Giới nhà băng tiếp tục bơm tiền vào nhiên liệu hóa thạch

Báo cáo Banking on Climate Chaos 2026 công bố giữa tháng 6 cho thấy tài trợ ngân hàng cho nhiên liệu hóa thạch đã tăng 8% trong năm 2025. Đây là ấn bản thứ 17 của báo cáo, đánh giá hoạt động của 65 định chế tài chính lớn nhất thế giới.

Trong bối cảnh thị trường dầu mỏ tiếp tục căng thẳng - thể hiện qua việc Ấn Độ tăng mạnh nhập khẩu dầu Venezuela để bù đắp gián đoạn nguồn cung - dòng vốn vào nhiên liệu hóa thạch vẫn duy trì ở mức rất cao.

508 tỷ USD dành cho mở rộng khai thác

Trong tổng số 906 tỷ USD, có 508 tỷ USD được phân bổ cho các dự án mở rộng nhiên liệu hóa thạch, tăng 108 tỷ USD so với năm 2024, tương đương mức tăng 27,1%.

Khoản tài trợ này trải rộng trên toàn bộ chuỗi giá trị dầu khí, đặc biệt tăng mạnh ở các lĩnh vực vận tải và điện lực. Báo cáo cũng ghi nhận sự gia tăng các khoản vay và bảo lãnh phát hành cho các doanh nghiệp phát triển ngành than, bao gồm cả nhà máy điện than và các dự án khai thác than.

Các ngân hàng tại Mỹ, Canada, Nhật Bản, Trung Quốc, Anh và Liên minh châu Âu chiếm gần 90% tổng nguồn tài trợ toàn cầu cho nhiên liệu hóa thạch. Kể từ khi Thỏa thuận Paris về khí hậu được thông qua năm 2015, 65 ngân hàng này đã cung cấp khoảng 8.700 tỷ USD cho các hoạt động liên quan đến dầu mỏ, khí đốt và than đá.

“Dirty Dozen” - 12 ngân hàng tài trợ nhiều nhất cho nhiên liệu hóa thạch

Trong số 65 ngân hàng được khảo sát, 12 ngân hàng được gọi là “Dirty Dozen” chiếm gần 40% tổng tài trợ toàn cầu cho các dự án nhiên liệu hóa thạch.

Những ngân hàng đứng đầu gồm: JPMorgan Chase: 58,2 tỷ USD; Bank of America: 47,3 tỷ USD; Mitsubishi UFJ Financial Group: 46,5 tỷ USD; Mizuho Financial Group: 46,5 tỷ USD; Citigroup: 45,3 tỷ USD.

Danh sách này còn có: Wells Fargo; Morgan Stanley; Goldman Sachs; SMBC Group; Royal Bank of Canada; Toronto-Dominion Bank; Barclays.

Theo các NGO tham gia báo cáo, những ngân hàng này đang chủ động tập trung dòng vốn vào một số doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch, trong khi đầu tư cho năng lượng tái tạo vẫn chưa tương xứng, dù các công nghệ này ngày càng rẻ hơn và an toàn hơn.

Tài chính và chuyển dịch năng lượng đi ngược chiều nhau

Báo cáo được công bố trong bối cảnh năng lượng tái tạo đạt mức tăng trưởng kỷ lục. Năm 2025, nguồn điện từ năng lượng tái tạo được cho là đã đáp ứng toàn bộ phần tăng thêm của nhu cầu điện toàn cầu, nhờ chi phí điện mặt trời và điện gió tiếp tục giảm.

Theo các tác giả, giai đoạn quyết định tiếp theo của quá trình chuyển đổi năng lượng nằm ở lĩnh vực tài chính. Họ cho rằng các ngân hàng lớn trên thế giới đang góp phần duy trì một hệ thống năng lượng đắt đỏ hơn, dễ tổn thương hơn và kém công bằng hơn khi tiếp tục hỗ trợ mạnh cho nhiên liệu hóa thạch.

Báo cáo này là một trong những công cụ gây sức ép thường xuyên được sử dụng nhằm thúc đẩy các tổ chức tài chính điều chỉnh chính sách tín dụng và phân bổ vốn theo hướng giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.