được kiểm soát và nền kinh tế dần phục hồi, tăng trưởng tín dụng sẽ tăng trở lại và NIM có thể được cải thiện bằng cách thay đổi cơ cấu cho vay và tiền gửi, nhưng tác động của nợ xấu chỉ có thể được ngăn chặn khi các ngân hàng thận trọng trong việc thẩm định tín dụng, phân loại nợ và trích lập dự phòng.

Ngoài ra, đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, lợi nhuận có khi chỉ đóng góp khoảng 30% vào đà tăng của cổ phiếu. Do vậy, để đánh giá cổ phiếu ngân hàng có còn “hot” trong năm 2021 là hơi sớm.

Chuyên gia tài chính - ngân hàng, TS. Nguyễn Đức Hưởng từng nhận định, giá cổ phiếu ngân hàng đang lên, nhưng sang năm 2021, các ngân hàng sẽ cực kỳ khó khăn, vì điểm rơi của các đợt giãn nợ Covid-19 sắp đến, room tín dụng bị bó buộc, huy động vào rồi không cho vay được.

Chính vì vậy, khi rót tiền vào cổ phiếu ngân hàng không phải không có rủi ro, nhất là trong bối cảnh bức tranh nợ xấu vẫn tiếp tục tăng và đang dần được các ngân hàng hé lộ.