Thứ ba, 11/10/2022, 08:17 AM

Doanh nghiệp phát hành "gặp nạn", người mua trái phiếu đòi tiền ở đâu?

Hàng ngàn người mua trái phiếu doanh nghiệp qua lời giới thiệu, bảo đảm của môi giới giờ không biết đòi tiền ở đâu khi chủ doanh nghiệp bị bắt.

Chị P.M.H (Nghệ An) cho biết chị mua 600 triệu tiền trái phiếu mà của một doanh nghiệp mà đến giờ chị cũng không nhớ nổi tên, chỉ biết là doanh nghiệp đó rất “lớn và uy tín”, lời của tư vấn nhấn mạnh với chị. Người giới thiệu cho chị thông tin trái phiếu là nhân viên ngân hàng . 

Khi đến văn phòng ngân hàng, nhân viên cho biết chỉ có thể giải quyết số tiền tiết kiệm của chị (trị giá 2 tỷ đồng) nếu muốn tất toán trước hạn, còn trái phiếu thì “chưa có phương án giải quyết”, vì chưa đến hạn thanh toán (đáo hạn). 

Van-Thinh-Phat-VNF
Tòa nhà trụ sở Tập đoàn Vạn Thịnh Phát (VTP Office Building) tại Quận 1. Tp.HCM - cũng là nơi đặt văn phòng của SCB và Chứng khoán Tân Việt (Ảnh: Vạn Thịnh Phát)

Chị H. là một trong hàng trăm nghìn nhà đầu tư cá nhân đã bỏ tiền mua trái phiếu doanh nghiệp qua lời chào mời của nhân viên các ngân hàng và công ty chứng khoán. Với họ, trái phiếu doanh nghiệp như một khoản tiết kiệm có kỳ hạn, nhưng với lãi suất cao hơn. Họ cũng tin vào thông tin của tư vấn viên, trái phiếu là của “một công ty lớn, uy tín”. 

Thực tế việc công ty “lớn và uy tín” là không đủ để đảm bảo an toàn cho những nhà đầu tư cá nhân đã mua trái phiếu doanh nghiệp.

Ai sẽ trả tiền?

Một câu hỏi được nhiều cá nhân mua trái phiếu của Công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư An Đông - một doanh nghiệp liên quan đến Tập đoàn Vạn Thịnh Phát hoặc Tân Hoàng Minh quan tâm, là nếu doanh nghiệp gặp khó khăn  thì họ có thể “đòi” tiền từ ai.

Câu trả lời thực ra hết sức đơn giản: Từ doanh nghiệp phát hành, ở đây là An Đông hay Tân Hoàng Minh.

Các trung gian như Công ty chứng khoán hay Ngân hàng bán trái phiếu ra công chúng là các nhà đầu tư cá nhân, với bất kỳ cam kết nào, thì họ vẫn không phải là bên cuối cùng chịu trách nhiệm thanh toán. 

Báo cáo của FiinGroup cho thấy nhà đầu tư cá nhân nắm giữ tới gần 1/3 lượng trái phiếu doanh nghiệp ở thị trường thứ cấp (thị trường mua đi bán lại trái phiếu sau phát hành), trong khi tỷ lệ này ở thị trường sơ cấp chỉ là 10,11%. Việc các ngân hàng, công ty chứng khoán chào mời trái phiếu doanh nghiệp cho các nhà đầu tư cá nhân nghiệp dư như chị H. là hết sức phổ biến.

Môi giới trái phiếu doanh nghiệp là nghiệp vụ từng mang lại khoản doanh thu lớn cho công ty chứng khoán và các ngân hàng. Đó là khoản hoa hồng mà các doanh nghiệp phát hành trái phiếu trả cho họ, thông thường từ 1-2% giá trị trái phiếu chào bán được. 

Trái phiếu được chào bán cho nhà đầu tư cá nhân thường được quảng cáo với những thuật ngữ tài chính tương đối phức tạp do môi giới đưa ra. 

Đơn cử với “cam kết mua lại bất kỳ lúc nào”. Trên thực tế, khi người mua cần bán lại trái phiếu doanh nghiệp mình đang sở hữu, họ phải nhờ trung gian (ngân hàng hoặc công ty chứng khoán) rao bán để tìm người có nhu cầu mua.

Trong tình hình hiện nay, hiếm có nhà đầu tư nào sẵn sàng cho việc đó. Tổ chức trung gian hay tổ chức phát hành cũng không sẵn lòng mua lại, với lý do “chưa thu xếp được nguồn tiền”. Mới đây, VKC Holdings, một công ty thuộc hệ sinh thái Louis Holdings vừa ra thông báo hoãn thanh toán lãi trái phiếu do mất khả năng thanh toán. Louis Holding gắn liền tên tuổi với Chủ tịch Đỗ Thành Nhân, người vừa bị bắt hồi tháng 4 vừa qua vì hành vi thao túng chứng khoán.  

Trái phiếu doanh nghiệp khác tiền gửi tiết kiệm

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước trong phát biểu sáng 10/10 khẳng định “tiền gửi của người dân tại ngân hàng đều được Nhà nước đảm bảo trong mọi trường hợp”. 

Ngan-hang-SCB-VNF
Người dân đến rút tiền tại Phòng giao dịch SCB Phú Mỹ Hưng ngay sau khi bà Trương Mỹ Lan, Chủ tịch Tập đoàn Vạn Thịnh Phát bị bắt, sáng 8/10/2022 (Ảnh: MT)

Thực tế, khi người dân cầm chứng chỉ tiền gửi, sổ tiết kiệm, hay có tiền trong tài khoản đến xin rút tiền, đều được đáp ứng. Ngân hàng nhà nước cũng chuẩn bị nguồn tiền giúp SCB đáp ứng nhu cầu rút tiền của người dân.

Trong khi đó, trái phiếu doanh nghiệp là một loại giấy tờ ghi nhận việc doanh nghiệp vay tiền từ các cá nhân, tổ chức với cam kết thanh toán gốc và lãi vào một thời điểm nhất định.

Trong thời gian từ lúc phát hành đến lúc đáo hạn, trái phiếu doanh nghiệp có một hành trình tương đối phức tạp. Những trái phiếu này có thể được bán lại cho nhà đầu tư cá nhân không chuyên hoặc nhà đầu tư tổ chức. 

Khi doanh nghiệp phát hành trái phiếu gặp những vấn đề nghiêm trọng như chủ doanh nghiệp bị  bắt, bị khởi tố hình sự… thì khả năng doanh nghiệp vỡ nợ, mất khả năng thanh toán là rất cao. Bởi khi đó họ không thể đảo nợ (phát hành các khoản nợ mới để thanh toán nợ cũ) cũng như dòng tiền từ hoạt động kinh doanh bị nghẽn lại. 

Chính vì sự khác nhau cơ bản giữa các khoản tiền gửi ngân hàng và trái phiếu doanh nghiệp mà lãi suất các khoản vay này chênh lệch nhau rõ rệt.

Với các khoản tiền gửi tiết kiệm, lãi suất nửa năm vừa qua thường dao động xung quanh 5-7%/năm tùy kỳ hạn. Trong khi đó lãi suất trái phiếu doanh nghiệp được chào bán thường từ 10%/năm trở lên, thậm chí có lúc lên tới 13%/năm. Về mặt nguyên tắc trên thị trường vốn, các khoản vay càng rủi ro (khả năng vỡ nợ càng lớn), thì lãi suất càng cao. 

Có thể thấy, trái phiếu là kênh đầu tư mang lại lợi nhuận tốt hơn (do lãi suất cao hơn) nhưng cũng rủi ro hơn nhiều so với tiền gửi tiết kiệm. Nhà đầu tư cá nhân trong giai đoạn hiện nay do vậy phải thận trọng xem kỹ các điều khoản trái phiếu trước khi quyết định đầu tư. Nếu vẫn yêu thích trái phiếu doanh nghiệp, các quỹ đầu tư trái phiếu được vận hành chuyên nghiệp là một lựa chọn tốt nhờ tính hợp pháp và an toàn. 

Xem thêm: Ngân hàng SCB hoạt động ra sao trước khi người dân ồ ạt rút tiền trước hạn?


Nhà đầu tư vàng, bạc cần theo dõi dữ liệu gì sau đợt bán tháo?
Nhà đầu tư vàng, bạc cần theo dõi dữ liệu gì sau đợt bán tháo?

Ngày 17/11/2026, năm báo cáo và thông tin kinh tế được công bố gần như đồng thời, trong bối cảnh giá vàng giao ngay quanh 3.857 USD/ounce, gần mức thấp nhất kể từ tháng 10/2025.

Hội bạn thân giờ không chỉ rủ nhau đi chơi, mà còn rủ nhau… tiết kiệm
Hội bạn thân giờ không chỉ rủ nhau đi chơi, mà còn rủ nhau… tiết kiệm

“Bao giờ mình đi du lịch?”, “Năm nay cùng nhau đi nước ngoài nhé” – những lời hẹn thường rất hào hứng, nhưng khi bắt tay vào thực hiện cần rất nhiều động lực...

OPES hai năm liên tiếp lọt Top 5 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam Khối ngành Bảo hiểm
OPES hai năm liên tiếp lọt Top 5 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam Khối ngành Bảo hiểm

Nỗ lực kiến tạo môi trường làm việc truyền cảm hứng, nơi mỗi nhân viên được trao quyền tự chủ, thúc đẩy tư duy sáng tạo, Bảo hiểm số OPES có năm thứ hai...

Ngân hàng liên tục hạ lãi suất huy động, gửi tiết kiệm ở đâu lãi cao nhất?
Ngân hàng liên tục hạ lãi suất huy động, gửi tiết kiệm ở đâu lãi cao nhất?

Loạt ngân hàng liên tiếp điều chỉnh giảm lãi suất huy động, đưa mặt bằng tiền gửi tiết kiệm bước vào xu hướng giảm rõ nét. Trên thị trường, mức thấp nhất hiện...

Agribank, HDBank dẫn đầu nhóm ngân hàng và dịch vụ tài chính tại VARI 2026
Agribank, HDBank dẫn đầu nhóm ngân hàng và dịch vụ tài chính tại VARI 2026

Agribank và HDBank lần lượt giữ hai vị trí đầu tiên trong nhóm Ngân hàng và dịch vụ tài chính thuộc Bảng xếp hạng Doanh nghiệp vì sự nghiệp phát triển nông nghiệp bền vững…

VPBank ra mắt “Hũ Mục Tiêu” – Tiết kiệm cùng hội, chạm đích cùng vui
VPBank ra mắt “Hũ Mục Tiêu” – Tiết kiệm cùng hội, chạm đích cùng vui

VPBank chính thức ra mắt tính năng “Quản lý tiền gửi theo nhóm” của sản phẩm tiền gửi có kỳ hạn Hũ Mục Tiêu trên ứng dụng VPBank NEO…

NCB lọt Top 6 Nơi làm việc tốt nhất ngành Ngân hàng năm 2026
NCB lọt Top 6 Nơi làm việc tốt nhất ngành Ngân hàng năm 2026

Tại Hội nghị Nơi Làm Việc Tốt Nhất Việt Nam® 2026 do Anphabe tổ chức ngày 18/11/2026, Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB) gây ấn tượng khi được vinh danh trong Top 100...

Vì sao cổ phiếu công nghệ lao dốc, vàng bạc cũng bị bán tháo?
Vì sao cổ phiếu công nghệ lao dốc, vàng bạc cũng bị bán tháo?

Một biến cố tại tập đoàn công nghệ Nvidia khiến thị trường chứng khoán chao đảo và vàng, bạc - những tài sản thường được tìm đến khi bất ổn gia tăng - cũng giảm giá mạnh.

Bẫy chốt đơn nhận hoa hồng và những giao dịch chỉ có trên màn hình
Bẫy chốt đơn nhận hoa hồng và những giao dịch chỉ có trên màn hình

Từ lời hứa chốt đơn để nhận hoa hồng, một đường dây đã dựng lên các nền tảng thương mại điện tử giả nhằm dẫn dụ người tham gia…

Phát hành gần 193 triệu cổ phiếu thưởng, vốn điều lệ tại ABBank sắp cán mốc 18.000 tỷ đồng
Phát hành gần 193 triệu cổ phiếu thưởng, vốn điều lệ tại ABBank sắp cán mốc 18.000 tỷ đồng

Lợi nhuận 9 tháng bứt tốc, Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank) vừa thông báo kế hoạch phát hành gần 193 triệu cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu,…

UBCKNN thông báo đã nhận đầy đủ hồ sơ đăng ký chào bán cổ phiếu riêng lẻ của PVcomBank
UBCKNN thông báo đã nhận đầy đủ hồ sơ đăng ký chào bán cổ phiếu riêng lẻ của PVcomBank

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa thông báo đã nhận được đầy đủ hồ sơ chào bán cổ phiếu riêng lẻ của Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank, mã chứng khoán: PCB, giao dịch tại hệ thống UPCoM).

Cơ cấu cổ đông của ngân hàng ACB tiếp tục có diễn biến mới
Cơ cấu cổ đông của ngân hàng ACB tiếp tục có diễn biến mới

Tổ chức quản lý đầu tư Principal Global Investors đến từ Mỹ vừa thoái toàn bộ vốn tại Ngân hàng ACB, giảm tỷ lệ sở hữu từ 1% về 0% sau 5 tháng…

BVBank chào bán trái phiếu ra công chúng quy mô 1.300 tỷ đồng
BVBank chào bán trái phiếu ra công chúng quy mô 1.300 tỷ đồng

Ngày 19/11/2026, Ngân hàng TMCP Bản Việt (BVBank, mã chứng khoán: BVB) chính thức phát hành 13 triệu trái phiếu ra công chúng với tổng mệnh giá 1.300 tỷ đồng,…

Lãi suất tiết kiệm online tại một ngân hàng về 0%/năm
Lãi suất tiết kiệm online tại một ngân hàng về 0%/năm

Từ ngày 16/11, Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) áp dụng mức lãi suất 0%/năm đối với tiền gửi tiết kiệm online ở tất cả kỳ hạn.

MB dự kiến thu về 3.018 tỷ đồng từ phát hành cổ phiếu
MB dự kiến thu về 3.018 tỷ đồng từ phát hành cổ phiếu

Ngân hàng MB dự kiến phát hành riêng lẻ 200 triệu cổ phiếu MBB với giá 15.090 đồng/cổ phiếu cho 6 nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, thu về 3.018 tỷ đồng...

Ngân hàng VIB sắp chi 1.000 tỷ đồng tăng vốn cho công ty con
Ngân hàng VIB sắp chi 1.000 tỷ đồng tăng vốn cho công ty con

Ngân hàng VIB chuẩn bị nâng vốn điều lệ cho công ty con VIBAMC từ 3.500 tỷ đồng lên 4.500 tỷ đồng từ nguồn vốn chủ sở hữu.

VPBank Diamond nâng tầm trải nghiệm chuyển tiền với dịch vụ cá nhân hóa 
VPBank Diamond nâng tầm trải nghiệm chuyển tiền với dịch vụ cá nhân hóa 

Khi nhu cầu chuyển tiền quốc tế ngày càng đa dạng, khách hàng không chỉ quan tâm đến chi phí giao dịch, tỷ giá… mà còn cần sự thuận tiện…

Vietcombank: Tín dụng dự báo đạt 13% năm 2026, Mizuho tham gia thương vụ phát hành cổ phiếu quy mô lớn 
Vietcombank: Tín dụng dự báo đạt 13% năm 2026, Mizuho tham gia thương vụ phát hành cổ phiếu quy mô lớn 

ACBS Research cập nhật triển vọng “ông lớn” Vietcombank với kết quả kinh doanh năm 2026 và năm 2027 tăng trưởng mạnh, chất lượng tài sản được kiểm soát…

Cùng gửi 100 triệu, Big 4 trả lãi 5,4 triệu, các ngân hàng khác trả bao nhiêu?
Cùng gửi 100 triệu, Big 4 trả lãi 5,4 triệu, các ngân hàng khác trả bao nhiêu?

Gửi 100 triệu đồng tại quầy trong 365 ngày, khách hàng nhận khoảng 5,4 triệu đồng tiền lãi theo mức niêm yết 12 tháng của Vietcombank, BIDV, VietinBank...