Đề xuất thành lập sàn giao dịch vàng

Chia sẻ tại tọa đàm "Giải pháp phát triển thị trường vàng an toàn và bền vững" do Cổng thông tin điện tử Chính phủ tổ chức, đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường cho rằng, Nhà nước là cơ quan độc quyền sản xuất vàng miếng và lấy thương hiệu vàng SJC làm thương hiệu quốc gia. Do đó, tâm lý người dân thường lựa chọn SJC để tích trữ, phòng tránh rủi ro.

Điều này tạo ra sự không bình đẳng giữa vàng 9999 và vàng SJC, chất lượng như nhau nhưng SJC được bảo hộ nên giá lúc nào cũng cao hơn.

Bên cạnh đó, tình trạng nhập khẩu vàng không liên thông trong nước, nên không tạo sự cân bằng được giữa thị trường vàng trong nước và thế giới. Chính vì vậy, khi thế giới tăng một chút thì giá vàng ở Việt Nam tăng rất cao. Giá vàng trong nước và thế giới chênh lệch dẫn đến tình trạng nhập lậu, lợi nhuận càng cao buôn lậu càng lớn.

Ông Cường đề nghị cần thay đổi phương thức quản lý, sửa đổi quy định liên quan đến nội dung này.

“Không nhất thiết độc quyền nhà nước về thương hiệu vàng. Khi nguồn cung vàng được tự do và cạnh tranh bình đẳng, sẽ không còn tình trạng khan hiếm”, ông Cường phân tích.

Bên cạnh đó, ông cho rằng, vàng là thị trường liên thông, biến động mạnh nên cần phải mở các công cụ liên thông thị trường vàng trong nước và quốc tế, xuất nhập khẩu với phương thức phù hợp, không duy trì cơ chế cấp phép, cấp quota theo dạng xin - cho mà cần quản lý bằng công cụ tài chính, đảm bảo tính cân đối trong nhập khẩu vàng, tránh rủi ro tài chính.

Ông cũng đề nghị, cần có phương thức quản lý kinh doanh vàng như kinh doanh trên sàn, hợp đồng và tín chỉ về vàng. Khi mở sàn giao dịch thì không lệ thuộc quá nhiều nhập khẩu nhiều vàng, mà sử dụng công cụ phái sinh, cân đối cung cầu.

Công cụ để điều hòa về mặt cung vàng rất rộng rãi, đặc biệt, khi giao dịch vàng trên tài khoản sẽ giúp cả các công cụ phái sinh, bán vàng theo hợp đồng bán cho tương lai, không phụ thuộc việc nhập vàng về mới có bù cho thị trường, khi đó sẽ bảo đảm phản ứng rất kịp thời”, ông nói.

Ông cho rằng đây là yếu tố có lợi cho cả phía người dân yên tâm vẫn có vàng nếu muốn dự trữ và cả về phía thị trường, bảo đảm quản lý được ngoại tệ.

Thêm nữa, khi đưa vàng vào giao dịch trên thị trường, khớp lệnh công khai minh bạch, bất kể người nào tham gia vào sẽ biết ngay thị trường có bao nhiêu người bán, mua…

Thông tin minh bạch giúp người tham gia vào thị trường dễ đưa quyết định sáng suốt hơn, đặc biệt Nhà nước kiểm soát sẽ tốt.

Ông nói thêm, việc liên thông thị trường vàng trong nước và thế giới là cần thiết. Nếu Việt Nam có thị trường vàng giao dịch tài khoản trên sàn thì việc liên thông sẽ rất dễ, không nhất thiết phải nhập khẩu về mà có thể đặt lệnh mua bán là trao đổi được ngay vàng thế giới, việc đó tạo ra cân bằng giá với thị trường giao dịch thế giới.

“Việc lập sàn giao dịch vàng tôi cho rằng là rất cần tính đến. Tất nhiên, vàng là hàng hóa đặc biệt, không phải hàng hóa thông thường nên cần tính tới phương thức quản lý như thế nào. Những năm trước đây có tình trạng nhiều cá nhân, tổ chức giao dịch sàn vàng quốc tế, rủi ro xảy ra rất nhiều”, ông nhận định.

Theo ông Cường, giao dịch vàng cần nghiệp vụ rất sâu, không phải ai cũng tham gia được, nếu không cẩn trọng, có thể xảy ra khủng hoảng, thiệt hại cho dân. Các cơ quan cần tính tới mô hình sàn vàng như thế nào, không phải mô hình như bán hàng hóa thông thường, ai mua cũng được mà phải đưa vào từng cấp độ. Ví dụ, sàn sơ cấp, chỉ có một số nhà kinh doanh rất chuyên nghiệp mới giao dịch ở đó và thông qua liên thông quốc tế.

Còn sàn thứ cấp dành cho mua bán lẻ, có thể mua bán tự do trong nước, để chúng ta phòng ngừa rủi ro.

Ngoài ra, các cơ quan tính đến khuôn khổ pháp lý như thế nào để kiểm soát, công nghệ thông tin để bảo đảm hàng hóa trên sàn… Đó là những vấn đề cần quan tâm để tạo ra khung khổ pháp lý và điều kiện hoạt động để có thể phát triển lành mạnh cả thị trường vàng vật chất và thị trường vàng trên sàn.