Thời kỳ của xe điện: Cái chết của ngành dầu mỏ?

Thủ tướng Anh Boris Johnson mới đây đã công bố một kế hoạch gồm 10 điểm, với mục tiêu đối phó với biến đổi khí hậu và tạo ra một cuộc "cách mạng xanh".

Theo kế hoạch này, bắt đầu từ năm 2030, chính phủ Anh sẽ cấm bán các loại xe chạy bằng xăng và dầu diesel. Ban đầu lệnh cấm này được lên kế hoạch thi hành vào năm 2040, song đã được đẩy sớm lên 10 năm, nhằm thúc đẩy thị trường xe điện tại Anh, đồng thời hướng đến mục tiêu đưa mức khí thải về 0 vào năm 2050.

Giới phân tích cho rằng, kế hoạch này vẫn chưa có nhiều tính khả thi. Hiện nay, Anh mới chỉ có chưa đến 1% số xe trên đường phố chạy hoàn toàn bằng điện, trong khi mới có khoảng 6% địa phương đã bố trí các trạm sạc điện ở những khu dân cư.

Việc còn lại là Chính phủ Anh sẽ phải đầu tư thêm rất nhiều vào cơ sở hạ tầng để có thể "khai tử" các loại phương tiện chạy bằng nhiên liệu hóa thạch.

Từ lâu nay, ngành công nghiệp ôtô luôn cho rằng chính phủ Anh sẽ phải đầu tư rất nhiều để khuyến khích người dân chuyển sang dùng xe điện, bởi loại phương tiện này hiện vẫn tốn kém hơn các loại xe chạy xăng dầu thông thường.

Thực tế là xe điện đang dần trở thành xu hướng và trở thành cảnh báo đối với ngành dầu mỏ thế giới. Trong 1 thế kỷ qua, động cơ đốt trong và những chiếc xe hơi chạy xăng đã ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế, xã hội của con người cũng như vươn lên thống trị trong ngành vận tải. Tuy nhiên, sự trỗi dậy của ắc quy công nghệ mới và xe điện đang khiến sự thống trị này bị đe dọa nghiêm trọng.

Theo dự đoán của ngân hàng UBS, chi phí để sở hữu và vận hành một chiếc xe điện sẽ tương đương với 1 chiếc ô tô chạy xăng vào năm 2018, qua đó tác động vô cùng lớn đến ngành xe hơi truyền thống. Ngân hàng này cũng dự đoán thị phần xe điện sẽ đạt 14% trên toàn cầu vào năm 2025, cao hơn nhiều so với mức 1% hiện nay.

Rất nhiều công ty và các chuyên gia cũng đã dự đoán về sự chiếm ngôi của xe điện nhưng họ liên tục phải nâng mức dự báo bởi sự phát triển và cải tiến không ngừng trong mảng ắc quy. Với mức giá ngày 1 rẻ hơn và chất lượng được nâng cao, xe điện nhanh chóng trở thanh trào lưu mới cho các ông lớn sản xuất ô tô ngày nay. Năm 2010, bình quân mỗi Kwh tốn khoảng 1.000 USD ắc quy thì hiện nay con số này đã giảm xuống 130-200 USD.

Cùng với đó, vấn đề môi trường và biến đổi khí hậu trở thành mối quan tâm hàng đầu của ngày càng nhiều quốc gia. Số liệu của hội đồng bảo vệ tài nguyên chiến lược Mỹ (NRDC) cho thấy một chiếc xe điện thải khí thải nhà kính thấp hơn 54% so với xe chạy xăng và vô cùng thân thiện với môi trường cũng như tốt cho sức khỏe người dân.

Đó là chưa kể đến công nghệ xe điện đang ngày càng hoàn thiện và thân thiện với môi trường hơn. Bởi vậy, chắc chắn chính phủ các nước sẽ thúc đẩy mảng xe điện thay vì tiếp tục sử dụng ô tô chạy xăng và phụ thuộc vào dầu mỏ.

Thậm chí, nhiều quốc gia cũng đang hướng tới một thị trường vận tải không khói. Sau động thái cấm kinh doanh xe chạy xăng vào năm 2040 của Pháp và Anh, đến lượt Trung Quốc xem xét lên thời hạn cấm xe chạy xăng. Hàng loạt các quốc gia khác như Na Uy, Hà Lan, Đức hay cả Ấn Độ cũng đang dự thảo kế hoạch hướng tới một thị trường xe hơi thân thiện với môi trường.

Sự trỗi dậy của phương tiện chạy điện sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến ngành công nghiệp dầu mỏ. Vàng đen đã trở thành nguyên nhân dẫn tới các cuộc chiến tranh và xung đột nhiều năm qua.

Tại Mỹ, khoảng 2/3 số dầu mỏ được tiêu thụ cho những chiếc ô tô và với sự suy tàn của động cơ đốt trong trên những cung đường, hàng loạt các ngành khai thác, hóa lọc dầu sẽ chịu ảnh hưởng, qua đó tác động ngược lại nền kinh tế.

Mặc dù những công ty khai thác như Royal Dutch dự đoán rằng dầu mỏ vẫn sẽ thống trị ngành vận tải trong 10 năm nữa nhưng rõ ràng không có doanh nghiệp nào muốn bị bỏ lại với những mỏ dầu kém giá trị. Hàng loạt những khoản đầu tư mới sẽ được thực hiện trong khi những mỏ khoan chi phí cao sẽ bị bỏ lại.

Đặc biệt là trong bối cảnh năm 2020, đại dịch toàn cầu đang kéo tụt triển vọng ngành năng lượng toàn cầu. Ở Mỹ, tình hình thê thảm hơn khi hàng loạt doanh nghiệp của Mỹ tuyên bố phá sản, các ông lớn tranh thủ mua lại các giếng dầu còn triển vọng.

Mặc dù những nước này vẫn thu được nhiều lợi nhuận nhờ nguồn tài nguyên khí đốt cũng như tác dụng của dầu mỏ trong việc sản xuất nhiều loại nguyên liệu cho thế giới nhưng chắc chắn nhu cầu thị trường sẽ giảm dần. Hệ quả là hàng loạt các quốc gia phụ thuộc quá nhiều vào dầu cũng sẽ chịu thiệt hại nặng nề.