Kích cầu tiêu dùng nội địa: Điều khó khăn...

Theo thông tin tại hội nghị “Kết nối cung cầu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế” diễn ra ngày 5/10, qua theo dõi tổng mức bán lẻ 9 tháng qua, đặc biệt tháng 8, 9 khi TP.HCM, Hà Nội và các tỉnh thành phía Nam thực hiện giãn cách thì tổng mức bán lẻ lần đầu tiên trong lịch sử tăng trưởng âm, âm hơn 7%.

Trước đây, thông thường hàng năm, tổng mức bán lẻ trong nước tăng trưởng 9-10%, luôn luôn cao 1,5 lần GDP.

VnEconomy dẫn lời ông Trần Duy Đông, Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho biết, thời gian tới, ngoài các biện pháp về tiền tệ, tài khoá, để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thì một trong các giải pháp quan trọng là tăng tổng cầu, đặc biệt kích cầu tiêu dùng nội địa. Vụ Thị trường trong nước sẽ tiến hành nhiều giải pháp để tăng tổng cầu, thúc đẩy tiêu dùng nội địa, kết nối cung cầu.

Đơn cử như tái khởi động lại hàng loạt các chương trình kể cả online và offline, khởi động Chương trình khuyến mại quốc gia tập trung…. nhằm kết nối giữa người mua và người bán giúp người tiêu dùng tiếp cận hàng hoá thuận lợi, giá rẻ.

“Chúng tôi tiếp tục tham mưu với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bộ Giao thông vận tải, Bộ Y tế để có những hướng dẫn về phòng chống dịch, thích ứng mới với trạng thái bình thường mới nhằm tái khởi động, tái phục hồi nền kinh tế và sản xuất nhưng vẫn đảm bảo công tác phòng chống dịch”, ông Đông cho biết.

Mặt khác, cần tránh tình trạng các địa phương đưa ra các biện pháp phòng chống dịch khá cực đoan, trái với chỉ đạo của Chính phủ về việc đảm bảo lưu thông hàng hoá, tránh đứt gãy chuỗi cung ứng. Việc đó tạo ra áp lực rất lớn đối với hàng hoá, lưu thông gây đứt chuỗi cung ứng.

Với việc từng bước khôi phục lại phát triển kinh tế, đặc biệt khi Bộ Công thương phối hợp với các ngành, các địa phương thực hiện một loạt các giải pháp kết nối cung cầu, kích cầu nội địa với sự tham gia của các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp bán lẻ… sẽ có sự bứt phá mạnh về tăng tiêu dùng tổng mức bán lẻ.

Tuy nhiên, tại hội nghị, Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước cũng thừa nhận khó khăn lớn nhất hiện nay đối với tiêu thụ thị trường trong nước chính là thu nhập của người tiêu dùng sụt giảm do tác động của dịch Covid-19 khiến họ phải điều chỉnh hành vi tiêu dùng, dẫn đến tổng cầu suy giảm.

Đây cũng là vấn đề đã được các chuyên gia kinh tế đề cập nhiều trong thời gian qua. Thu nhập giảm, đại dịch kéo dài, hành vi tiêu dùng của người dân thay đổi theo hướng giảm tiêu dùng, tăng tiết kiệm để đề phòng rủi ro.

Về kênh phân phối, theo khảo sát của iPrice, hàng Việt đang lép vế trên các sàn thương mại điện tử. Cụ thể, trong top 1.200 mặt hàng được tìm mua nhiều nhất trên các sàn thương mại điện tử, sản phẩm mang thương hiệu Việt chỉ chiếm trung bình 17% trong năm 2020 và nửa đầu 2021. Trong khi đó, có đến 83% sản phẩm được quan tâm nhất là hàng ngoại nhập.

Con số này còn có dấu hiệu suy giảm từ 2020 sang 2021. Tỷ lệ hàng Việt trong top 1.200 bán chạy chỉ chiếm 20% trong thời điểm dịch năm 2020. Bước sang nửa đầu năm 2021, các mặt hàng trong nước chỉ còn chiếm 14% trong top bán chạy.

Vì những lẽ đó, để kích cầu trong hoàn cảnh này, một mặt, phải cải thiện được thu nhập của người tiêu dùng. Hoạt động kinh tế bước vào trạng thái 'bình thường mới', kèm với đó là cơ hội việc làm cho người lao động sẽ phần nào giải quyết được vướng mắc này.

Mặt khác, sự lép vế của hàng Việt trên kênh phân phối hiện đại là các sàn thương mại điện tử cũng cần được khắc phục. Đó sẽ là một bài toán không dễ giải, đặc biệt khi những ông lớn thương mại điện tử tại thị trường Việt Nam chủ yếu vẫn là các nhà đầu tư nước ngoài.