Giá xăng tăng cao: Bộ Công Thương giải thích nguyên nhân

Chiều 11/5, xăng dầu trải qua phiên tăng thứ ba liên tiếp với mức tăng mạnh. Sau điều chỉnh, xăng E5 RON 92 có giá bán 28.959 đồng/lít, xăng RON 95 là 29.988 đồng/lít, dầu diesel 26.650 đồng/lít, dầu hỏa 25.168 đồng/lít. Mức giá này sẽ được áp dụng ở danh sách các tỉnh thành phố thuộc vùng 1 (Hà Nội, TPHCM, Bình Dương, Đồng Tháp...).

Còn ở vùng 2, tức là các địa bàn xa cảng, xa kho đầu mối, xa cơ sở sản xuất xăng dầu có chi phí kinh doanh cao hơn định mức chi phí cấu thành trong giá cơ sở (Hà Giang, Cao Bằng, Hòa Bình, Sơn La…), giá xăng dầu còn ở mức cao hơn.

Cụ thể, giá xăng RON 95 được bán ở các nơi thuộc danh mục vùng 2 sau kỳ điều chỉnh chiều nay là 30.570 đồng/lít; xăng E5 RON 92 là 29.520 đồng/lít, diesel là 27.180 đồng/lít, dầu hỏa là 25.660 đồng/lít, còn dầu mazut là 21.990 đồng/lít.

Theo các chuyên gia kinh tế, giá xăng tăng mạnh do hai nguyên nhân.Thứ nhất là do thị trường xăng dầu thế giới tuần qua có nhiều biến động lớn. Cụ thể, việc EU đưa ra đề xuất cấm vận đối với các sản phẩm xăng dầu từ Nga và OPEC+ không tăng sản lượng so với kế hoạch như đề xuất của EU đã gây lo ngại về nguồn cung xăng dầu cho thị trường. Thứ hai, do nhu cầu dầu thô tăng sau khi Mỹ công bố kế hoạch mua 60 triệu thùng để bổ sung cho kho dự trữ khẩn cấp. Các yếu tố trên đã đẩy giá các mặt hàng xăng dầu thành phẩm tăng cao so với tuần trước.

Trong khi đó, Liên Bộ Công thương – Tài chính lý giải, thực tế, giá bán lẻ xăng dầu trong nước dựa trên giá thành phẩm xăng dầu trên thị trường Singapore (giá Platt), không tính theo giá dầu thô như Brent hay WTI.

Bởi, để có sản phẩm là xăng dầu thành phẩm, dầu thô cần trải qua quá trình lọc. Mỗi thùng dầu thô có dung tích gần 159 lít, sau qua quá trình lọc hóa sẽ cho khoảng 76 lít xăng, còn lại là các sản phẩm dầu diesel, dầu hỏa, mazut....Tức là, sản lượng xăng chỉ tương đương 50% lượng dầu thô ban đầu.

Theo dữ liệu từ Bộ Công Thương, bình quân giá thành phẩm xăng dầu thế giới giữa kỳ điều hành giá ngày 11/5/2022 và kỳ điều hành ngày 4/5/2022 là 136,968 USD/thùng xăng RON92 dùng để pha chế xăng E5RON92; 141,098 USD/thùng xăng RON 95.

Trong khi, mức giá này tại kỳ điều hành ngày 11/3 (thời điểm giá dầu thô lập đỉnh) là 132,251 USD/thùng xăng RON92 dùng để pha chế xăng E5RON92; 135,750 USD/thùng xăng RON95.

Như vậy, dù giá thô giảm hơn nhiều so với thời điểm đỉnh tháng 3, nhưng giá xăng dầu thành phẩm cao hơn chính là nguyên nhân khiến giá xăng dầu trong nước tăng nóng.

Liên Bộ Công Thương – Tài chính cho biết, nếu không được giảm thuế bảo vệ môi trường (2.000 đồng mỗi lít với xăng RON 95; E5 RON 92 là 1.900 đồng và các mặt hàng dầu từ 700-1.000 đồng mỗi lít) thì giá bán lẻ xăng có thể tăng từ 3.300-3.500 đồng/lít. Tức là, giá xăng RON 95 sẽ lên hơn 32.000 đồng/lít, còn E5 RON 92 gần 31.000 đồng/lít.

Một điểm nữa khiến giá xăng lần này lập đỉnh là do liên Bộ trích lập Quỹ BOG, nhưng không chi Quỹ. Còn kỳ điều hành tháng 3 lại không trích lập Quỹ BOG và tăng mạnh mức chi Quỹ BOG.

"Sử dụng công cụ Quỹ BOG linh hoạt, hợp lý nhằm vừa hạn chế mức tăng của giá xăng dầu trong nước vừa bảo đảm duy trì Quỹ BOG để có dư địa điều hành giá xăng dầu trong giai đoạn tới trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới từ nay đến cuối năm còn diễn biến phức tạp, khó lường", Bộ Công Thương cho hay.