Ngân hàng Thế giới cải cách chính sách: Cơ hội cho các nước đang phát triển

Đây là nghiên cứu do công ty phân tích tài chính quốc tế Risk Control thực hiện, cho thấy hai nhánh cho vay chính của WB - Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế (IBRD) và Hiệp hội Phát triển Quốc tế (IDA), vẫn còn những “khoảng trống đáng kể” để tạo thêm cơ hội cho vay.

Dưới sự hướng dẫn của Viện Rockefeller, Risk Control đã xem xét và định lượng những khuyến nghị chính do một hội đồng độc lập của G20 đưa ra vào năm 2022. Theo lời khuyến nghị, WB nên nới lỏng khuôn khổ nghiêm ngặt về an toàn vốn của ngân hàng, giúp giải phóng thêm hàng trăm tỷ USD cho vay bổ sung nhằm hỗ trợ chống biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển.

Báo cáo đã được công bố vào đầu ngày 27/9, tại buổi gặp mặt ở Maroc giữa những cổ đông từ Mỹ, Trung Quốc và các nước hàng đầu khác của Ngân hàng Thế giới. Tại đây, họ đã xem xét và tìm cách thúc đẩy tiến độ của những cải cách đang được tiến hành.

Nghiên cứu cho biết, IBRD có thể mở rộng khoản vay thêm 162 tỷ USD trong hơn một thập kỷ mà không làm hạ cấp bậc của các quốc gia trên những bảng xếp hạng tín dụng toàn cầu. Bên cạnh đó, IDA - tổ chức chuyên cho vay cho những nước rất nghèo, có thể mở rộng khoản vay từ 21 tỷ USD lên 27 tỷ USD.

Trong năm tài chính 2023, kết thúc vào ngày 30/6 vừa qua, IBRD đã đưa ra cam kết khoản vay ròng mới là 38,6 tỷ USD, còn IDA đưa cam kết 34,2 tỷ USD.

Hai nhánh của WB có thể mở rộng khoản vay lên gần 900 tỷ USD nếu các cơ quan xếp hạng thay đổi quy trình của họ nhằm phản ánh "tình trạng đặc biệt của những tổ chức phát triển" và sửa đổi giới hạn cho “khoản vốn gọi ngay được” (callable capital) - một cam kết về số tiền mà các cổ đông có thể đóng góp trong trường hợp xảy ra vấn đề tài chính nghiêm trọng.

Trong một thập kỷ qua, WB đã nới rộng khoản vay để có thêm 50 tỷ USD cho vay bổ sung, nhưng theo Chủ tịch WB Ajay Banga, Ngân hàng có thể nâng gấp đôi số tiền đó nếu có sự đóng góp quốc tế.

Ông Eric Pelofsky - Phó chủ tịch Quỹ Rockefeller, cho biết Risk Control đã tiến hành một bài phân tích minh bạch và có cơ sở toán học. Theo họ, mở rộng khoản vay là điều khả thi, với tiềm năng vượt xa mức hiện đang được vạch ra.

Ông nói: “Đây là phép toán đầy đủ chi tiết nhất và minh bạch nhất có thể, và kết quả cho thấy vẫn còn nhiều tiền năng. Rõ ràng, có những hành động có thể được thực hiện ngay bây giờ, trong lúc chúng ta xem xét những cải cách dài hạn khác đối với ngân hàng”.

Theo một số chuyên gia, các nền kinh tế đang phát triển và mới nổi cần 2,4 nghìn tỷ USD/năm nhằm đáp ứng những thách thức về khí hậu toàn cầu.

Ông Pelofsky chia sẻ: “Chúng ta cần điều này, bởi vì thế giới đang rơi vào tình thế khó khăn về mặt nợ nần, về nguồn tài chính sẵn có cho bầu khí hậu, cho nhu cầu phát triển. Và từ quan điểm địa chính trị, Ngân hàng (WB), Quỹ (Rockefeller), cùng những ngân hàng phát triển trong khu vực đều là những tổ chức minh bạch hơn rất nhiều so với một vài lựa chọn thay thế thông thường khác”.

Chính quyền Biden đang thúc đẩy Ngân hàng Thế giới trở thành "lựa chọn thay thế đáng tin cậy" thay cho những khoản cho vay nước ngoài của Trung Quốc. Trong mắt giới quan chức Mỹ, những khoản vay này không minh bạch và thường theo hình thức vay thế chấp, dễ gây rủi ro về sau cho các quốc gia vay mượn.