Quốc hội thảo luận về dự thảo Luật Giao dịch điện tử

Trước đó, tại Kỳ họp thứ 4, Quốc hội đã thảo luận, cho ý kiến về dự án Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi) và ngay sau kỳ họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã chỉ đạo Thường trực Ủy ban KH,CN&MT (KH,CN&MT) chủ trì, phối hợp với cơ quan soạn thảo và các cơ quan hữu quan tổng hợp, nghiên cứu, chỉnh lý dự thảo Luật theo ý kiến của các vị ĐBQH.

Tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban KH,CN&MT Lê Quang Huy cho biết, về phạm vi điều chỉnh, một số ý kiến đề nghị cân nhắc lộ trình thực hiện để đảm bảo tính khả thi; có ý kiến đề nghị nên hạn chế mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các lĩnh vực đất đai, thừa kế, ly hôn, kết hôn, khai sinh…

Tiếp thu ý kiến của ĐBQH, Điều 1 đã được chỉnh lý như trong dự thảo Luật theo hướng: chỉ quy định việc thực hiện giao dịch bằng phương tiện điện tử, không quy định về nội dung, hình thức, điều kiện của giao dịch thuộc các lĩnh vực khác nhau, trong đó có lĩnh vực quốc phòng, an ninh. Giao dịch trong lĩnh vực nào sẽ được điều chỉnh bởi pháp luật chuyên ngành của lĩnh vực đó.

Có ý kiến đề nghị tại khoản 3 bỏ đoạn “Không một loại công nghệ nào được xem là duy nhất trong giao dịch điện tử”, tuy nhiên, UBTVQH cho biết, dự thảo Luật đã quy định các bên tự thoả thuận về việc lựa chọn loại công nghệ, tuy nhiên trong nhiều trường hợp, do lợi thế mà một bên có thể áp đặt bắt buộc bên còn lại phải sử dụng một loại công nghệ nhất định. Nguyên tắc này quy định để không tạo rào cản về công nghệ khi thực hiện giao dịch, bảo vệ quyền của bên bị yếu thế trong GDĐT. Do vậy, đề nghị Quốc hội cho giữ như dự thảo Luật.

Về trách nhiệm quản lý nhà nước về giao dịch điện tử, có ý kiến đề nghị quy định rõ hơn trách nhiệm quản lý nhà nước về hoạt động GDĐT; có ý kiến đề nghị làm rõ vai trò quản lý nhà nước về GDĐT của cơ quan thuộc Chính phủ, bổ sung trách nhiệm quản lý nhà nước về chữ ký số chuyên dùng Chính phủ của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng…

Chủ nhiệm Ủy ban KH,CN&MT Lê Quang Huy cho biết, trên cơ sở ý kiến của ĐBQH, xin phép Quốc hội cho phép bỏ khoản 4 Điều 7, đồng thời đề nghị bổ sung nội dung “Bộ trưởng Bộ Quốc phòng” vào khoản 2, khoản 3 Điều 7 và bổ sung khoản 4 Điều 7 quy định như sau: “4. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng xây dựng và phát triển hệ thống chứng thực chữ ký số chuyên dùng công vụ theo quy định của pháp luật”.

Có ý kiến đề nghị bổ sung trách nhiệm quản lý nhà nước đối với nội dung “an ninh mạng”; “cung cấp hạ tầng công nghệ thông tin, hạ tầng số, phục vụ giao dịch điện tử an toàn, hiệu quả”; “đầu tư xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin, hạ tầng số, phục vụ giao dịch điện tử”.

UBTVQH nhận thấy Luật An ninh mạng, Luật An toàn thông tin mạng đã quy định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc đảm bảo an toàn, an ninh mạng; các yêu cầu về kỹ thuật đối với hệ thống thông tin, hạ tầng công nghệ,… đảm bảo phục vụ GDĐT. Đồng thời, khoản 2 Điều 5 dự thảo Luật đã quy định chính sách ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng công nghệ trong GDĐT. Do đó, xin Quốc hội không bổ sung các nội dung này.

Liên quan đến chữ ký điện tử, có ý kiến đề nghị cần làm rõ nội hàm của chữ ký số, chữ ký điện tử; đề nghị làm rõ các hình thức OTP, SMS hay sinh trắc học có phải là chữ ký điện tử không; có ý kiến đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định nhằm tạo cơ sở pháp lý cho các biện pháp xác thực với vai trò như là chữ ký điện tử.

Chủ nhiệm Ủy ban KH,CN&MT Lê Quang Huy cho biết, tiếp thu ý kiến ĐBQH, dự thảo Luật đã chỉnh lý nội dung giải thích từ ngữ về “Chữ ký số”, “Chữ ký điện tử” tại Điều 3, đồng thời UBTVQH đã chỉ đạo bổ sung khoản 4 Điều 25 quy định về các hình thức xác nhận khác bằng phương tiện điện tử mà không phải là chữ ký điện tử thì thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành, để phù hợp với thực tiễn triển khai.

Về giao dịch điện tử của cơ quan nhà nước, UBTVQH đã chỉ đạo rà soát, chỉnh lý các điều từ Điều 43 đến Điều 47 dự thảo Luật quy định cụ thể về các loại hình GDĐT, các hoạt động, trách nhiệm của cơ quan nhà nước và các quy định hỗ trợ nhằm thúc đẩy GDĐT.

Về hệ thống thông tin phục vụ giao dịch điện tử, có ý kiến đề nghị quy định cụ thể trách nhiệm giám sát, quản lý hệ thống thông tin phục vụ GDĐT của các cơ quan nhà nước có liên quan. Tiếp thu ý kiến của ĐBQH, để đảm bảo tính khả thi, Điều 51 được đổi tên và chỉnh lý nội dung tương ứng.

Về các hành vi bị nghiêm cấm trong giao dịch điện tử (Điều 9)

Có ý kiến đề nghị quy định rõ hành vi nghiêm cấm “Cản trở hoạt động hợp pháp hoặc hỗ trợ hoạt động bất hợp pháp về giao dịch điện tử”; bổ sung cụm từ “cá nhân” sau cụm từ “tổ chức” tại khoản 1; “chứng thư điện tử” tại khoản 6; bổ sung hành vi nghiêm cấm “Làm lộ, lọt thông tin cá nhân khi chưa được sự cho phép hoặc thỏa thuận với tổ chức, cá nhân có hoạt động giao dịch điện tử”; bổ sung hành vi chủ thể dùng chữ ký số riêng của mình đưa cho tổ chức, cá nhân khác sử dụng để thực hiện hành vi trái pháp luật vào các hành vi bị nghiêm cấm trong giao dịch điện tử và các hành vi khác theo quy định của pháp luật.

UBTVQH đã chỉ đạo rà soát, chỉnh lý, bổ sung các ý kiến xác đáng của ĐBQH đảm bảo đầy đủ, rõ ràng các hành vi nghiêm cấm và được thể hiện như Điều 9 dự thảo Luật.

Đối với ý kiến đề nghị bổ sung hành vi bị nghiêm cấm “Làm lộ, lọt thông tin cá nhân khi chưa được sự cho phép hoặc thỏa thuận với tổ chức, cá nhân có hoạt động giao dịch điện tử”, UBTVQH nhận thấy nội dung này đã được điều chỉnh ở các luật như: Luật Công nghệ thông tin (khoản 2 Điều 12), Luật An toàn thông tin mạng (Điều 7), Luật An ninh mạng (điểm c khoản 1 Điều 18)… Do đó, xin không bổ sung hành vi nghiêm cấm nêu trên vào dự thảo Luật.