CAEX đề xuất kết nối ngân hàng giúp minh bạch giao dịch tài sản mã hóa

Khoảng trống kết nối giữa tiền pháp định và tài sản mã hóa

Tại Diễn đàn An ninh Tài chính số Việt Nam 2026, Giám đốc Điều hành CAEX mang đến phần tham luận “Kết nối thị trường tài sản mã hóa toàn cầu với hạ tầng tài chính Việt Nam”, đề xuất hướng tiếp cận nhằm gia tăng tính minh bạch và an toàn cho hoạt động giao dịch. Trong phần chia sẻ, ông Chris Chiew, Giám đốc Điều hành CAEX, nhấn mạnh nhu cầu xây dựng hạ tầng kết nối phù hợp với sự tham gia ngày càng tích cực của nhà đầu tư trong nước vào thị trường tài sản mã hóa.

Theo báo cáo của công ty hạ tầng thanh toán tiền mã hóa toàn cầu TripleA, Việt Nam hiện có khoảng 17 triệu người sở hữu tài sản mã hóa, chiếm 17% dân số. Giá trị giao dịch tài sản mã hóa ước đạt hơn 220 tỷ USD trong năm 2025, phản ánh lượng nhu cầu đáng kể của người Việt trong việc sở hữu loại tài sản này.

Tuy nhiên, hoạt động giao dịch tài sản mã hóa hiện nay chủ yếu diễn ra trên các nền tảng nước ngoài chưa được cấp phép tại Việt Nam, trong khi chưa có cơ chế kết nối trực tiếp giữa các sàn giao dịch này với hệ thống ngân hàng trong nước. Điều này khiến việc chuyển đổi giữa VND và tài sản mã hóa phần lớn phải thực hiện thông qua giao dịch ngang hàng (P2P), tức hình thức mua bán trực tiếp giữa các cá nhân với sự hỗ trợ của nền tảng giao dịch.

Trong một giao dịch P2P điển hình, sau khi người mua lựa chọn lệnh bán, nền tảng sẽ tạm giữ tài sản mã hóa của bên bán để bảo đảm thực hiện giao dịch. Người mua sau đó chuyển VND trực tiếp vào tài khoản ngân hàng của người bán và chỉ nhận được tài sản mã hóa khi bên bán xác nhận đã nhận tiền. Theo cơ chế này, dòng tiền thanh toán bằng VND và hoạt động chuyển giao tài sản mã hóa được thực hiện trên hai hệ thống tách biệt, khiến giao dịch chuyển khoản ngân hàng không phản ánh đầy đủ thông tin về giao dịch tài sản mã hóa tương ứng. 

Sự thiếu liên thông giữa hai hệ thống tiềm ẩn nhiều rủi ro cho các bên tham gia giao dịch. Với người bán, khoản tiền nhận được có thể liên quan đến các hoạt động bất hợp pháp, kéo theo những rủi ro pháp lý và khó khăn trong việc xác minh nguồn gốc dòng tiền. Trong khi đó, người mua có thể đối mặt với nguy cơ tranh chấp thanh toán hoặc không nhận được tài sản mã hóa sau khi chuyển tiền. 

Ở phạm vi rộng hơn, cơ chế giao dịch này còn có thể bị lợi dụng để luân chuyển dòng tiền bất hợp pháp, chuyển đổi thành tài sản mã hóa và dịch chuyển ra nước ngoài, gây khó khăn cho công tác giám sát, truy vết và phòng chống rửa tiền trong hệ thống tài chính.

Xây cầu nối, gia tăng bảo vệ với nhà đầu tư

Để thu hẹp khoảng trống này, Lãnh đạo CAEX đề xuất kết nối trực tiếp hạ tầng ngân hàng với sàn giao dịch tài sản mã hóa được cấp phép. Mô hình hướng tới việc nạp, rút VND giữa sàn và tài khoản ngân hàng chính chủ của người dùng đủ điều kiện tham gia, qua đó gắn dòng tiền với danh tính đã xác minh xuyên suốt hai hệ thống.

“Thông qua kết nối trực tiếp ngân hàng với sàn giao dịch được cấp phép, nhà đầu tư Việt có thể tiếp cận an toàn với tài sản mã hóa và thanh khoản toàn cầu mà không cần rời bỏ thị trường tài chính trong nước. Ngược lại, các tài sản thực đủ điều kiện tại Việt Nam có thể được mã hóa và cung cấp cho nhà đầu tư nước ngoài thông qua các đơn vị được cấp phép. Điều này mở ra một kênh thu hút vốn mới, chuẩn mực và được quản lý cho Việt Nam”, đại diện CAEX chia sẻ tại sự kiện.

Khác với giao dịch P2P, mô hình này giúp nhà đầu tư giao dịch với bên đối ứng là sàn giao dịch được cấp phép với dòng tiền minh bạch hơn và được pháp luật Việt Nam bảo vệ. Đồng thời, các cơ quản lý có thể dễ dàng truy vết dòng tiền, giúp phát hiện và xử lý kịp thời các giao dịch đáng ngờ. 

Để vận hành kết nối đó, CAEX hướng đến xây dựng 5 trụ cột gồm: kết nối ngân hàng, lưu ký và bảo vệ tài sản, giám sát thị trường, bảo vệ nhà đầu tư và chuẩn mực mã hóa tài sản thực. 

Trong đó, sàn giao dịch kết nối ngân hàng tạo kênh nạp và rút tiền thông qua các tài khoản định danh, là bước cơ bản thay thế cho giao dịch P2P thông thường. Hoạt động lưu ký giúp bảo vệ tài sản và nâng cao niềm tin của khách hàng thông qua các cơ chế kiểm soát phù hợp, hỗ trợ quản lý truy cập, ví nóng, lạnh và đối soát định kỳ. Cùng với đó, cơ chế giám sát thị trường nhằm kiểm soát giao dịch và kịp thời phát hiện bất thường hoặc hành vi thao túng thị trường.

Song song các cấu phần vận hành, hệ thống bảo vệ nhà đầu tư bằng cách xây dựng quy trình rõ ràng, công bố thông tin minh bạch và các kênh tiếp cận để giải quyết thỏa đáng các phản hồi từ người dùng. Cuối cùng là nghiên cứu khung pháp lý cho việc mã hóa tài sản, gồm việc kiểm tra quyền sở hữu và tính pháp lý của tài sản cơ sở.

Kết nối Việt Nam với thị trường mã hóa toàn cầu không đơn thuần là thách thức về công nghệ mà đó là bài toàn về hạ tầng tài chính, đòi hỏi sự đồng hành của các bên. Đó là các cơ quan quản lý xây dựng khuôn khổ và bảo vệ tính trọn vẹn của thị trường, các ngân hàng cung cấp hạ tầng thanh toán và kiểm soát tài chính, đối tác công nghệ củng cố độ tin cậy của hệ thống, và các sàn được cấp phép chịu trách nhiệm về dịch vụ cung cấp. Sự phối hợp đồng bộ là cơ sở để hình thành một thị trường dễ tiếp cận, minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư tốt hơn, qua đó đóng góp cho sự phát triển của tài chính Việt Nam.