Nhiều nhà thầu, công ty bất động sản "hết tiền": Vỏn vẹn 1-3 tỷ trên tổng quy mô tài sản hàng ngàn tỷ

Hầu hết các doanh nghiệp (DN) vận hành đều chú ý sử dụng lợi ích từ việc vay nợ. Trong điều kiện hoạt động bình thường, tài trợ bằng nợ có thể giúp DN gia tăng khả năng sinh lợi, thế nhưng nhà đầu tư nào cũng biết đến mặt trái của nợ. Khi mọi thứ không diễn biến như các kế hoạch, thì nợ có thể khiến DN gặp vấn đề nghiêm trọng.

Lúc này, tiền mặt trở thành yếu tố then chốt trong bức tranh kinh doanh; đặc biệt là bối cảnh nhiều biến động và việc đi vay thì cực kỳ đắc đỏ như hiện nay.

DN có lượng tiền mặt dồi dào thể hiện trên bảng cân đối kế toán luôn được nhà đầu tư chú ý, bởi vì họ tin rằng nhiều tiền mặt sẽ giúp DN xử lý một cách dễ dàng nếu các kế hoạch kinh doanh đang xấu đi và nó cũng cho DN nhiều sự lựa chọn hơn trong việc tìm kiếm các cơ hội đầu tư trong tương lai.

Ngược lại, vẫn có những DN đáng “báo động” khi lượng tiền mặt hiện hiện còn quá ít so với quy mô tài sản và hoạt động của công ty. Thật không may, những trường hợp này lại rơi vào các đơn vị đang hoạt động trong lĩnh vực nặng vốn như bất động sản, xây dựng… Do vướng các sự vụ, kinh doanh sa sút thời gian dài khiến lượng tiền ròng của các đơn vị này giảm sút nghiêm trọng, chỉ còn vỏn vẹn vài ba tỷ đồng.

Trường hợp đầu tiên phải kể đến Thuduc House (TDH), dù kết quả kinh doanh năm 2022 đã chuyển biến tích cực so với những năm gần đây nhưng “sức khỏe” tài chính của TDH suy giảm mạnh sau nhiều biến cố.

Tính đến thời điểm 31/12/2022, tổng tài sản của TDH đạt 1.432 tỷ đồng, giảm 22% so với đầu năm. Trong đó, đáng chú ý nhất là lượng tiền mặt đang nắm giữ chỉ còn chưa đến 3 tỷ đồng, giảm 98%. Công ty cũng không còn khoản đầu tư ngắn hạn hơn trăm tỷ như đầu kỳ.

Được biết, tiền và tiền gửi của Công ty không còn trong bối cảnh từ ngày 6/9-5/10/2022,Cục thuế TPHCM cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế đối với TDH bằng cách trích tiền từ tài khoản của Công ty tại ngân hàng hơn 74 tỷ đồng. Trước đó, vào ngày 3/8/2022, TDH cũng đã nộp cho Cục thuế TPHCM 5,8 tỷ đồng sau khi được hoàn số tiền sử dụng đất tại 2 dự án Khu nhà ở Bình An 1,8 ha và Khu nhà ở Bình An 6,5 ha.

2022 là năm TDH có sự thay đổi thượng tầng sau lùm xùm với ban lãnh đạo cũ cũng như nợ thuế. Tại ĐHĐCĐ đầu năm nay, ban lãnh đạo mới tuyên bố mục tiêu trọng tâm sẽ lấy lại những tài sản của Công ty, đặc biệt là Chợ nông sản Thủ Đức vì đây là một những dự án làm nên thương hiệu Thuduc House. Công ty Chợ nông sản Thủ Đức có doanh thu 300 tỷ đồng/năm, lợi nhuận 42 tỷ đồng/năm.

Kết thúc năm 2022, TDH đạt doanh thu thuần 177 tỷ đồng, giảm 64% so với năm trước. Doanh thu tất cả các mảng đều giảm, trong đó doanh thu mảng bất động sản giảm gần 56%, chỉ đạt hơn 138 tỷ đồng. Không còn ghi nhận chi phí đột biến, TDH có lãi ròng trở lại hơn 13 tỷ đồng trong năm 2022, kết thúc chuỗi 2 năm lỗ liên tiếp. Lỗ lũy kế của Công ty tại thời điểm 31/12/2022 vẫn còn ghi nhận hơn 671 tỷ đồng.

Cũng vướng việc truy thu thuế, phải khắc phục hậu quả số tiền chậm nộp còn thiếu các năm 2019–2020… Cộng với kinh doanh khó khăn, lượng tiền và các khoản tương đương tiền của CTCP Đầu tư và Xây dựng VINA2 (VC2) cuối năm 2022 giảm mạnh từ 113 tỷ đồng xuống còn 4,5 tỷ đồng. Bao gồm hơn 900 triệu đồng tiền mặt, còn lại hơn 3.600 tỷ đồng gửi ngân hàng lấy lãi.

Lưu chuyển tiền thuần trong kỳ của doanh nghiệp ghi nhận âm 108,5 tỷ đồng. Trong đó, lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm 274,5 tỷ đồng và lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động tài chính giảm 283% về còn 156,6 tỷ đồng.

Giải trình về chỉ số sa sút mạnh, Công ty cho biết nhiều nguyên nhân chính dẫn đến không hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh cả năm 2022. Trước hết, chính sách thắt chặt tín dụng của nhà nước và các tổ chức tín dụng nên việc vay vốn của công ty gặp nhiều khó khăn dẫn đến việc cấp vốn cho thi công xây lắp chậm làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công hầu hết các công trình của Công ty.

Bên cạnh đó, do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 nên thị trường bất động sản phục hồi chậm. Tại các dự án chiếm tỷ trọng cao trong kế hoạch sản xuất kinh doanh của công ty như Dự án I-Tower, Dự án Hậu Nghĩa – Long An, do tiến độ thi công chậm làm ảnh hưởng đến kế hoạch triển khai các hạng mục tiếp theo dẫn đến ảnh hưởng nhiều đến việc hoàn thành kế hoạch doanh thu, lợi nhuận của công ty năm 2022….

Tại một diễn biến khác, VC2 vừa công bố lùi thời gian thanh toán gốc, lãi của trái phiếu VC2H2122001 sau khi tổ chức hội nghị người sở hữu trái phiếu. VC2H2122001 là lô trái phiếu không chuyển đổi, không kèm chứng quyền, có tài sản đảm bảo, mệnh giá 100 triệu đồng/trái phiếu và khối lượng phát hành là 1.500 trái phiếu, tương ứng với tổng giá trị phát hành 150 tỷ đồng.

Cũng hoạt động trong mảng bất động sản, Địa ốc Sacom (Samland) sau thời gian dài kinh doanh khó khăn, việc đầu tư trái ngành là chứng khoán khiến sức khoẻ tài chính Công ty ngày càng kém sắc.

Theo BCTC quý 4/2022, Samland ghi nhận khoản chứng khoán kinh doanh có giá gốc gần 56,9 tỷ đồng tại thời điểm 31/12/2022. Trong năm qua, Samland đã bán sạch các cổ phiếu TCB, FPT, MWG và bán bớt SSI. Ngược lại, doanh nghiệp này đã mua thêm lượng lớn cổ phiếu HPG (32 tỷ đồng) và SJS (13,6 tỷ đồng). Đáng chú ý, 2 khoản đầu tư này đều lỗ nặng tại thời điểm cuối năm 2022 khiến Samland phải dự phòng giảm giá đến 21,6 tỷ đồng, tương đương mức tạm lỗ gần 38% toàn danh mục.

Công ty mẹ của Samland là Sam Holdings (SAM) cũng đang ôm lượng lớn 2 cổ phiếu HPG (47,4 tỷ đồng) và SJS (62,9 tỷ đồng) vào cuối năm ngoái. Thời điểm 31/12/2022, khoản đầu tư chứng khoán kinh doanh của SAM Holdings đã thu hẹp xuống còn 208,5 tỷ đồng nhưng phải trích lập dự phòng 52,9 tỷ đồng, tương đương mức tạm lỗ 25,4% tổng danh mục.

Trở lại với Samland, lũy kế cả năm 2022, Samland lỗ ròng 61,8 tỷ đồng trong khi cùng kỳ năm trước có lãi 6 tỷ đồng. Kinh doanh thu lỗ, dòng tiền âm nặng khiến số dư tiền và tương đương tiền tại thời điểm 31/12/2022 của Samland chỉ còn vỏn vẹn 1 tỷ đồng (trên tổng tài sản hiện là 1.156 tỷ đồng).

Hay đơn vị gây chú ý thời gian gần đây khi có ca sĩ Khánh Phương trong ban HĐQT và là cổ đông lớn, CTCP Sông Đà 1.01 (SJC) vừa trải qua biến cố “thay máu” toàn bộ HĐQT trong năm 2022.

Cụ thể, ngày 31/12/2022, Đại hội bất thường đã thông qua miễn nhiệm toàn bộ 3 thành viên HĐQT hiện hành, thay thế có bà Vũ Thị Thúy (sinh năm 1983, thường trú tại Hà Nội), ông Phạm Khánh Phương (sinh năm 1981, TPHCM), ông Trịnh Văn Tôn (sinh năm 1984, Thái Bình), ông Nguyễn Văn Đức (sinh năm 1982, Hà Nội) và ông Tạ Văn Trung (sinh năm 1956, Hà Nội). Trong đó, đáng chú ý nhất là sự góp mặt của ca sĩ Khánh Phương - ca sĩ từng nổi tiếng với bản hit “Chiếc khăn gió ấm”.

Việc biến động thượng tầng diễn ra trong bối cảnh kinh doanh SJC liên tục thua lỗ. Năm 2022, SJC lỗ ròng hơn 5 tỷ. Đây là năm thứ 4 Công ty này bị lỗ kể từ khi bắt đầu công bố thông tin (từ năm 2005) đến nay và cũng là năm lỗ lớn nhất.

Hiện, với tổng tài sản hàng ngàn tỷ, lượng tiền mặt của SJC trước đó cũng chỉ vỏn vẹn 3 tỷ. Tính đến cuối năm 2022, con số này được tăng lên gần 16 tỷ đồng, dù vậy so với quy mô hoạt động của SJC thì số dư này khá nhỏ. Trong khi chiều ngược lại, cán cân nợ phải trả của Công ty cao với hơn 1.549 tỷ đồng.

Một DN niêm yết khác cũng cạn kiệt tiền mặt có CTCP Cơ khí lắp máy Lilama (L35). Tại thời điểm 31/12/2022, L35 chỉ còn 3,8 tỷ tiền mặt (trên tổng tài sản gần 188 tỷ đồng). Hiện, tài sản tập trung tại khoản mục phải thu với 104 tỷ. Mặt khác, nợ Công ty cũng ở mức cao với 167 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu giảm đáng kể xuống còn 20 tỷ đồng tính đến cuối năm 2022.

Mới đây, L35 cũng bị HNX cảnh báo về nguy cơ hủy niêm yết, sau kết quả thua lỗ triền miên. Cụ thể, theo văn bản công bố ngày 10/02, HNX cho biết L35 lỗ sau thuế năm 2022 hơn 8.7 tỷ đồng, theo BCTC quý 4/2022. Cùng với đó, lãi sau thuế năm tại 2 BCTC kiểm toán 2020 và 2021 cũng đều là số âm, lần lượt là 9.68 tỷ đồng và 6.62 tỷ đồng.