Nhận diện khó khăn trong triển khai hỗ trợ lãi suất 2%

Tại hội nghị, NHNN cùng với các Bộ, ngành tiếp tục giải đáp các vướng mắc về đối tượng, điều kiện thụ hưởng đã được quy định tại Nghị quyết 43, Nghị quyết 11 và cụ thể tại Nghị định 31 nhằm tạo sự thống nhất và tạo điều kiện cho ngân hàng thương mại và doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh được thụ hưởng chính sách.

Được biết, qua 3 tháng triển khai, các ngân hàng thương mại đã vào cuộc rất tích cực, tuy nhiên bước đầu kết quả thực hiện chưa cao.

Theo báo cáo nhanh từ các ngân hàng thương mại, doanh số cho vay được hỗ trợ lãi suất đạt gần 4.407 tỷ đồng đối với gần 550 khách hàng, dư nợ được hỗ trợ lãi suất đạt khoảng 4.300 tỷ đồng. Dự kiến, số tiền hỗ trợ lãi suất cho khách hàng đến cuối tháng 8/2022 khoảng 13,5 tỷ đồng.

Nguyên nhân của kết quả này được đại diện các ngân hàng nhận định do một số vấn đề sau: Đối tượng hỗ trợ lãi suất đã được Nghị định 31/2022/NĐ-CP cụ thể hóa, song thực tiễn một số trường hợp khách hàng hoạt động sản xuất, kinh doanh đa ngành chưa có quy định rõ. Nhiều hộ gia đình sản xuất kinh doanh vay vốn tại các ngân hàng thương mại nhưng không có đăng ký hộ kinh doanh nên không thuộc đối tượng được hỗ trợ.

Việc đánh giá khả năng phục hồi để hỗ trợ lãi suất theo Nghị định 31/2022/NĐ-CP hiện mỗi ngân hàng có quy định khác nhau. Điều này dẫn tới khó khăn cho khách hàng vay vốn nhiều nơi, có khoản vay ngân hàng này được hỗ trợ, ngân hàng khách không được hỗ trợ.

Bên cạnh đó, đối với một số nhóm ngành có sự tăng trưởng mạnh sau dịch bệnh liên quan đến xuất nhập khẩu, doanh nghiệp muốn vay bằng USD, song Nghị định 31/2022/NĐ-CP chỉ hỗ trợ lãi suất theo VND.

Đại diện các ngân hàng thương mại cũng chỉ ra thực tế, một số chi nhánh đã chủ động liên hệ, hướng dẫn khách hàng làm thủ tục, hồ sơ hỗ trợ, song bản thân khách hàng, nhất là các doanh nghiệp có tâm lý e ngại. Đó là việc tham gia chương trình hỗ trợ lãi suất từ ngân sách nhà nước phải tuân thủ các thủ tục hậu kiểm, thanh tra, kiểm toán, kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Song song đó, chương trình có nguồn tiền hỗ trợ từ NSNN nên các ngân hàng thương mại thận trọng, đảm bảo dòng tiền hỗ trợ được đến đúng đối tượng, đúng mục tiêu, an toàn và hiệu quả. Vậy nên, các ngân hàng thương mại mất nhiều thời gian chuẩn bị, xây dựng hệ thống tự động để theo dõi, hạch toán, quản lý dữ liệu báo cáo nhằm đảm bảo tính chính xác của dữ liệu trong công tác thanh, quyết toán, kiểm toán khi tham gia chương trình được hỗ trợ lãi suất từ nguồn ngân sách Nhà nước.

Về phía đại diện NHNN nhận định, chương trình hỗ trợ lãi suất 2%/năm từ nguồn NSNN là chương trình có quy mô lớn nhất từ trước tới nay triển khai thông qua hệ thống ngân hàng thương mại. Do đó, tâm lý của các ngân hàng thương mại và khách hàng khi tham gia chương trình đều rất thận trọng, chặt chẽ để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Thời gian tới, NHNN tiếp tục chỉ đạo các ngân hàng thương mại tích cực triển khai trên cơ sở tuân thủ quy định pháp luật. Đồng thời, tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan kịp thời tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong triển khai chương trình nhằm đảm bảo đúng đối tượng, đúng mục tiêu, minh bạch và hiệu quả.

Về phía các ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng đều cam kết giải ngân tối đa gói hỗ trợ lãi suất cho khách hàng; tiếp tục truyền thông giúp người dân, doanh nghiệp hiểu hơn về chính sách và nâng cao khả năng tiếp cận chương trình hỗ trợ theo Nghị định 31/2022/NĐ-CP với mục tiêu tiếp sức cho doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh trong quá trình phục hồi và phát triển.