Dòng tiền và tâm lý đang chi phối thị trường hơn kết quả kinh doanh?

PV: Thời gian gần đây, dòng vốn ngoại có nhiều biến động trước những thay đổi của môi trường quốc tế. Ông đánh giá vai trò của dòng tiền ngoại đối với xu hướng của thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay như thế nào? Liệu đây còn là yếu tố dẫn dắt hay sức ảnh hưởng đã thay đổi so với các giai đoạn trước?

Ông Nguyễn Việt Anh: Đối với thị trường Việt Nam, dòng vốn ngoại vẫn là một yếu tố quan trọng, nhưng động lực dẫn dắt đã không còn mạnh như trước. Trước đây, khi quy mô thị trường còn nhỏ và nhóm vốn hóa lớn chịu ảnh hưởng lớn từ giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài, hoạt động mua bán của khối ngoại thường tạo tác động rõ đến xu hướng và tâm lý thị trường.

Hiện nay, thị trường đã có độ sâu tốt hơn, thanh khoản trong nước lớn hơn và vai trò của nhà đầu tư nội địa ngày càng nổi bật. Vì vậy, dòng vốn ngoại không còn là yếu tố duy nhất quyết định xu hướng ngắn hạn. Ngay cả trong các giai đoạn khối ngoại bán ròng, thị trường vẫn có thể đi lên nếu nền tảng vĩ mô ổn định, lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện và dòng tiền trong nước đủ mạnh.

Tôi cho rằng nên nhìn dòng vốn ngoại ở góc độ trung và dài hạn nhiều hơn là biến động mua bán từng phiên. Nếu Việt Nam tiếp tục cải thiện minh bạch thị trường, nâng chất lượng hàng hóa niêm yết và tiến gần hơn tới mục tiêu nâng hạng, dòng vốn tổ chức nước ngoài vẫn sẽ là động lực quan trọng hỗ trợ định giá, thanh khoản và sự phát triển bền vững của thị trường.

PV: Nhiều doanh nghiệp vừa công bố kết quả kinh doanh quý II và 6 tháng đầu năm với mức tăng trưởng tích cực, thậm chí vượt kỳ vọng, nhưng giá cổ phiếu vẫn giảm hoặc không phản ánh tương xứng. Theo ông, đâu là nguyên nhân của nghịch lý này? Phải chăng thị trường đang chịu tác động mạnh hơn từ yếu tố vĩ mô, dòng tiền và tâm lý nhà đầu tư thay vì kết quả kinh doanh?

Ông Nguyễn Việt Anh: Thời điểm hiện tại, hiện tượng kết quả kinh doanh tích cực nhưng giá cổ phiếu không tăng tương xứng có thể được giải thích bởi tâm lý bi quan bao trùm thị trường. Việc các cổ phiếu trụ không còn khả năng đóng góp vào tăng trưởng của chỉ số sau thời gian dài dẫn dắt, đi kèm với bối cảnh vĩ mô bất định sau diễn biến chiến sự leo thang trở lại khiến thị trường mất đi điểm neo tâm lý và rơi vào trạng thái giảm sâu. Ngoài ra, việc kết quả quý II đã được dự báo trước, hoặc giá cổ phiếu đã tăng mạnh trước đó, thì khi doanh nghiệp công bố lợi nhuận tốt sẽ là thời điểm để bán ra thay vì mua vào.

Vì vậy, theo tôi, kết quả kinh doanh vẫn là nền tảng quan trọng, nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định diễn biến giá cổ phiếu. Nhà đầu tư cần nhìn sâu hơn vào chất lượng lợi nhuận, triển vọng các quý tới, định giá hiện tại và mức độ hấp dẫn của cổ phiếu so với mặt bằng chung. Những doanh nghiệp có tăng trưởng thực chất, dòng tiền tốt và triển vọng bền vững cuối cùng vẫn sẽ được thị trường ghi nhận, nhưng quá trình đó có thể cần thêm thời gian.

PV: Trong bối cảnh giá dầu thế giới và các yếu tố địa chính trị còn nhiều biến động, ông đánh giá triển vọng nhóm cổ phiếu dầu khí, năng lượng ra sao? Những doanh nghiệp ở khâu thượng nguồn, trung nguồn và hạ nguồn sẽ chịu tác động khác nhau như thế nào, và đâu là cơ hội đáng chú ý cho nhà đầu tư?

Ông Nguyễn Việt Anh: Theo tôi, triển vọng nhóm cổ phiếu dầu khí, năng lượng vẫn tương đối tích cực, nhưng sẽ có sự phân hóa rõ giữa các phân khúc. Giá dầu và yếu tố địa chính trị tiếp tục tạo ra biên độ dao động lớn cho nhóm này, song điểm đáng chú ý là câu chuyện đầu tư không chỉ nằm ở giá dầu tăng hay giảm, mà còn ở vị trí của từng doanh nghiệp trong chuỗi giá trị và tiến độ các dự án lớn trong nước.

Ở thượng nguồn và dịch vụ kỹ thuật, triển vọng nhìn chung khả quan hơn nhờ nhu cầu khoan, xây lắp ngoài khơi và các dự án trọng điểm như Lô B - Ô Môn, Lạc Đà Vàng. Đây là nhóm nhạy với chu kỳ đầu tư dầu khí, nên nếu giá dầu duy trì ở vùng đủ hấp dẫn, các hoạt động thăm dò, khai thác và dịch vụ liên quan sẽ có thêm động lực tăng trưởng. Với trung nguồn, tác động thường ổn định hơn do đặc thù hợp đồng dài hạn, nhu cầu khí, vận chuyển và hạ tầng LNG vẫn là câu chuyện đáng chú ý trong trung hạn.

Trong khi đó, nhóm hạ nguồn như lọc hóa dầu và phân phối xăng dầu có thể hưởng lợi khi nhu cầu tiêu thụ phục hồi và biên lọc dầu cải thiện, nhưng cũng chịu rủi ro từ biến động tồn kho, chi phí đầu vào và cơ chế điều hành giá. Vì vậy, cơ hội đáng chú ý theo tôi nằm ở các doanh nghiệp có backlog rõ ràng, vị thế trong dự án lớn, dòng tiền ổn định và ít phụ thuộc vào biến động giá dầu ngắn hạn. Nhà đầu tư nên chọn lọc thay vì mua theo sóng toàn ngành, bởi triển vọng của nhóm dầu khí, năng lượng trong giai đoạn này là tích cực nhưng không đồng đều.

PV: Những diễn biến địa chính trị như xung đột khu vực, chính sách thuế quan hay căng thẳng thương mại toàn cầu đang ảnh hưởng ra sao đến dòng vốn quốc tế và thị trường chứng khoán Việt Nam? Theo ông, nhà đầu tư cần theo dõi những yếu tố nào trong thời gian tới để đánh giá xu hướng của thị trường?

Ông Nguyễn Việt Anh: Theo tôi, các yếu tố địa chính trị, chính sách thuế quan và căng thẳng thương mại toàn cầu đang tác động đến thị trường Việt Nam chủ yếu qua ba kênh: tâm lý rủi ro của nhà đầu tư quốc tế, chi phí vốn và triển vọng thương mại. Khi bất định gia tăng, dòng vốn thường có xu hướng thận trọng hơn, ưu tiên tài sản an toàn hoặc các thị trường có nền tảng vĩ mô ổn định, thanh khoản tốt và khả năng chống chịu cao.

Với Việt Nam, tác động trực tiếp có thể không quá lớn nếu xung đột không lan rộng, nhưng tác động gián tiếp là điều cần lưu ý. Biến động giá dầu, cước vận tải, tỷ giá, lạm phát nhập khẩu và nhu cầu tại các thị trường xuất khẩu lớn đều có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp cũng như định giá thị trường. Ở chiều tích cực, xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng và dịch chuyển sản xuất vẫn có thể giúp Việt Nam thu hút thêm vốn đầu tư nếu duy trì được ổn định vĩ mô và cải thiện môi trường kinh doanh.

Trong thời gian tới, tôi cho rằng nhà đầu tư nên theo dõi sát diễn biến lãi suất và chính sách tiền tệ toàn cầu, xu hướng tỷ giá USD/VND, giá dầu, chính sách thuế quan của các nền kinh tế lớn, dòng vốn ngoại và triển vọng xuất khẩu của Việt Nam. Nếu các yếu tố bên ngoài dần ổn định, trong khi nền tảng vĩ mô trong nước tiếp tục được giữ vững, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn có cơ sở để duy trì xu hướng tích cực, dù biến động ngắn hạn có thể còn lớn.

PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!