Đề suất cho các tổ chức tín dụng được vay với lãi suất 0% khi gặp sự cố

Dự thảo Luật Các tổ chức tín dụng (sửa đổi) vừa được Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ ký tờ trình gửi Quốc hội. Trong đó, dự thảo lần này có điểm mới đó là bổ sung quy định tổ chức tín dụng bị rút tiền hàng loạt được áp dụng một hoặc một số biện pháp hỗ trợ.

Dự thảo Luật Các tổ chức tín dụng (sửa đổi) vừa được Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ ký tờ trình gửi Quốc hội. Trong đó, dự thảo lần này có điểm mới đó là bổ sung quy định tổ chức tín dụng bị rút tiền hàng loạt được áp dụng một hoặc một số biện pháp hỗ trợ.

Đáng chú ý, một trong những điểm mới tại Dự thảo Luật các tổ chức tín dụng (sửa đổi) lần này là bổ sung quy định tổ chức tín dụng bị rút tiền hàng loạt được áp dụng một, hoặc một số biện pháp hỗ trợ ở Điều 148.

Cụ thể, các biện pháp hỗ trợ, gồm: Tổ chức tín dụng sẽ không bị áp dụng biện pháp xử phạt vi phạm thiếu dự trữ bắt buộc và không tuân thủ tỷ lệ bảo đảm an toàn theo quy định trong giai đoạn bị rút tiền hàng loạt.

Ngoài ra, tổ chức tín dụng bị rút tiền hàng loạt có thể được vay đặc biệt Ngân hàng Nhà nước, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam và tổ chức tín dụng khác theo quy định luật này.

Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét, quyết định thực hiện các biện pháp hỗ trợ thanh khoản riêng với tổ chức tín dụng bị rút tiền hàng loạt gồm: Mua giấy tờ có giá của tổ chức tín dụng trên nghiệp vụ thị trường mở; thực hiện các giao dịch ngoại tệ với tổ chức tín dụng; tái cấp vốn với tổ chức tín dụng.

Ngân hàng Nhà nước được phép sử dụng khoản dự phòng rủi ro để xử lý đối với các khoản phải thu không thu hồi được phát sinh từ các biện pháp xử lý khi tổ chức tín dụng bị rút tiền hàng loạt.

Riêng khoản vay đặc biệt để tổ chức tín dụng giải quyết, xử lý sự cố khách hàng rút tiền hàng loạt, dự thảo luật quy định lãi suất mà Ngân hàng Nhà nước cho vay là 0%/năm.

Theo dự thảo, tổ chức tín dụng cho vay đặc biệt được áp dụng các biện pháp hỗ trợ cụ thể như được vay tái cấp vốn với lãi suất 0%, thời hạn tương ứng với thời hạn cho vay đặc biệt tổ chức tín dụng khác, được giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc; không phải thực hiện tỷ lệ mua, đầu tư trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh; các khoản cho vay đặc biệt được áp dụng hệ số rủi ro 0% khi tính tỷ lệ an toàn vốn và được phân loại vào nhóm nợ đủ tiêu chuẩn…

Trong trường hợp cần thiết để bảo đảm an toàn hệ thống, ổn định trật tự an toàn xã hội, Ngân hàng Nhà nước được chỉ định cho vay đặc biệt với lãi suất 0%.

Dự thảo luật còn quy định một số biện pháp hiện nay đang áp dụng tại giai đoạn kiểm soát đặc biệt lên giai đoạn can thiệp sớm, cho phép xử lý “từ sớm, từ xa” khi tình trạng yếu kém của tổ chức tín dụng chưa đến mức nghiêm trọng.

Trước đó, dự án luật này đã được Ủy ban Kinh tế của Quốc hội xếp lịch thẩm tra vào ngày 10/4 và được Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự kiến trong chương trình phiên họp chuyên đề pháp luật tháng 4/2023, nhưng đều lỡ hẹn vì hồ sơ chuẩn bị chậm.

Dự kiến, cuối tháng 4/2023, Ủy ban Kinh tế sẽ tiến hành thẩm tra dự án luật này, sau đó nếu được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất, dự án luật sẽ được trình Quốc hội tại kỳ họp thứ năm vào tháng 5 tới.

Tương ứng với nội dung sửa đổi, bổ sung tại phần can thiệp sớm, dự thảo luật sửa đổi, bổ sung quy định về các trường hợp kiểm soát đặc biệt, điều chỉnh phương án xử lý tại giai đoạn kiểm soát đặc biệt, bao gồm phương án chuyển giao bắt buộc ngân hàng thương mại được kiểm soát đặc biệt và phương án phá sản.

Dự thảo luật cũng sửa đổi, bổ sung quy định về đánh giá tổng thể thực trạng tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt, theo đó thuê tổ chức kiểm toán độc lập để thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính của ngân hàng thương mại. Trường họp không thuê được tổ chức kiểm toán độc lập thì Kiểm toán Nhà nước thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính của ngân hàng thương mại theo đề nghị của Ngân hàng Nhà nước.

Liên quan đến vấn đề hỗ trợ thanh khoản, theo Thống đốc Nguyễn Thị Hồng, để xử lý các khủng hoảng tài chính có nguy cơ gây mất an toàn hệ thống, pháp luật một số quốc gia đều có các cơ chế này.

Tờ trình dự án luật của Chính phủ dẫn kinh nghiệm của một số nước. Như, tại Thụy Sỹ có quy định Ngân hàng Trung ương Thụy Sỹ thực hiện vai trò người cho vay cuối cùng. Với chức năng này, Ngân hàng Trung ương cung cấp hỗ trợ thanh khoản khẩn cấp cho 1 hoặc nhiều ngân hàng nội địa nếu các ngân hàng này không còn đủ khả năng cấp vốn cho các hoạt động của mình trên thị trường.