Toàn cảnh kim loại quý từ 14 - 20/9: Vàng vượt sức ép lãi suất, nhập khẩu bạc ở Ấn Độ tăng vọt

Hai diễn biến tưởng như tách rời lại cùng cho thấy một điều: giá kim loại quý hiện không còn chuyển động theo một biến số duy nhất.

Cuộc họp Fed là phép thử lớn nhất của thị trường kim loại quý trong tuần từ 14 - 20/9. Trước thời điểm công bố quyết định, giá dầu tăng mạnh, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tiến sát 5% và kỳ vọng tăng lãi suất cùng lúc gây sức ép lên vàng, bạc. Fed sau đó thực sự nâng lãi suất, nhưng đà giảm của vàng chỉ kéo dài trong thời gian ngắn.

Ở thị trường vật chất, Ấn Độ tạo ra một điểm nhấn khác. Kim ngạch nhập khẩu vàng tháng 8 giảm gần 58%, trong khi bạc tăng 127%. Con số của bạc rất lớn, nhưng không thể đọc như bằng chứng rằng khối lượng nhập khẩu cũng tăng tương ứng hoặc người tiêu dùng Ấn Độ đang đồng loạt chuyển từ vàng sang bạc.

Vàng rơi trước Fed, phục hồi sau Fed

Vàng giao ngay mở đầu tuần quanh 4.340 USD/ounce. Áp lực bán tăng dần trong hai phiên đầu tuần, đưa giá xuống khoảng 4.279,30 USD/ounce trong ngày 15/9, mức thấp nhất hơn một tháng vào thời điểm đó. Cùng phiên, hợp đồng vàng COMEX giao tháng gần nhất lùi về 4.291,60 USD/ounce; bạc xuống 63,236 USD/ounce.

Ngày 16/9, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang bỏ phiếu nhất trí nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa biên độ mục tiêu lên 3,75 - 4%. Đây là lần tăng đầu tiên kể từ năm 2023. Đáng chú ý hơn, 16 trong số 18 nhà hoạch định chính sách dự kiến Fed còn tăng lãi suất thêm một lần trước khi năm 2026 kết thúc.

Vàng giao ngay giảm tiếp sau thông báo và có lúc xuống quanh 4.262 USD/ounce theo chuỗi giá được Kitco theo dõi. Song từ ngày 17/9, diễn biến bắt đầu đảo chiều khi giá dầu hạ nhiệt, đồng USD bớt mạnh và lợi suất trái phiếu rời đỉnh trong tuần. Đến phiên 18/9, vàng có lúc lên 4.400,60 USD/ounce rồi bước vào cuối tuần quanh 4.377 USD/ounce, qua đó chấm dứt ba tuần giảm liên tiếp.

Số liệu hợp đồng giao tháng gần nhất do Wall Street Journal ghi nhận cho thấy vàng chốt phiên 18/9 ở 4.385,90 USD/ounce, tăng 0,5% trong tuần. Bạc đạt 66,556 USD/ounce, tăng 3,1%. Việc bạc phục hồi mạnh hơn vàng là một chi tiết đáng chú ý: dòng tiền không chỉ quay lại tài sản trú ẩn mà còn tìm đến kim loại có độ nhạy lớn hơn với cả đầu tư lẫn triển vọng công nghiệp.

“Vàng có vẻ đã tạo đáy trong ngắn hạn và có thể nhích lên” - Colin Cieszynski, chiến lược gia trưởng thị trường tại SIA Wealth Management, nhận định với Kitco ngày 18/9.

Nhóm kim loại bạch kim cũng đi lên trong phiên cuối tuần. Tại thời điểm Reuters cập nhật ngày 18/9, bạch kim tăng 2,2% lên 1.812,50 USD/ounce, còn palladium tăng 1,5% lên 1.310,20 USD/ounce. Đây là mức biến động trong phiên, không phải tỷ lệ tăng của cả tuần.

Không phải lãi suất đã mất tác dụng

Cú đảo chiều sau cuộc họp Fed không có nghĩa lãi suất đã thôi ảnh hưởng đến vàng. Lãi suất cao vẫn làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ tài sản không sinh dòng tiền, đồng thời thường hỗ trợ đồng USD. Điểm khác của tuần qua là thị trường đã phản ánh phần lớn khả năng tăng lãi suất trước khi quyết định được công bố. Khi giá dầu, lợi suất trái phiếu và đồng USD cùng dịu lại, áp lực bán vàng cũng giảm theo.

Phân tích được Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) dẫn trong tuần cho rằng mối tương quan nghịch giữa lãi suất thực và kim loại quý đã suy yếu rõ từ năm 2022. Tuy nhiên, không nên gom mọi kim loại vào cùng một nguyên nhân. Với vàng, lực mua dự trữ của các ngân hàng trung ương, nhu cầu đa dạng hóa tài sản và phòng vệ trước rủi ro tiền tệ là những điểm tựa quan trọng. Với bạc, ngoài vai trò tài sản đầu tư còn có nhu cầu từ điện mặt trời, điện tử và quá trình điện hóa.

Nói cách khác, quy luật “lãi suất tăng, vàng giảm” không biến mất; nó đang bị nhiều động lực vĩ mô khác làm cho kém tuyến tính hơn. Đây cũng là lý do một quyết định tăng lãi suất có thể khiến vàng giảm ngay trong vài giờ đầu, nhưng không nhất thiết quyết định hướng đi của cả tuần.

Khảo sát Kitco công bố ngày 18/9 cho thấy cả 16 chuyên gia tham gia đều dự báo vàng tăng trong tuần kế tiếp. Trong 220 người tham gia khảo sát trực tuyến, 127 người, tương đương 58%, chọn kịch bản tăng; 52 người dự báo giảm và 41 người cho rằng giá đi ngang. Tâm lý đã nghiêng rõ về phía lạc quan, song sự đồng thuận gần như tuyệt đối của giới phân tích cũng đồng nghĩa thị trường có thể nhạy hơn nếu dữ liệu mới đi ngược kỳ vọng.

Bốn con số của tuần

- 25 điểm cơ bản: Mức tăng lãi suất của Fed ngày 16/9, đưa biên độ mục tiêu lên 3,75 - 4%.

- 16/18: Số nhà hoạch định chính sách của Fed dự kiến có thêm một lần tăng lãi suất trước cuối năm.

- 3,1%: Mức tăng trong tuần của hợp đồng bạc giao tháng gần nhất, cao hơn mức 0,5% của vàng.

- 127%: Mức tăng theo năm của kim ngạch nhập khẩu bạc tháng 8 tại Ấn Độ; đây là giá trị tính bằng USD, không phải tính bằng tổng khối lượng bạc.

- Nhập khẩu bạc Ấn Độ tăng 127%: Con số lớn, cách đọc phải thận trọng

Dữ liệu do Bộ Thương mại Ấn Độ công bố trong tuần cho thấy kim ngạch nhập khẩu vàng tháng 8/2026 giảm 57,75% so với cùng kỳ, còn 2,3 tỷ USD. Trái lại, kim ngạch nhập khẩu bạc tăng 127%, đạt 1,02 tỷ USD.

Điểm đầu tiên cần lưu ý là cả hai con số đều phản ánh giá trị nhập khẩu. Khi giá bạc trên thị trường quốc tế cao hơn một năm trước, cùng một lượng bạc cũng tạo ra kim ngạch lớn hơn. Bởi vậy, mức tăng 127% không đồng nghĩa lượng bạc nhập về tăng 127%. Muốn xác định mức tăng thực của nhu cầu vật chất cần thêm dữ liệu theo tấn, cơ cấu sản phẩm và mục đích sử dụng.

Điểm thứ hai là bức tranh lũy kế chưa xác nhận một xu hướng tăng. Trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 8 của năm tài chính 2026 - 2027, kim ngạch nhập khẩu vàng của Ấn Độ vẫn tăng 3,38%, lên 17,47 tỷ USD; nhập khẩu bạc giảm 8,81%, còn 1,74 tỷ USD. Như vậy, tháng 8 là một cú bật mạnh của riêng tháng, chưa đủ để kết luận bạc đã bước vào một chu kỳ nhập khẩu mới.

Điểm thứ ba và cũng là chi tiết giúp giải thích cú tăng, nằm ở nút thắt nguồn cung trước đó. Ấn Độ siết nhập khẩu bạc từ giữa tháng 5 và nâng thuế nhập khẩu kim loại quý từ 6% lên 15%. Theo Reuters, lượng bạc nhập khẩu tháng 5 chỉ còn 46,8 tấn, so với 534,3 tấn cùng kỳ năm trước. Tình trạng thiếu hàng từng đẩy mức cộng thêm của bạc tại thị trường nội địa lên 6,5 USD/ounce, cao hơn 10% so với giá chuẩn quốc tế. Ấn Độ lại phải nhập khẩu hơn 80% nhu cầu bạc, nên thay đổi chính sách có thể làm dòng hàng biến động rất mạnh giữa các tháng.

Kitco công bố khảo sát ngày 18/9 với 16/16 chuyên gia Phố Wall dự báo giá vàng tăng trong tuần kế tiếp. Trong 220 người tham gia khảo sát trực tuyến, hơn 50% chọn kịch bản tăng. Nguồn: Kitco News.

Từ bối cảnh này, bước nhảy tháng 8 có thể chứa một phần hoạt động bù hàng sau giai đoạn nhập khẩu bị nghẽn hoặc sự thích nghi của doanh nghiệp với quy định mới. Đây là một khả năng hợp lý, chưa phải kết luận đã được dữ liệu khối lượng xác nhận. Nó cũng cho thấy không nên vội diễn giải số liệu tháng 8 như một cuộc chuyển dịch đồng loạt từ vàng sang bạc.

Với vàng, giá cao đang bào mòn nhu cầu trang sức tính theo trọng lượng. Metals Focus ước tính tiêu thụ trang sức vàng tại Ấn Độ trong nửa đầu năm giảm 17% so với cùng kỳ. Người mua có thể vẫn chi số tiền lớn cho vàng, nhưng lượng kim loại chứa trong mỗi sản phẩm giảm đi; một số khách hàng chuyển sang vàng miếng, đồng xu, sản phẩm mạ hoặc trang sức có tỷ trọng đá quý cao hơn. Điều này giúp giải thích vì sao doanh thu bán lẻ và nhu cầu vật chất tính theo gram có thể đi theo hai hướng khác nhau.

"Vàng có thể không mang lại lợi nhuận vượt trội như các khoản đầu tư tư nhân, nhưng kim loại quý này đang sở hữu một tập hợp các thuộc tính mà ngày càng khó có thể ngó lơ" - Blake McLaughlin, Phó Chủ tịch điều hành tại Quỹ đầu tư mạo hiểm Axcap Ventures (Báo cáo chiến lược tài sản ngày 18/9, theo Yahoo News).

Với bạc, ba chỉ dấu cần theo dõi trong các tháng tới là khối lượng nhập khẩu, mức cộng thêm tại thị trường nội địa và số liệu lũy kế. Nếu kim ngạch cao đi kèm lượng hàng tăng và mức cộng thêm vẫn lớn, đó mới là tín hiệu rõ hơn về sức mua bền vững. Nếu mức tăng chỉ xuất hiện trong một tháng sau giai đoạn thiếu hàng, nhiều khả năng là phản ánh sự điều chỉnh của dòng cung.

Trong nước: Vàng miếng tăng 1,6 triệu đồng/lượng trong một tuần

Sáng 20/9, vàng miếng SJC được niêm yết ở 144,6 - 147,6 triệu đồng/lượng, tương ứng chiều mua vào và bán ra. DOJI và Phú Quý SJC cũng phổ biến ở vùng giá này. So với mức 143 - 146 triệu đồng/lượng vào cuối tuần trước, cả giá mua và bán đều tăng 1,6 triệu đồng/lượng. Chênh lệch mua - bán vẫn ở mức 3 triệu đồng/lượng.

Vàng nhẫn SJC được ghi nhận ở 144,1 - 147,1 triệu đồng/lượng; DOJI ở 144 - 148 triệu đồng/lượng. Với DOJI, khoảng cách mua - bán lên tới 4 triệu đồng/lượng, khiến giá thế giới phải tăng thêm đáng kể thì người mua mới bù được phần chênh lệch nếu bán lại trong thời gian ngắn.

Thăm dò đi cùng công nghệ và cộng đồng

Majuba Hill mở rộng chương trình khoan. Ngày 18/9, Copper One công bố giai đoạn hai tại dự án đồng - bạc - vàng Majuba Hill ở Nevada, Mỹ, với tổng chiều dài có thể đạt 10.000 feet, tương đương 3.048 m. Phần đã ký hợp đồng là 5.000 feet; chương trình dự kiến bắt đầu khoảng ngày 1/10 và hướng tới ước tính tài nguyên khoáng sản đầu tiên theo chuẩn NI 43-101 của Canada.

Nhà thầu Evolve dự kiến cung cấp nền tảng EVX Connect để nhóm kỹ thuật theo dõi tiến độ, thông số lỗ khoan và ảnh lõi khoan trên giao diện web, điện thoại. Giá trị của công nghệ ở đây nằm ở việc rút ngắn vòng phản hồi giữa hiện trường và nhóm địa chất, không phải thay thế công tác phân tích mẫu hay chứng minh hiệu quả kinh tế của dự án.

W2 nối lại sau quá trình tham vấn. Tại Canada, PTX Metals ngày 14/9 thông báo tiếp tục chương trình khoan 5.000 m tại dự án đồng - nickel - kim loại nhóm bạch kim W2, tập trung vào khu vực CA1. Hoạt động được nối lại sau thời gian tạm dừng để trao đổi với các cộng đồng bản địa. Doanh nghiệp và người dân địa phương tham gia cung ứng dịch vụ, đào tạo và công việc hiện trường.

Chi tiết đáng chú ý của W2 không chỉ là số mét khoan. Với dự án ở vùng Ring of Fire, khả năng duy trì đối thoại, chia sẻ cơ hội việc làm và xây dựng sự chấp thuận của cộng đồng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thăm dò.

Cùng thời điểm, giá vàng thế giới quanh 4.378 USD/ounce được quy đổi khoảng 138,3 triệu đồng/lượng theo tỷ giá Vietcombank, chưa gồm thuế và phí. Giá bán vàng miếng SJC vì thế cao hơn mức quy đổi khoảng 9,3 triệu đồng/lượng. Phần chênh này không chỉ đến từ tỷ giá mà còn phản ánh cung - cầu, cơ chế phân phối và đặc thù của thị trường vàng miếng trong nước.

Tỷ giá là một lực đẩy đáng chú ý trong tuần. Tỷ giá trung tâm tăng từ 25.607 đồng/USD ngày 14/9 lên 25.637 đồng/USD ngày 18/9, tức tăng 30 đồng và liên tiếp lập mức cao mới. Đồng USD trong nước đắt lên làm tăng giá vàng thế giới sau quy đổi, nhưng mức tăng 30 đồng/USD chỉ giải thích một phần nhỏ so với chênh lệch 9,3 triệu đồng/lượng của vàng SJC.

Ở thị trường bạc, bảng giá Phú Quý lúc 9h38 ngày 19/9 ghi nhận bạc miếng 999 ở 2,227 - 2,296 triệu đồng/lượng. Bạc thỏi loại 1 kg được niêm yết khoảng 59,387 - 61,227 triệu đồng/kg. So với cuối tuần trước, giá bạc thỏi tăng khoảng 640.000 đồng/kg ở chiều mua và 670.000 đồng/kg ở chiều bán, tương đương hơn 1%.

Những mức tăng trên giấy chưa đồng nghĩa người mua vật chất đã có lãi. Với vàng SJC, khoảng cách mua - bán là 3 triệu đồng/lượng; với bạc thỏi 1 kg, khoảng cách gần 1,84 triệu đồng/kg. Giá thế giới, tỷ giá và chênh lệch mua - bán cần được nhìn cùng nhau khi đánh giá kết quả của một giao dịch thực tế.

Tuần này: Giá vàng kiểm tra vùng 4.300 - 4.400 USD/ounce

Sau cú phục hồi cuối tuần, vùng 4.300 - 4.400 USD/ounce trở thành thước đo ngắn hạn của vàng. Việc giữ được trên 4.300 USD cho thấy lực bán sau cuộc họp Fed đã được hấp thụ; vượt bền vững vùng đỉnh tuần quanh 4.400 USD sẽ củng cố kịch bản tăng. Ngược lại, lợi suất trái phiếu hoặc đồng USD bật mạnh trở lại có thể nhanh chóng đưa chi phí cơ hội nắm giữ vàng trở lại tâm điểm.

Lịch dữ liệu tuần tới không dày, nhưng vẫn có các mốc đáng chú ý: chỉ số PMI sơ bộ tháng 9 của S&P Global vào ngày 23/9; quyết định chính sách của Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ và số đơn xin trợ cấp thất nghiệp Mỹ ngày 24/9; đơn hàng lâu bền tháng 8 cùng khảo sát niềm tin người tiêu dùng Đại học Michigan ngày 25/9. Giá dầu vẫn là biến số quan trọng vì nó tác động đồng thời đến kỳ vọng lạm phát, lợi suất và lập trường của Fed.