Thứ bảy, 08/04/2023, 08:14 AM

Gia tăng lừa đảo thương mại quốc tế, doanh nghiệp phải làm gì để phòng ngừa rủi ro?

Lừa đảo trong thương mại quốc tế ngày càng gia tăng và phức tạp khiến doanh nghiệp (DN) đứng trước nhiều rủi ro, đòi hỏi phải có các giải pháp phòng ngừa.

Doanh nghiệp đứng trước nhiều rủi ro

Theo Hiệp hội Chuyên gia chống lừa đảo toàn cầu có trụ sở tại Mỹ, các DN toàn cầu thiệt hại khoảng 5% doanh thu mỗi năm vì lừa đảo. Giá trị trung bình một vụ lừa đảo là 1,7 triệu USD.

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, trên toàn cầu, tỷ lệ DN cho biết họ là nạn nhân của lừa đảo và tội phạm kinh tế trong năm 2018, 2020 và 2022 lần lượt là 49%, 47% và 46%. Trong khi đó, kết quả một cuộc khảo sát năm 2022 cho thấy, 52% DN Việt Nam từng trải nghiệm lừa đảo hoặc tội phạm kinh tế, cao hơn mức 46% của khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Tại hội thảo "Phòng tránh rủi ro trong giao thương quốc tế - Góc nhìn từ người trong cuộc" do Hội DN sản xuất sản phẩm công nghiệp chủ lực TP Hà Nội (HAMI) phối hợp với Hiệp hội DN Italia Việt Nam (ICHAM) tổ chức chiều 7/4 tại Hà Nội, ông Nguyễn Công Cường - Phó Chủ tịch HAMI cho biết, Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng với thế giới, các DN làm ăn với nhiều đối tác hơn. Nhiều sân chơi rộng hơn với những luật chơi khác nhau thì nguy cơ tranh chấp, lừa đảo cũng lớn hơn, phức tạp hơn. Lừa đảo trong thương mại quốc tế đang đặt DN đứng trước nhiều rủi ro, phòng tránh vấn nạn này, rất cần sự chủ động của doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Công Cường - Phó Chủ tịch HAMI, DN đứng trước nhiều rủi ro khi lừa đảo trong thương mại quốc tế ngày càng phức tạp hơn.

Vụ lừa đảo trong thương mại quốc tế đối với DN Việt Nam gần đây là vụ việc 76 contener hạt điều của 5 DN Việt Nam xuất khẩu sang Italya bị mất bộ chứng từ gốc. Đến thời điểm này sự việc 76 container hạt điều đã cơ bản được giải quyết ổn thỏa. Nhưng đó cũng là “bài học kinh nghiệm” cho các DN ngành điều nói riêng và DN xuất khẩu của Việt Nam nói chung.

Dựa vào kinh nghiệm của người đi trước

Theo nhận định của các chuyên gia kinh tế, thách thức lớn nhất của DN Việt Nam hiện nay là chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc phòng, ngừa và đối phó với các lừa đảo và tranh chấp rất dễ xảy ra. Rất nhiều DN chưa quen thuộc với văn hoá kinh doanh của từng nước, lạ lẫm với đối tác cho đến hệ thống cơ quan giải quyết tranh chấp và thủ tục giải quyết tranh chấp. Nhiều DN chưa quen sử dụng hình thức giải quyết tranh chấp thương mại phổ biến như trọng tài thương mại, hoà giải thương mại. Nhiều DN còn ít sử dụng luật sư thường xuyên…

Các diễn giả chia sẻ kinh nghiệm phòng ngừa rủi ro trong thương mại quốc tế.

Theo ông Nguyễn Công Cường, dự báo rủi ro trong thương mại quốc tế sẽ vẫn tiếp tục gia tăng trong giai đoạn tới. Để phòng ngừa vấn đề này, các DN Việt Nam cần phải hoàn thiện mình, phải có nhân lực tốt, bộ máy tốt, hệ thống quản trị rủi ro tốt. Các DN phải có mạng lưới thông tin, thường xuyên liên hệ với cơ quan thương vụ Việt Nam và các tổ chức hỗ trợ, dịch vụ pháp lý chuyên nghiệp tại các thị trường.

Đặc biệt, để phòng ngừa rủi ro trong thương mại quốc tế, các DN cần dựa vào các DN đi trước. Bên cạnh đó, tổ chức hội cũng là kênh hỗ trợ DN hội viên hiệu quả để hạn chế các rủi ro khi tranh chấp; những điều nên làm; những thứ cần tránh; những nơi, những ai cần cẩn trọng khi giao kết hợp đồng.

Xác định khách hàng mục tiêu

Với 30 năm kinh nghiệm xuất khẩu sang nhiều thị trường, ông Bạch Thăng Long - Phó Tổng Giám đốc Thường trực Công ty May 10 cho biết, giao dịch thương mại quốc tế luôn có nhiều rủi ro, nhiều khi không lường hết được. Do đó, trước hết, DN cần xác định thị trường và khách hàng mục tiêu. Từ xác định thị trường mục tiêu, DN lựa chọn lượng khách hàng vừa đủ lớn, có tiềm năng để đảm bảo chuỗi sản xuất liên tục cũng như nguồn hàng ổn định.

Thứ hai, khi làm thương mại với các đối tác quốc tế, nên cố gắng chọn đối tác lâu dài. Với những đối tác có mối quan hệ lâu dài thì độ tin cậy cao hơn, rủi ro ít hơn. Tuy nhiên, không phải lúc nào DN cũng có được khách hàng lâu dài, phải có những khách hàng đầu tiên mới có khách hàng lâu dài. Có nhiều cách giải quyết để đánh giá liệu đối tác có thể là khách hàng lâu dài hay không. Có thể thông qua đàm phán hợp đồng để nắm bắt được tín hiệu về mức độ an toàn của đối tác.

Ông Bạch Thăng Long - Phó Tổng Giám đốc Thường trực Công ty May 10 cho rằng, việc xác định khách hàng mục tiêu có ý nghĩa quan trọng.

Với những khách hàng mới, ngoài vấn đề làm tốt trách nhiệm của DN như đảm bảo chất lượng hàng hóa, thời gian giao hàng thì DN cần quan tâm đến điều khoản thanh toán. Đối với khách hàng mới, giao tiền - giao hàng là phương thức thanh toán an toàn.

Trên thực tế, trong thương mại quốc tế xảy ra nhiều trường hợp không mong muốn bắt nguồn từ lý do khách quan, không thể lường trước, từ đó ảnh hưởng đến sự hợp tác giữa hai bên.

"Do đó, trong nội bộ DN phải có bộ phận chuyên tổng hợp, phân tích mức độ hợp tác của khách hàng và nhà cung cấp. Từ tổng hợp phân tích đó có thể có những kinh nghiệm gần như giáo trình sau này để đào tạo cho nhân viên trong DN", ông Long khuyến nghị.

Ông Long cũng lưu ý, nhiều khi rủi ro không chỉ xuất phát từ đối tác mà còn từ nội tại DN. DN phải đảm bảo tuân thủ đúng những điều khoản thuộc trách nhiệm của DN ký kết liên quan đến chất lượng sản phẩm, thời hạn giao hàng, kể cả tiêu chuẩn đòi hỏi quy định trong hợp đồng và pháp luật của nước nhập khẩu.

Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu

Đề cập đến tranh chấp thương mại liên quan đến bảo hộ nhãn hiệu, ông Trần Thanh Quyết - Giám đốc điều hành Phòng Thương mại Italia tại Việt Nam (ICHAM) cho biết, khi đưa sản phẩm ra nước ngoài, rất nhiều DN đã xảy ra việc tranh chấp nhãn hiệu dẫn đến không được bảo hộ tại quốc gia đó. Nguyên nhân là DN không đăng ký bảo hộ tại quốc gia đó, dẫn đến việc có thể bị mất nhãn hiệu của chính mình tại thị trường quốc tế.

Giám đốc ICHAM lấy ví dụ về nhãn hiệu cà phê Trung Nguyên đã bị một công ty tại Mỹ đăng ký trước. Sau 2 năm thương thảo công ty tại Mỹ cũng trao trả lại quyền bảo hộ và nhận làm đại lý phân phối sản phẩm cà phê Trung Nguyên của Việt Nam tại Mỹ. Trong khi đó, nước mắm Phan Thiết đã bị một công ty ở Mỹ đăng ký thương hiệu từ năm 1999. Hay thương hiệu thuốc lá Vinataba Việt Nam đã bị một công ty của Indonesia chiếm đoạt đăng ký tại Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và 9 nước trong ASEAN.

Để phòng tránh rủi ro thương mại, theo ông Trần Thanh Quyết, DN cần đăng ký bảo hộ nhãn hiệu. Việc kiểm tra kỹ lưỡng đối tác qua nhiều kênh; tìm hiểu các quy định về nguồn gốc xuất xứ, đặc thù thị trường là thực sự cần thiết. Thêm vào đó, cần có thói quen sử dụng các dịch vụ pháp lí, tùy vào quy mô DN mà có mức chi hợp lý bởi điều này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro cho DN...

​


Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
18/11/2026 Doanh nghiệp

Đợt tuyển dụng nhân sự đầu tiên của Cảng hàng không Quảng Trị đã thu hút gần 300 hồ sơ ứng tuyển, mở ra cơ hội nghề nghiệp mới cho người lao động địa phương…

PV Power nâng hơn 342% mục tiêu lợi nhuận, vượt kế hoạch năm sau 9 tháng
PV Power nâng hơn 342% mục tiêu lợi nhuận, vượt kế hoạch năm sau 9 tháng
18/11/2026 Doanh nghiệp

PV Power nâng mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026 tăng 342,4% so với kế hoạch ban đầu. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận gần 6.899 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, vượt...

Đầu tư CMC chốt ngày trả cổ tức cổ phiếu 17% sau khi giảm mạnh từ mức 35%
Đầu tư CMC chốt ngày trả cổ tức cổ phiếu 17% sau khi giảm mạnh từ mức 35%
18/11/2026 Doanh nghiệp

Đầu tư CMC chốt ngày để trả cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu, tỷ lệ thực hiện giảm từ 35% xuống 17% do nguồn lợi nhuận trên báo cáo tài chính kiểm toán năm...

Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng
17/11/2026 Doanh nghiệp

Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực cảng biển, logistics và khu công nghiệp.

AMY Grupo lên HOSE ngày 20/11, vốn hóa gần 7.900 tỷ đồng
AMY Grupo lên HOSE ngày 20/11, vốn hóa gần 7.900 tỷ đồng
17/11/2026 Doanh nghiệp

Cổ phiếu AMY sẽ giao dịch trên HOSE từ ngày 20/11/2026 với giá tham chiếu 48.900 đồng/cổ phiếu. Trước khi lên sàn, AMY Grupo đã hoàn tất đợt IPO, huy động gần 787,3 tỷ đồng.

Tập đoàn Hoà Phát của tỷ phú Trần Đình Long tiếp tục 'đổ' tiền vào mảng năng lượng tái tạo
Tập đoàn Hoà Phát của tỷ phú Trần Đình Long tiếp tục "đổ" tiền vào mảng năng lượng tái tạo
17/11/2026 Doanh nghiệp

Sắp tới, Tập đoàn Hoà Phát sẽ chi gần 650 tỷ đồng để thành lập Công ty Năng lượng tái tạo, trong bối cảnh doanh nghiệp này liên tục có động thái mở rộng…

Hòa Phát rót gần 650 tỷ đồng thành lập công ty năng lượng tái tạo
Hòa Phát rót gần 650 tỷ đồng thành lập công ty năng lượng tái tạo
16/11/2026 Doanh nghiệp

Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) thông qua việc góp 649,87 tỷ đồng, tương đương 99,98% vốn điều lệ, để thành lập Công ty cổ phần Năng lượng tái tạo Hòa Phát...

Taseco Land hạ gần 30% kế hoạch doanh thu năm 2026
Taseco Land hạ gần 30% kế hoạch doanh thu năm 2026
16/11/2026 Doanh nghiệp

Taseco Land điều chỉnh giảm gần 30% kế hoạch doanh thu và 27,9% mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026. Lợi nhuận sau thuế 9 tháng của doanh nghiệp vẫn tăng hơn 80% so...

Tập đoàn Hà Đô hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận cả năm sau 9 tháng
Tập đoàn Hà Đô hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận cả năm sau 9 tháng
14/11/2026 Doanh nghiệp

Trong quý III/2026, Tập đoàn Hà Đô ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 228 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, lãi sau thuế tăng nhẹ 8% so với cùng kỳ, đạt hơn 614 tỷ...

Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt 20%
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt 20%
13/11/2026 Doanh nghiệp

Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt ngày 25/11 để tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 20%, dự kiến chi gần 60 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần...

Taseco Airs tạm ứng cổ tức 20%, lãi 9 tháng tăng 30%
Taseco Airs tạm ứng cổ tức 20%, lãi 9 tháng tăng 30%
13/11/2026 Doanh nghiệp

Taseco Airs chốt ngày 19/11 đăng ký cuối cùng để tạm ứng cổ tức năm 2026 bằng tiền mặt, dự chi gần 108 tỷ đồng. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau...

Nhà Khang Điền (KDH): Nhóm VinaCapital liên tục nâng sở hữu, nhóm Dragon Capital lại bán ra
Nhà Khang Điền (KDH): Nhóm VinaCapital liên tục nâng sở hữu, nhóm Dragon Capital lại bán ra
13/11/2026 Doanh nghiệp

Nhóm quỹ đầu tư VinaCapital vừa hoàn tất mua vào hàng chục triệu cổ phiếu KDH của Nhà Khang Điền để gia tăng tỷ lệ sở hữu…

Dược Hậu Giang sắp chi hơn 780 tỷ đồng tạm ứng cổ tức
Dược Hậu Giang sắp chi hơn 780 tỷ đồng tạm ứng cổ tức
12/11/2026 Doanh nghiệp

Với hơn 130,7 triệu cổ phiếu đang lưu hành, Dược Hậu Giang dự kiến phải chi hơn 784 tỷ đồng cho đợt tạm ứng cổ tức này…

Cao su Đồng Phú trả cổ tức tiền mặt 14%, lãi 9 tháng tăng 49%
Cao su Đồng Phú trả cổ tức tiền mặt 14%, lãi 9 tháng tăng 49%
11/11/2026 Doanh nghiệp

Cao su Đồng Phú chốt ngày 16/11 đăng ký cuối cùng để trả cổ tức năm 2025 bằng tiền mặt, tỷ lệ 14%, dự kiến chi gần 122 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm...

VLXD Biên Hòa tạm ứng cổ tức 25%, lãi 9 tháng tăng 182%
VLXD Biên Hòa tạm ứng cổ tức 25%, lãi 9 tháng tăng 182%
11/11/2026 Doanh nghiệp

VLXD Biên Hòa chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 25%, dự chi gần 117 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng năm 2026, doanh nghiệp lãi ròng gần 566 tỷ đồng, tăng 182%...

PNJ muốn thoái toàn bộ 65% vốn tại An Tín sau 8 tháng thành lập
PNJ muốn thoái toàn bộ 65% vốn tại An Tín sau 8 tháng thành lập
11/11/2026 Doanh nghiệp

PNJ từng phê duyệt góp 32,5 tỷ đồng để thành lập CTCP Giải pháp Tài sản An Tín hồi đầu năm. Đến nay chưa đầy 8 tháng, doanh nghiệp thông qua chủ trương thoái toàn...

PJICO lãi 9 tháng tăng 10%, tiền gửi ngân hàng vượt 5.000 tỷ đồng
PJICO lãi 9 tháng tăng 10%, tiền gửi ngân hàng vượt 5.000 tỷ đồng
11/11/2026 Doanh nghiệp

Lợi nhuận trước thuế quý III/2026 của PJICO tăng gần 20% so với cùng kỳ. Sau 9 tháng, lợi nhuận tài chính tăng gần 55% trong khi biên lợi nhuận bảo hiểm thu hẹp, với...

REE muốn mở rộng hệ sinh thái cơ điện thông qua M&A
REE muốn mở rộng hệ sinh thái cơ điện thông qua M&A
10/11/2026 Doanh nghiệp

Trước nhu cầu công việc gia tăng mạnh, Công ty CP Cơ điện lạnh (HoSE: REE) đang hướng tới mở rộng năng lực thi công của REE M&E thông qua sáp nhập thêm các doanh nghiệp nhỏ.

TCBS dự kiến rót gần 1.100 tỷ đồng vào TCEX, hướng tới vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng
TCBS dự kiến rót gần 1.100 tỷ đồng vào TCEX, hướng tới vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng
10/11/2026 Doanh nghiệp

Công ty Cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) phê duyệt phương án mua cổ phần tại TCEX với tổng giá trị tối đa gần 1.100 tỷ đồng, đáp ứng các...