Dự trữ ngoại hối tăng kỷ lục, đạt mức 92 tỉ USD

Nếu đạt con số 100 tỉ USD vào cuối năm nay thì dự trữ ngoại hối đã tăng gần gấp đôi sau 3 năm.

Trên thực tế, dự trữ ngoại hối đã tăng liên tục thời gian qua. Kết thúc năm 2017, dự trữ ngoại hối mới ở mức 51,5 tỉ USD. Đến tháng 1/2020, dự trữ ngoại hối đạt gần 80 tỉ USD và đến nay ở mức 92 tỉ USD.

Như vậy trong vòng chưa đầy ba năm, Ngân hàng Nhà nước đã mua thêm được 40,5 tỉ USD để tăng dự trữ ngoại hối.

Kể từ đầu năm đến nay, dự trữ ngoại hối đã tăng thêm khoảng 13 tỉ USD và tăng 20 tỉ USD so với đầu nhiệm kỳ.

Theo ước tính của Tổng cục Hải quan, cán cân thương mại tháng 8 thặng dư khoảng 2,5 tỉ USD và lũy kế 8 tháng thặng dư 10,93 tỉ USD. Chính nguồn cung ngoại tệ dồi dào đã giúp Ngân hàng Nhà nước liên tục mua vào lượng lớn ngoại tệ trong suốt những tháng đầu năm. Điều này giúp tỷ giá USD tại Việt Nam khá ổn định dù thị trường tài chính thế giới đầy biến động.

Nhìn vào số liệu nói trên, TS. Nguyễn Đức Thành là chuyên gia kinh tế, hiện là Cố vấn trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) phân tích, dự trữ ngoại hối của Việt Nam liên tục tăng trong cả năm nay, vì theo báo cáo của NHNN, cán cân thương mại trong 8 tháng đầu năm thặng dư khoảng 11 tỷ USD (có thể chủ yếu do nhập khẩu thu hẹp nhanh hơn xuất khẩu). Do đó, NHNN đã mua vào liên tục,  khiến dự trữ tăng lên như vậy.

Ông Thành nhận định, việc mua này là cần thiết nhằm giữ cho đồng tiền Việt tránh bị lên giá, gây bất lợi cho người xuất khẩu Việt Nam khi thu tiền về.

Đồng thời, những năm gần đây, nhờ chính sách ổn định tỷ giá và lãi tiền gửi tiết kiệm ngoại tệ bằng không, hiện tượng đô la hóa đã giảm đáng kể. Do đó, đối với chính sách ngoại tệ, chỉ cần duy trì ổn định tỷ giá, không cần phải dùng đến biện pháp tăng giá đồng Việt.

Tuy nhiên, theo vị chuyên gia, việc tích lũy thêm dự trữ ngoại hối một cách liên tục, có thể gặp rủi ro là Mỹ cáo buộc Việt Nam thao túng tiền tệ.

Trong bối cảnh đó, ông Thành cho rằng Việt Nam nên sử dụng tối đa các biện pháp ngoại giao để làm dịu rủi ro này. Trong khi đó, vẫn tiếp tục duy trì chính sách này trong thực tiễn. Vì việc tiếp tục can thiệp vào thị trường nhằm tăng dự trữ ngoại hối là cần thiết.

Theo ước tính của ông Thành, cần tăng dự trữ ngoại hối lên khoảng 6 tháng nhập khẩu. Trong tình trạng hiện nay, mục tiêu cụ thể trong vòng 12-18 tháng tới nên là hướng tới mốc 150 tỷ USD.

Theo thời gian, quy mô của nền kinh tế Việt Nam sẽ tiếp tục tăng, và cùng với đó là quy mô xuất - nhập khẩu, thì mục tiêu của dự trữ ngoại hối có thể còn cao hơn nữa.

"Sắp tới khi có phục hồi kinh tế sau Covid-19, nhu cầu USD của Việt Nam có thể tăng nhanh trở lại, khi đó, chúng ta sẽ phải sử dụng dự trữ ngoại hối để can thiệp.

Khi đó, dự trữ ngoại hối có thể giảm hoặc ít nhất cũng không tăng như vừa qua. Đó là chuyện bình thường trong điều hành, như nước trong đập thủy điện lúc đầy lúc vơi", ông Thành nói. 

Với quan điểm phân tích trên, TS Nguyễn Đức Thành cho rằng, việc dự trữ ngoại hối tiếp tục tăng không phải là một kỳ tích, mà đơn giản đó chỉ là phản ánh diễn biến của nền kinh tế, cũng như quan điểm điều hành của NHNN.

Trong bối cảnh hiện nay, ông Thành cho rằng đó là chính sách phù hợp.

Mặc dù vậy, vị chuyên vẫn lưu ý thêm, là nên trung hòa vừa đủ số ngoại hối mua được, tránh gây lạm phát.