H&M, Nike và hàng loạt thương hiệu phương Tây "tiến thoái lưỡng nan" ở Trung Quốc
Các nhà bán lẻ đang "bị kẹt" giữa người tiêu dùng Trung Quốc theo chủ nghĩa dân tộc và những người phản đối các hành vi trái với đạo đức ở quê nhà.
Trong hơn một năm, một số công ty may mặc và công nghệ lớn của nước ngoài đã bày tỏ sự phản đối việc sử dụng "lao động cưỡng bức" ở Tân Cương. Nhưng dường như những công ty lớn trên đều không dám phô trương những hành động này, bởi lo sợ sẽ chọc giận Bắc Kinh và 1,4 tỷ người tiêu dùng Trung Quốc.
"Thông thường, trong công việc kinh doanh, phát ngôn một điều gì đó thường dễ dàng hơn thực việc thực hiện", Scott Nova thuộc Hiệp hội Quyền của Người lao động (WRC), một tổ chức giám sát lao động nói. "Về vấn đề này, với một số ngoại lệ, chúng tôi buộc phải hành động trong im lặng".
Trong quá khứ đã có những lần người dân Trung Quốc thực hiện các cuộc biểu tình theo chủ nghĩa dân tộc chống lại các công ty nước ngoài. Tuy nhiên lần này, chiến dịch có vẻ như là một phần của một cuộc phản công rộng lớn hơn, lâu dài hơn. Các công ty nước ngoài đang buộc phải đưa ra lựa chọn mà họ đã cố gắng tránh né: ủng hộ Trung Quốc hoặc rút khỏi thị trường Trung Quốc.
Công ty mới nhất chính là H&M. Một cuộc tẩy chay trực tuyến theo chủ nghĩa dân tộc đã được thực hiện sau khi cư dân mạng "đào mộ" một tuyên bố cách đây vài tháng trên trang web của công ty sản xuất hàng may mặc Thụy Điển này, trong đó H&M bày tỏ lo ngại trước các báo cáo về nạn cưỡng bức lao động ở Tân Cương.
Các quan chức chính phủ và truyền thông nhà nước đã vào cuộc. Một nhóm cộng đồng mạng đã bao vây H&M và các thương hiệu khác, bao gồm Nike, Uniqlo và Adidas, yêu cầu họ rút lại những tuyên bố trong quá khứ về Tân Cương nếu muốn tiếp tục kiếm tiền ở Trung Quốc.
Vào ngày 26 tháng 3, các ứng dụng của Trung Quốc, từ thương mại điện tử đến bản đồ, đã "đá" H&M khỏi nền tảng của họ. Đến ngày hôm sau, một số cửa hàng H&M ở Trung Quốc đã bị đóng cửa. Chi nhánhh Trung Quốc có doanh thu trị giá 1 tỷ USD, khoảng 5% tổng doanh thu toàn cầu của H&M vào năm 2020, đang lâm nguy. Nhiều người nổi tiếng Trung Quốc đã công khai từ bỏ các thương hiệu mà họ từng ủng hộ gồm H&M, Adidas, Nike, Puma và Uniqlo.
Nữ diễn viên Châu Đông Vũ đã từ bỏ hợp đồng với Burberry vì cô nói rằng nhà sản xuất áo khoác sang trọng của Anh, một thành viên của công ty thẩm định Better Cotton Initiative (BCI), đã không "tuyên bố rõ ràng và công khai lập trường của mình về sự việc sản xuất bông ở Tân Cương", đại diện của cô cho biết. Gã khổng lồ công nghệ Tencent gỡ bỏ những bộ trang phục do Burberry thiết kế ra khỏi những trò chơi trực tuyến của mình.
Cuộc tấn công nhằm công ty nước ngoài diễn ra trong bối cảnh cả Trung Quốc và phương Tây đang xôn xao về sự "sự tách rời kinh tế" giữa hai khu vực vốn đã gắn bó chặt chẽ với nhau sau nhiều thập kỷ toàn cầu hóa. Một phần những mâu thuẫn nảy sinh xung quanh công nghệ quan trọng như chip máy tính và trí tuệ nhân tạo.
Nhưng kế hoạch 5 năm mới của Trung Quốc đã thể hiện rõ ràng hơn về tham vọng tự cung tự cấp nhằm giúp che chắn Trung Quốc khỏi môi trường quốc tế nhiều biến động và rủi ro. Có vẻ như Trung Quốc tự cho mình là ngày càng có thể gây áp lực kinh tế lên những quốc gia khác với "vũ khí" là sức hấp dẫn của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Lực hấp dẫn của Trung Quốc thực sự rất mạnh. Một số công ty may mặc, bao gồm Muji, Fila China và Hugo Boss đã đưa ra lời chứng thực trên mạng xã hội Trung Quốc rằng họ ủng hộ sợi bông Tân Cương.
Các công ty khác rõ ràng đã bác bỏ những tuyên bố trước đó về Tân Cương. Họ bao gồm PVH, công ty sở hữu Calvin Klein và Inditex, công ty sở hữu Zara, cùng các thương hiệu khác. Inditex có 570 cửa hàng ở Trung Quốc đại lục tính đến tháng 1 năm 2020, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác ngoài thị trường nội địa Tây Ban Nha của họ, và các nhà máy gia công cho Inditex tại Trung Quốc sử dụng tới hơn 500.000 công nhân.
Các thương hiệu phương Tây giữ vững lập trường về vấn đề Tân Cương có thể lo lắng rằng việc bị coi là khuất phục trước Đảng Cộng sản Trung Quốc có thể gây ra phản ứng dữ dội đối với người tiêu dùng ở phương Tây, những người ngày càng mong đợi các công ty hành xử có trách nhiệm về mọi thứ, từ đối xử với người lao động đến biến đổi khí hậu. Các công ty cũng có thể đang tính toán rằng cơn sóng chủ nghĩa dân tộc ở Trung Quốc rồi sẽ nguội đi. Và họ đang phải tự bảo hiểm rủi ro cho các khoản cược của mình.
Giá cổ phiếu của H&M, Nike và Fast Retailing, công ty sở hữu Uniqlo, đều giảm sau tin tẩy chay, nhưng sau đó đã lấy lại phần lớn số điểm đã mất. Những công ty có lập trường dễ chịu hơn, chẳng hạn như Fila và Hugo Boss, cũng phản ứng theo cách tương tự. Những người chiến thắng lớn là các công ty Trung Quốc sử dụng bông Tân Cương như một niềm tự hào, chẳng hạn như Anta, một nhà sản xuất đồ thể thao lớn được niêm yết tại Hồng Kông (một phần nhờ sự quan tâm từ các nhà đầu tư bán lẻ yêu nước).
Tất cả điều đó có thể thay đổi khi chính quyền Trung Quốc thực sự tức giận trước những lời chỉ trích về các chính sách Tân Cương của họ, đồng thời áp lực từ các nhà vận động nhân quyền và người tiêu dùng phương Tây tiếp tục gia tăng.
Ông Nova cho biết : "Các công ty cảm thấy bế tắc. Họ biết rằng việc đối phó với áp lực từ Trung Quốc bằng cách từ bỏ các cam kết nhân quyền của chính họ sẽ gây ra tranh cãi ở thị trường quê nhà. Đồng thời, họ cũng lo lắng về những hậu quả ở Trung Quốc".
Đối với các công ty phương Tây ở Trung Quốc, cả hai phương án lựa chọn - phản đối hay nhượng bộ, đều mang theo rủi ro. Nhưng nếu các công ty nước ngoài rời khỏi thị trường Trung Quốc và giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng của Trung Quốc, hệ quả là có thể khiến nhiều người mua sắm Trung Quốc khó chịu và gây ảnh hưởng tới hàng triệu công nhân Trung Quốc.
Tham khảo The Economist
TIN LIÊN QUAN
Vĩnh Hoàn chi hơn 600 tỷ đồng trả cổ tức tiền mặt
Với tỷ lệ tạm ứng cổ tức 30%, Vĩnh Hoàn dự kiến chi khoảng 628 tỷ đồng cho cổ đông. Chủ tịch HĐQT Trương Thị Lệ Khanh, người đang nắm giữ hơn 45% vốn…
Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
Đợt tuyển dụng nhân sự đầu tiên của Cảng hàng không Quảng Trị đã thu hút gần 300 hồ sơ ứng tuyển, mở ra cơ hội nghề nghiệp mới cho người lao động địa phương…
PV Power nâng hơn 342% mục tiêu lợi nhuận, vượt kế hoạch năm sau 9 tháng
PV Power nâng mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026 tăng 342,4% so với kế hoạch ban đầu. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận gần 6.899 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, vượt...
Đầu tư CMC chốt ngày trả cổ tức cổ phiếu 17% sau khi giảm mạnh từ mức 35%
Đầu tư CMC chốt ngày để trả cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu, tỷ lệ thực hiện giảm từ 35% xuống 17% do nguồn lợi nhuận trên báo cáo tài chính kiểm toán năm...
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực cảng biển, logistics và khu công nghiệp.
AMY Grupo lên HOSE ngày 20/11, vốn hóa gần 7.900 tỷ đồng
Cổ phiếu AMY sẽ giao dịch trên HOSE từ ngày 20/11/2026 với giá tham chiếu 48.900 đồng/cổ phiếu. Trước khi lên sàn, AMY Grupo đã hoàn tất đợt IPO, huy động gần 787,3 tỷ đồng.
Tập đoàn Hoà Phát của tỷ phú Trần Đình Long tiếp tục "đổ" tiền vào mảng năng lượng tái tạo
Sắp tới, Tập đoàn Hoà Phát sẽ chi gần 650 tỷ đồng để thành lập Công ty Năng lượng tái tạo, trong bối cảnh doanh nghiệp này liên tục có động thái mở rộng…
Hòa Phát rót gần 650 tỷ đồng thành lập công ty năng lượng tái tạo
Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) thông qua việc góp 649,87 tỷ đồng, tương đương 99,98% vốn điều lệ, để thành lập Công ty cổ phần Năng lượng tái tạo Hòa Phát...
Taseco Land hạ gần 30% kế hoạch doanh thu năm 2026
Taseco Land điều chỉnh giảm gần 30% kế hoạch doanh thu và 27,9% mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026. Lợi nhuận sau thuế 9 tháng của doanh nghiệp vẫn tăng hơn 80% so...
Tập đoàn Hà Đô hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận cả năm sau 9 tháng
Trong quý III/2026, Tập đoàn Hà Đô ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 228 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, lãi sau thuế tăng nhẹ 8% so với cùng kỳ, đạt hơn 614 tỷ...
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt 20%
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt ngày 25/11 để tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 20%, dự kiến chi gần 60 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần...
Taseco Airs tạm ứng cổ tức 20%, lãi 9 tháng tăng 30%
Taseco Airs chốt ngày 19/11 đăng ký cuối cùng để tạm ứng cổ tức năm 2026 bằng tiền mặt, dự chi gần 108 tỷ đồng. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau...
Nhà Khang Điền (KDH): Nhóm VinaCapital liên tục nâng sở hữu, nhóm Dragon Capital lại bán ra
Nhóm quỹ đầu tư VinaCapital vừa hoàn tất mua vào hàng chục triệu cổ phiếu KDH của Nhà Khang Điền để gia tăng tỷ lệ sở hữu…
Dược Hậu Giang sắp chi hơn 780 tỷ đồng tạm ứng cổ tức
Với hơn 130,7 triệu cổ phiếu đang lưu hành, Dược Hậu Giang dự kiến phải chi hơn 784 tỷ đồng cho đợt tạm ứng cổ tức này…
Cao su Đồng Phú trả cổ tức tiền mặt 14%, lãi 9 tháng tăng 49%
Cao su Đồng Phú chốt ngày 16/11 đăng ký cuối cùng để trả cổ tức năm 2025 bằng tiền mặt, tỷ lệ 14%, dự kiến chi gần 122 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm...
VLXD Biên Hòa tạm ứng cổ tức 25%, lãi 9 tháng tăng 182%
VLXD Biên Hòa chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 25%, dự chi gần 117 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng năm 2026, doanh nghiệp lãi ròng gần 566 tỷ đồng, tăng 182%...
PNJ muốn thoái toàn bộ 65% vốn tại An Tín sau 8 tháng thành lập
PNJ từng phê duyệt góp 32,5 tỷ đồng để thành lập CTCP Giải pháp Tài sản An Tín hồi đầu năm. Đến nay chưa đầy 8 tháng, doanh nghiệp thông qua chủ trương thoái toàn...
PJICO lãi 9 tháng tăng 10%, tiền gửi ngân hàng vượt 5.000 tỷ đồng
Lợi nhuận trước thuế quý III/2026 của PJICO tăng gần 20% so với cùng kỳ. Sau 9 tháng, lợi nhuận tài chính tăng gần 55% trong khi biên lợi nhuận bảo hiểm thu hẹp, với...
REE muốn mở rộng hệ sinh thái cơ điện thông qua M&A
Trước nhu cầu công việc gia tăng mạnh, Công ty CP Cơ điện lạnh (HoSE: REE) đang hướng tới mở rộng năng lực thi công của REE M&E thông qua sáp nhập thêm các doanh nghiệp nhỏ.


























