Giữa thời dịch, ngân hàng ồ ạt rao bán nợ vay cá nhân

VIB, Agribank,... ồ ạt rao bán nợ vay cá nhân

Thời gian qua, các ngân hàng rầm rộ rao bán nhiều khoản nợ để thu hồi nợ xấu nhưng vẫn có trường hợp cá biệt rao bán nhiều lần không ai mua. Đáng chú ý, bên cạnh những khoản nợ từ doanh nghiệp, nhiều ngân hàng cũng đã phát đi thông báo rao bán nhiều khoản nợ vay cá nhân chủ yếu là bất động sản có giá trị từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng.

Đáng chú ý, ngân hàng VIB từ tháng 5 đến nay đang ồ ạt rao bán khoảng 21 khoản nợ có liên quan đến bất động sản với giá trị từ 200 triệu đồng đến 5 tỷ đồng. Chẳng hạn, VIB rao bán đất có diện tích 111,7m2 tại Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh với giá khởi điểm 5,1 tỷ đồng; rao bán nhà tại huyện Dak Song, tỉnh Đak Nông có diện tích 715,8m2 với giá hơn 1 tỷ đồng;…

Ngoài ra, VIB còn đang ‘miệt mài’ phát mại ô tô nhiều mẫu mã và chủng loại. Từ tháng 5 đến nay, nhà băng này rao bán khoảng 100 xe ô tô các loại có giá chỉ từ 150 triệu đồng đến vài tỷ đồng.

Vừa qua, VIB khiến khách hàng là người vay vốn bất ngờ với thông báo tạm dừng đề xuất và cam kết mới với khách hàng về cơ cấu nợ.

Cụ thể, thông báo được gửi ngày 25/9/2021 với nội dung: "Nhằm mục đích điều chỉnh chính sách cơ cấu nợ cho các khách hàng bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19 phù hợp với tình hình mới, Khối NHBL (ngân hàng bán lẻ) sẽ dừng việc nhận hồ sơ đề xuất, phê duyệt và cam kết cơ cấu nợ từ ngày 25/09/2021.

Đề nghị các Giám đốc Vùng, Giám đốc Chi nhánh/HUB cùng CBNV tại các đơn vị kinh doanh tập trung sát sao thu hồi nợ đối với các khách hàng có khả năng trả nợ, các khách hàng ít bị ảnh hưởng, các khách hàng trong các vùng địa lý đã được nới lỏng một số yêu cầu về giản cách xã hội từ Chỉ thị 16 và/hoặc Chỉ thị 15 nhằm đảm bảo trả nợ đúng hạn; liên tục tìm hiểu cập nhật thông tin về khả năng trả nợ của các khách hàng thuộc đơn vị mình và dừng cam kết cơ cấu nợ với khách hàng dưới bất kỳ hình thức nào (qua điện thoại, email, sms, zalo, viber, messenger ...). Việc thu hồi nợ đúng hạn là ưu tiên hàng đầu của các đơn vị kinh doanh.

Khối ngân hàng bán lẻ sẽ thông báo chính sách cơ cấu mới với bộ tiêu chí mới (nếu có) nhằm hỗ trợ đúng đối tượng khách hàng bị thất suy giảm nghiêm trọng khả năng trả nợ do thu nhập bị ảnh hưởng bởi đại dịch".

Thực tế, thông báo này cả VIB  đang khiến người vay vốn đang chịu ảnh hưởng trực tiếp vì đại dịch Covid-19 (giãn cách xã hội nên không đi làm nên không có lương hoặc thu nhập bị sụt giảm do doanh nghiệp cũng khó khăn…) và đi ngược lại với chủ trương của Chính phủ cũng như yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước. Thông báo này được cho là sẽ đem lại lợi ích cho VIB nhưng gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp, những thành phần kinh tế vốn đã rất bị kiệt quệ trước tác động của đại dịch Covid -19.

Điển hình tại Agribank đang rao bán nợ vay cá nhân có dư nợ chục tỷ đồng lên trăm tỷ đồng với tài sản đảm bảo là bất động sản. Từ 1/10 đến 7/10,  nhà băng này đã rao bán khoảng 8 khoản nợ cá nhân, tài sản đảm bảo là toàn bộ quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Nếu rao bán thành công có thể thu về khoảng 150 tỷ đồng; giá khởi điểm các khoản nợ thấp nhất là 4,5 tỷ đồng, cao nhất lên tới 60 tỷ đồng.

Cụ thể, ngày 7/10, Agribank Chi nhánh Bình Thạnh thông báo đấu giá khoản nợ của bà Trần Thị Lệ Hằng (có bảo đảm bằng tài sản) là quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tọa lạc tại địa chỉ số 257/5 An Dương Vương, quận Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh với giá khởi điểm hơn 10,6 tỷ đồng; Agribank Chi nhánh 3 thông báo bán đấu giá tài sản là toàn bộ Quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại thửa đất số: 751,752,580, tờ bản đồ số: 46 tại địa chỉ TP. Thủ Đức, Tp. Hồ Chí Minh với giá khởi điểm 60 tỷ đồng,…

Ngoài ra, Agribank Bến Thành đang thông báo đấu giá tài sản là toàn bộ khoản nợ có bảo đảm của bà Lê Thị Mai. Tài sản liên quan đến khoản nợ là quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở tại thửa đất số 459-1-36, tờ bản đồ số 16 hộ 4 (CL-AĐ), tọa lạc tại địa chỉ số C12 khu nhà ở Thương mại 319 Lý Thường Kiệt, Phường 15, Quận 11, TP. Hồ Chí Minh. Giá khởi điểm là hơn 10,5 tỷ đồng. Đây là dự án do Tập đoàn Đất Xanh làm chủ đầu tư.

Giữa tháng 9, VietinBank thông báo công khai chào bán nợ vay tiêu dùng phục vụ đời sống để thu hồi. Ngân hàng bán 264 món vay của khách hàng cá nhân với tổng giá trị gồm gốc, lãi, lãi phạt hơn 6,58 tỷ đồng. Khoản nợ có giá trị cao nhất gần 101 triệu đồng, nhỏ nhất là 483.000 đồng, phần lớn phổ biến từ 5-20 triệu đồng/khoản nợ, không có tài sản đảm bảo.

Thực tế, dịch bệnh Covid-19 đã khiến nhiều người thất nghiệp, giảm thu nhập nên rất khó khăn trong việc trả nợ ngân hàng vay mua nhà, đất. Đối với các khoản vay dài hạn này, một số ngân hàng cho vay với lãi suất khá cao từ 12%-14,7%/năm. Và hiện nay nhiều ngân hàng chưa giảm lãi suất, giãn thời gian trả nợ cho những trường hợp này, hoặc nếu có thì mức giảm rất ít. Nếu dịch bệnh kéo dài, nhiều người sẽ không trả được nợ vay và còn đối diện với nhiều khó khăn khác. 

Ngân hàng chờ sàn mua bán nợ ‘lên sóng’

Diễn biến nợ xấu hiện nay càng cho thấy sự cần thiết tạo ra một sàn giao dịch nợ. Công ty TNHH MTV quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng tại Việt Nam (VAMC) phát đi thông báo khai trương Sàn giao dịch nợ VAMC chuyên mua bán nợ, tài sản cho cả thị trường và VAMC giữ vai trò trung tâm.

Hoạt động trọng tâm của sàn này là cung cấp các dịch vụ tư vấn, môi giới mua, bán nợ và tài sản của các tổ chức, cá nhân. Mục tiêu là tạo lập một loại hình dịch vụ mới, chuyên nghiệp, hiệu quả trong hoạt động xử lý nợ xấu. Việc thành lập sàn giao dịch nợ nằm trong Đề án cơ cấu lại và nâng cao năng lực của VAMC giai đoạn 2017 – 2020 và hướng tới 2022.

Theo Phó Thống đốc Nguyễn Kim Anh, khi Covid-19 đến trong năm 2020 và năm 2021, Ngân hàng nhà nước (NHNN) đánh giá nợ xấu kể cả nội bảng và nợ xấu độ trễ sẽ còn tác động cả sang năm 2022 nên ngành ngân hàng sẽ vẫn gặp rất nhiều khó khăn. Tỷ lệ nợ xấu nội bảng và nợ xấu tiềm ẩn cuối năm nay dự kiến sẽ ở mức 7,1% - 7,7%, xấp xỉ 8%. Kết quả này được dự báo trên cơ sở ngân hàng đã thực hiện cơ cấu lại nợ, giãn hoãn theo Thông tư 01, Thông tư 03 và Thông tư 14.

Được biết, thực hiện Thông tư 03/2021 của NHNN Việt Nam về việc "tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng dịch COVID-19", từ tháng 5 đến nay hệ thống ngân hàng ở TP.HCM đã hỗ trợ miễn, giảm lãi suất, giãn nợ, cơ cấu lại nợ... cho các khách hàng là doanh nghiệp, cá nhân, với số tiền 1 triệu 100 ngàn tỷ đồng.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cũng như đại diện các ngân hàng nhận xét, chính sách hỗ trợ khách vay trong Thông tư 03 của NHNN Việt Nam có nhiều điểm bất cập khiến khách hàng không nhận được sự hỗ trợ cần thiết. Theo đó, với khách hàng cá nhân vay mua nhà để ở, gặp khó khăn do dịch bệnh thì Thông tư này chưa  có hướng dẫn cụ thể.