Ngày vía Thần Tài ở miền Tây: Cá lóc, vàng “ngóng” khách

Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia: "Thần Tài là một vị thần trong tín ngưỡng Việt Nam và một số nước phương Đông. Theo truyền thuyết, Thần Tài chính là Triệu Công Minh, người đời nhà Tần. Ông lánh đời đi tu tại núi Chung Nam. Về sau đắc đạo, ông được phong làm Chính Nhất Huyền Đàn Nguyên Soái, coi việc đuổi trừ ôn dịch, cứu bệnh trừ tà.

Hơn nữa, ai bị oan ức đến cầu cứu ông thì được giúp đỡ. Người buôn bán thì cúng cầu ông để được phát đạt may mắn. Người ta thường vẽ ông hình một người mặt đen, râu rậm, tay cầm roi, cưỡi cọp đen. Dân gian còn gọi ông là Tài Bạch Tinh Quân hay Triệu Công Nguyên Soái. Người đời vẽ ông trên một cái đĩa làm bằng kim loại trên bàn thờ để thờ cúng".

Vào ngày này, các gia đình, đặc biệt là những ai kinh doanh buôn bán thường chuẩn bị mâm cỗ cúng đầy đủ để dâng cúng, cầu mong một năm mới hanh thông, may mắn và buôn bán tốt. Riêng ở miền Nam, người dân thường có tục lệ cúng thêm cá lóc nướng mới gọi là vẹn tròn, tươm tất.

Cá lóc nướng dùng để làm lễ vật cúng Thần Tài phải được giữ nguyên con, không đánh vảy, không cắt đuôi và vây. Khi nướng, dùng mía chẻ xiên thẳng qua miệng cá để định hình con cá được thẳng thớm.

Ngoài ra, cũng có người quan niệm rằng, dùng cá lóc nướng để cúng do đây là món ăn yêu thích của Thần Tài. Một số khác cho rằng, cá lóc có sức sống mãnh liệt, khả năng sinh tồn tốt trong nhiều điều kiện khác nhau nên tượng trưng cho may mắn và thành công.

Theo ghi nhận của PV Doanh nghiệp Việt Nam, sáng ngày 10/2 cũng là mùng 10 Tết, những hộ kinh doanh món cá lóc nướng tại các chợ tại TP Long Xuyên, tỉnh An Giang như: Mỹ Bình, Mỹ Quý, Mỹ Xuyên... đều chuẩn bị từ sáng sớm. Ai nấy đều làm việc liên tục, số bỏ rau, bún, bánh tráng, nước chấm vào bọc, số quạt than, nướng cá để kịp nhu cầu của khách hàng đến mua.

Theo chị Trinh, một hộ kinh doanh món cá lóc nướng tại chợ Mỹ Quý, cứ vào dịp vía Thần tài hàng năm, gia đình chị đều chuẩn bị số lượng cá lóc lớn gấp nhiều lần ngày thường. “Mấy năm trước giờ này gia đình bán hơn 100 con, mỗi con hơn một ký, nhưng không hiểu sao năm nay người dân ít mua. Từ sáng tới giờ chỉ bán được khoảng 40 con”, chị Trinh nói.

Cũng kinh doanh cá lóc như chị Trinh, anh Dĩ ở chợ Mỹ Bình cho biết: Gia đình thu gom số lượng cá lóc tươi gấp 4 lần thường ngày, mọi người bắt tay ngồi làm sạch từ đêm khuya cho đến sáng sớm để nướng cá. Nhưng sáng nay bán hơi chậm, không giống như mọi năm…

Bà Hà Cẩm Thanh (45 tuổi, ngụ phường Mỹ Phước) cho biết: Gia đình bà có phong tục năm nào đến ngày vía Thần Tài cũng mua cá lóc về cúng. Giá cá lóc nướng năm nay không tăng, bình quân 120.000 đồng/con tùy loại lớn nhỏ. Tuy nhiên, theo quan sát của bà Thanh, năm nay tại các tiệm bán cá chị thấy người đi mua cá lóc ít hơn mọi năm.

Ngoài tục cúng cá lóc nướng, người dân thường đi mua vàng trong ngày vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng, mong được may mắn tài lộc trong năm mới. Đầu năm, hầu hết các gia đình người Việt đều có lễ đón Thần tài theo phong tục dân gian cho rằng đầu năm cần chào đón thần tài từ thiên đình về hạ giới.

Tại Cần Thơ, khác với ngày vía Thần Tài mấy năm trước, đầu phiên giao dịch ngày 10/2, tại nhiều cửa hàng vàng trên đường 30/4, khách đến mua vàng không phải xếp hàng dài chờ mua, thanh toán.

Theo ghi nhận, vào sáng 10/2, lượng khách đến giao dịch vàng ngày vía Thần Tài không đông, không còn cảnh khách xếp hàng dài chờ mua vàng như mấy năm trước.

Bà Nguyễn Thị Lan (phường Ba Láng, quận Cái Răng) cho biết: Năm nay, đến là mua được vàng ngay, dù hôm nay là ngày vía Thần Tài nhưng giao dịch rất nhanh. “Chỉ vỏn vẹn 10 phút là xong việc thanh toán rồi nhận vàng. Trong khi năm ngoái đi mua 10h sáng, nhưng tôi phải xếp hàng mất 2 tiếng đồng hồ mới mua được 1 chỉ vàng”, bà Lan nói.

Tại một điểm bán của công ty SJC, do khan hiếm các miếng vàng SJC lẻ nên người dân có nhu cầu mua cầu may với số lượng 5 phân, 1 chỉ, 2 chỉ quay sang mua các miếng vàng tài lộc, vàng nhẫn. Tuy nhiên phần đông khách hàng chỉ mua lẻ một vài chỉ vàng lấy may. Chỉ một số trường hợp mua số lượng lớn là tiệm vàng mua về bán lẻ hoặc một số đơn vị mua vàng để lì xì đầu năm nên chủ yếu mua các miếng vàng loại 5 phân, 1 chỉ.

Các công ty vàng cho biết: Một trong những yếu tố tác động đến sức mua ngày vía Thần Tài năm nay là dịch bệnh, thu nhập của người dân bị ảnh hưởng và giá vàng đã bị đẩy lên khá cao trước ngày Thần Tài, nhất là vàng miếng. Do vậy các công ty chỉ chuẩn bị một lượng hàng vừa đủ theo dự báo sức mua chứ không tăng mạnh như những năm trước.

Riêng trong sáng nay, giá bán vàng miếng SJC đã tăng 550.000 đồng/lượng, lên 62,7 triệu đồng/lượng. Nếu so với mức giá 56 triệu đồng/lượng dịp Thần Tài năm ngoái, giá vàng miếng SJC đã tăng hơn 6 triệu đồng/lượng.