Giữ quỹ bình ổn xăng dầu, rút ngắn ngày điều chỉnh giá

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 95 sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định 83/2014 về kinh doanh xăng dầu với nhiều nội dung đáng chú ý.

Rút ngắn thời gian điều chỉnh giá xăng dầu. Ảnh minh họa

Thứ nhất, về cơ sở tính giá xăng dầu, nghị định quy định:

Giá cơ sở xăng dầu sẽ được xác định từ nguồn nhập khẩu và từ nguồn xăng dầu sản xuất trong nước.

Bên cạnh đó là các khoản chi phí vận chuyển, thuế nhập khẩu, chi phí kinh doanh định mức, mức trích lập Quỹ bình ổn giá, lợi nhuận định mức, các khoản thuế phí và trích nộp khác theo quy định. Đáng chú ý, công thức tính có bổ sung quy định về cách tính thuế thu nhập theo bình quân gia quyền…

Thứ hai, về kỳ điều hành giá xăng dầu:

Nghị định quy định, kỳ điều hành giá xăng dầu sẽ được giảm xuống từ 15 ngày còn 10 ngày, tức là mỗi tháng điều chỉnh ba lần.

Thời gian điều hành sẽ áp dụng vào ngày 1, ngày 11 và 21 hàng tháng, trường hợp kỳ điều hành trùng ngày nghỉ, lễ, thì thời gian điều chỉnh giá lùi sang ngày làm việc tiếp theo. Nếu kỳ điều hành trùng vào dịp Tết Nguyên đán, sẽ lùi sang kỳ điều hành tiếp theo.

Nghị định cũng cho phép trong trường hợp giá xăng dầu biến động bất thường, ảnh hưởng lớn tới phát triển kinh tế xã hội, Bộ Công thương báo cáo Thủ tướng xem xét, quyết định thời gian điều chỉnh.

Trong trường hợp giá cơ sở tăng trên 10%, mức giá biến động lớn làm ảnh hưởng tới kinh tế xã hội, Thủ tướng sẽ quyết định biện pháp điều hành dựa trên báo cáo của Bộ Công thương.

Ngoài ra, nghị định cũng đưa ra nhiều quy định chung về điều kiện với thương nhân kinh doanh xuất nhập khẩu xăng dầu như: phải có hệ thống phân phối, số cửa hàng bán lẻ, đại lý kinh doanh hoặc phân phối...

Thứ ba, nghị định mới quy định về chuyển nhượng cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài, theo đó thương nhân có hoạt động sản xuất xăng dầu nếu có nhu cầu chuyển nhượng thì phải được Thủ tướng cho phép. Quy định này được xem là "chặt" hơn so với dự thảo trước đây khi cho phép mở "room" cho nhà đầu tư ngoại lên tới 35%.

Thứ tư, về quỹ bình ổn giá xăng dầu, nghị định quy định vẫn duy trì, hoạt động do thương nhân đầu mối có nghĩa vụ trích lập, hạch toán và theo dõi riêng, được vay vốn và sử dụng các nguồn tài chính hợp pháp để bù đắp cho phần chi sử dụng vượt quỹ.

Liên quan tới nghị định 83 trước đó, nhiều ý kiến cho rằng có nhiều bất cập cần sửa đổi.

Theo Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, thuế, phí hiện nay chiếm khoảng 49-51% giá bán xăng dầu. Hiện mức thuế trong một lít xăng của chúng ta quá cao so với nhiều nước đặc biệt là thuế môi trường. Điều này cơ quan chức năng cần nhận thức rõ, cần có sự điều chỉnh lại.

Về tần suất điều chỉnh giá, đề xuất rút ngắn tần suất điều chỉnh giá xăng dầu xuống còn 10 ngày, để giá bán lẻ trong nước ngày càng tiệm cận với giá thế giới, tránh việc giá thế giới giảm, giá trong nước lại tăng và ngược lại.

Về công thức và cách tính giá cơ sở Hiệp hội yêu cầu việc xác định từng yếu tố phải đúng, khách quan, minh bạch. Trong công thức tính giá cơ sở, một số yếu tố đang còn nhiều quan điểm và ý kiến khác nhau, cần phải được làm rõ.

Về Quỹ bình ổn giá. Trong thời gian vừa qua, dư luận có nhiều ý kiến trái chiều về sự cần thiết của Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Đặc biệt Ủy ban tài chính ngân sách của Quốc hội trình Ủy ban Thường vụ quốc hội nên xem xét lại Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Một số ý kiến cho rằng nên bãi bỏ vì Quỹ bình ổn giá xăng dầu không mang lại lợi ích cho người tiêu dùng, việc sử dụng Quỹ này chưa công khai, minh bạch.