PTSC làm "đầu kéo" đưa gần 100 doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi toàn cầu

Chia sẻ tại buổi thông tin báo chí về Hội nghị Năng lượng gió châu Á - Thái Bình Dương 2026 (APAC Wind Energy Summit 2026) ngày 26/5, ông Nguyễn Tuấn - Trưởng Ban Thương mại Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) - đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) nhấn mạnh, doanh nghiệp Việt Nam không đứng ngoài chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi toàn cầu, mà đã trực tiếp tham gia vào chuỗi cung ứng.

Theo ông Nguyễn Tuấn, để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, điều quan trọng đầu tiên là phải tự nâng cao nội lực. Điều này bao gồm đầu tư vào cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, năng lực marketing, dịch vụ khách hàng và tối ưu hóa chi phí vận hành.

Tuy nhiên, nội lực của từng doanh nghiệp riêng lẻ là chưa đủ. Điện gió ngoài khơi là ngành công nghiệp tích hợp với quy mô rất lớn, đòi hỏi sự liên kết giữa nhiều doanh nghiệp trong nước. Thực tế, trong các dự án chế tạo chân đế điện gió ngoài khơi cho khách hàng châu Âu hay Đài Loan, PTSC không triển khai đơn lẻ mà kéo theo gần 100 doanh nghiệp nội địa cùng tham gia chuỗi cung ứng, trong đó PTSC đóng vai trò như doanh nghiệp đầu kéo đi đầu của chuỗi.

“Ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi là ngành công nghiệp khổng lồ, mang lại lợi ích vô cùng to lớn cho đất nước. Nếu phát triển điện gió ngoài khơi mà không phát triển được ngành công nghiệp này thì đó sự thiếu hụt lớn”, ông Nguyễn Tuấn nhấn mạnh.

Theo ông Nguyễn Tuấn, xu hướng chung trên thế giới là các quốc gia đều thúc đẩy tỷ lệ nội địa hóa cao khi phát triển điện gió ngoài khơi nhằm xây dựng năng lực công nghiệp trong nước, giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài. Việt Nam cũng không thể đứng ngoài xu thế này nếu muốn phát triển bền vững ngành năng lượng tái tạo quy mô lớn.

Bài toán đặt ra không chỉ là phát triển các dự án điện gió, mà còn phải xây dựng được toàn bộ hệ sinh thái công nghiệp đi kèm, từ chế tạo kết cấu, logistics, cảng biển, tàu chuyên dụng đến dịch vụ kỹ thuật và vận hành.

Từ thực tế triển khai dự án, ông Nguyễn Tuấn chia sẻ, chỉ riêng một hợp đồng chế tạo chân đế điện gió ngoài khơi mà PTSC thực hiện trong năm vừa qua đã cho thấy quy mô tác động rất lớn của ngành công nghiệp này. Với vai trò nhà thầu cho khoảng 6 GW điện gió, PTSC đã thực hiện chế tạo 33 chân đế cùng 10 trạm biến áp ngoài khơi. Một dự án như vậy mang về doanh thu xuất khẩu lên tới hàng trăm triệu USD, tạo việc làm cho gần 3.000 lao động của gần 100 doanh nghiệp trong nước trong suốt gần 3 năm.

Theo ông Nguyễn Tuấn, giá trị lớn hơn nằm ở việc hình thành năng lực tự chủ quốc gia. Nếu Việt Nam không xây dựng được ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi trong nước thì sẽ rất khó chủ động phát triển các mục tiêu công suất lớn trong tương lai khi phải phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung quốc tế. Việt Nam sẽ không thể tự chủ để phát triển 6 GW hay 17 GW điện gió ngoài khơi nếu phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài.

Trong chiến lược dài hạn, PTSC xác định hai vai trò trọng tâm gồm nhà đầu tư dự án và nhà cung cấp dịch vụ trong chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi.

Ở vai trò nhà đầu tư, PTSC đang tham gia dự án xuất khẩu điện gió ngoài khơi sang Singapore - một trong những dự án năng lượng liên quốc gia quy mô lớn của khu vực.

Ở vai trò nhà cung cấp dịch vụ, doanh nghiệp đang mở rộng bãi chế tạo tại Vũng Tàu, đầu tư tàu chuyên dụng, thiết bị nâng hạ siêu trường siêu trọng nhằm đón đầu nhu cầu phát triển điện gió ngoài khơi trong nước và quốc tế.

PTSC cũng đang phối hợp với các Bộ, ngành để thúc đẩy hình thành trung tâm công nghiệp dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng theo định hướng của Quy hoạch điện VIII. Theo kế hoạch, sẽ có một trung tâm tại miền Bắc và một trung tâm tại miền Nam, không chỉ phục vụ điện gió ngoài khơi mà còn hướng tới các lĩnh vực năng lượng mới như hydro xanh, amonia xanh, hướng tới trung tâm công nghiệp - năng lượng sinh thái.

Chiến lược này nằm trong định hướng của Petrovietnam, trong chiến lược Tập đoàn dịch chuyển từ tập đoàn dầu khí truyền thống sang tập đoàn công nghiệp - năng lượng tích hợp.

Theo ông Nguyễn Tuấn, PTSC hoàn toàn tin tưởng phát triển điện gió là xu thế không thể đảo ngược. Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu diễn ra mạnh mẽ, Việt Nam đang đứng trước cơ hội không chỉ phát triển nguồn điện sạch mà còn hình thành một ngành công nghiệp nền tảng mới với khả năng tạo việc làm, thu hút ngoại tệ, nâng cao năng lực công nghệ và củng cố an ninh năng lượng quốc gia.

“Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu đó, cần có sự đồng hành từ Chính phủ thông qua cơ chế chính sách ổn định và định hướng phát triển dài hạn. Điều doanh nghiệp cần không đơn thuần là ưu đãi, mà là một danh mục dự án ổn định, rõ ràng theo từng năm để có cơ sở mạnh dạn đầu tư lớn vào hạ tầng, thiết bị và nhân lực. Khi có kế hoạch phát triển đều đặn mỗi năm bao nhiêu MW, doanh nghiệp mới đủ tự tin đầu tư dài hạn”, ông Nguyễn Tuấn chia sẻ.