Giá nhiên liệu toàn cầu phân hóa mạnh do cú sốc dầu mỏ

Trong bối cảnh eo biển Hormuz vẫn đóng cửa và lưu lượng tàu thuyền qua lại chỉ ở mức nhỏ giọt, nguồn cung bị gián đoạn và hiện chưa có dấu hiệu kết thúc khủng hoảng.

Điều này buộc nhiều nền kinh tế lớn, trong đó có Ấn Độ, phải tăng giá xăng dầu khi chi phí nhập khẩu ngày càng leo thang. Theo ước tính của Bộ Dầu mỏ Ấn Độ, trước đợt tăng giá hôm thứ Sáu tuần trước, các công ty kinh doanh dầu khí nước này đang chịu khoản lỗ khoảng 1.000 crore rupee mỗi ngày. Điều này xảy ra dù chính phủ đã cắt giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng và dầu diesel nhằm giảm áp lực cho người dân. Kể từ thứ Sáu, giá xăng và dầu diesel đã được điều chỉnh tăng hai lần - lần đầu tăng 3 rupee/lít và lần thứ hai hôm nay tăng khoảng 90 paisa/lít.

Các nhà kinh tế cho rằng nếu tình hình không cải thiện trong những ngày tới, giá nhiên liệu có thể còn tiếp tục tăng. Tuy nhiên, chiến lược tăng giá dần dần nhằm tránh gây cú sốc lạm phát tức thời cho nền kinh tế.

Cho tới nay, Ấn Độ mới tăng giá xăng dầu khoảng 4%, thấp hơn nhiều so với mức tăng hai chữ số tại các nền kinh tế lớn như Mỹ, Trung Quốc hay Nhật Bản. Vậy mức tăng giá xăng dầu của Ấn Độ so với các nước khác trên thế giới ra sao?

Mức tăng giá xăng dầu của Ấn Độ so với các quốc gia lớn

Mức tăng giá nhiên liệu mạnh nhất được ghi nhận tại các nền kinh tế mới nổi có thị trường tự do hóa và phụ thuộc lớn vào nguồn cung năng lượng cũng như các tuyến vận tải từ Tây Á, đặc biệt ở những nước mà chính phủ không can thiệp để giảm ảnh hưởng biến động giá đối với người tiêu dùng.

Tại các quốc gia áp dụng cơ chế giá nhiên liệu theo thị trường, giá dầu thô quốc tế tăng đã nhanh chóng phản ánh vào giá bán lẻ.

Giá xăng tại Myanmar, Malaysia, Pakistan và UAE đã tăng hơn 50% so với thời điểm trước xung đột. Giá dầu diesel còn tăng nhanh hơn, chủ yếu do mối liên hệ chặt chẽ với hoạt động vận tải hàng hóa và thương mại toàn cầu. So với ba tháng trước, giá xăng hiện cao hơn khoảng 55% tại Pakistan, khoảng 56% tại Malaysia và gần 52% tại UAE.

Các nền kinh tế phát triển cũng chứng kiến giá nhiên liệu tăng mạnh, dù tỷ lệ phần trăm thấp hơn tương đối. Tại Mỹ, nơi giá bán lẻ phản ứng rất nhanh với biến động dầu thô do gánh nặng thuế thấp hơn, giá xăng đã tăng gần 45%, còn dầu diesel tăng khoảng 48%.

Tại châu Âu, thuế tiêu thụ đặc biệt cao đã phần nào giảm bớt ảnh hưởng, nhưng giá nhiên liệu vẫn tăng đáng kể. Giá xăng tại Anh tăng khoảng 19% và dầu diesel tăng 34%. Tại Đức, giá xăng tăng gần 14% và dầu diesel tăng 20%, trong khi Pháp ghi nhận mức tăng lần lượt khoảng 21% và 31%.

Ở châu Á, Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore đã kiểm soát được lạm phát giá xăng dưới ngưỡng 20%, dù giá dầu diesel tăng mạnh hơn nhiều. Riêng Singapore chứng kiến giá dầu diesel tăng gần 65%.

Tại Ấn Độ, các công ty tiếp thị dầu khí quốc doanh - chiếm gần 90% mạng lưới bán lẻ nhiên liệu cả nước - đã giữ giá xăng dầu gần như không đổi từ mức ngày 23/2/2026 cho tới ngày 15/5/2026.

Trong giai đoạn này, các doanh nghiệp đã tự gánh phần chi phí phát sinh do giá dầu thô cao tại các nhà máy lọc dầu. Đợt điều chỉnh mới nhất, tăng 3,91 rupee/lít đối với cả xăng và dầu diesel, là lần tăng đầu tiên trong gần bốn năm.