Minh Phú nói gì khi bị Mỹ kết luận sai phạm về xuất khẩu tôm nguồn gốc Ấn Độ?

Ngày 13/10, Cơ quan Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP) đã đưa ra kết luận có đủ bằng chứng cho thấy MSeafood Corporation (MSeafood) vi phạm luật thương mại của Mỹ khi sử dụng tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu từ Ấn Độ để tránh thuế chống bán phá giá của Mỹ. MSeafood là một chi nhánh của Tập đoàn Thủy sản Minh Phú (UPCoM: MPC). Theo đó, sản phẩm tôm xuất khẩu bởi Minh Phú từ Việt Nam đến Mỹ sẽ phải chịu lệnh thuế chống bán phá giá như tôm Ấn Độ.

Sau thông tin này, Minh Phú vừa có phản hồi chính thức, cho biết trước đó đã hợp tác toàn diện với cuộc điều tra và chứng minh rõ cách xử lý và tách biệt những lô tôm có xuất xứ Việt Nam và tôm có xuất xứ Ấn Độ trong dây chuyền sản xuất, đảm bảo chỉ có tôm Việt Nam mới xuất đi Mỹ. Doanh nghiệp khẳng định đã có lời mời nhưng CBP không sang Việt Nam và không thực hiện việc thẩm tra tại thực địa.

Thay vào đó, CBP thiết lập tiêu chuẩn đánh giá riêng về phân tách tôm và yêu cầu Minh Phú phải sử dụng phương pháp này, không chấp nhận phương pháp doanh nghiệp đã sử dụng 4 năm qua. Minh Phú cho rằng yêu cầu của CBP không hoàn toàn phù hợp với đặc thù sản xuất ngành tôm.

Đồng thời, Minh Phú cũng khẳng định từ cuối tháng 7/2019 đã ngưng hoàn toàn việc nhập tôm nguyên liệu từ Ấn Độ. Do đó, doanh nghiệp tôm cho biết sẽ thực hiện quyền kháng cáo đối với quyết định của CBP, quá trình xem xét kháng cáo dự kiến diễn ra trong 60 ngày kể từ đơn kháng cáo được ghi nhận. Trong trường hợp kháng cáo không mang lại kết quả như mong muốn, doanh nghiệp sẽ tiếp tục kháng cáo lên Tòa án Thương mại Quốc tế.

Trước đó, Minh Phú bị cáo buộc mua lượng lớn tôm đông lạnh của Ấn Độ, chế biến ở mức "tối thiểu" tại Việt Nam và bán qua Mỹ thông qua MSeafood với tư cách là sản phẩm của Việt Nam. Ngày 18/9/2019, Ban giám đốc Thực thi Luật Phòng vệ Thương mại (TRLED), Văn phòng Thương mại của CBP, tiếp nhận đơn kiện từ Ủy ban Thực thi Thương mại Tôm Ad Hoc - liên minh đại diện cho ngành tôm nội địa Mỹ.

Bộ Thương mại Mỹ bắt đầu áp thuế chống bán phá giá với tôm đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam, Ấn Độ và một số quốc gia, vùng lãnh thổ khác từ năm 2005. Tuy nhiên, tháng 7/2016, Bộ Thương mại Mỹ thu hồi lệnh áp thuế với Minh Phú. Nói cách khác, Minh Phú không cần nộp thuế chống bán phá giá với tôm xuất xứ Việt Nam nhưng tôm nguồn gốc Ấn Độ vẫn chịu thuế 10,17%.

Theo hồ sơ, MSeafood nhập khẩu tôm từ Minh Phú trong giai đoạn điều tra từ ngày 8/10/2018 đến ngày 13/10/2020. Những bằng chứng cho thấy Minh Phú từng nhập khẩu tôm nguồn gốc Ấn Độ về Việt Nam để chế biến. Minh Phú còn coi các công ty Ấn Độ là nhà cung ứng nguyên liệu thô đầu vào. Thông báo từ CBP không nêu tên và giá trị hàng hóa cụ thể.

CBP còn hoài nghi về những thông tin Minh Phú cung cấp trong quá trình điều tra, ví dụ như doanh nghiệp từng khẳng định có hệ thống truy xuất giúp ngăn xảy ra các trường hợp trộn lẫn nguồn gốc nhưng những sai sót lại chỉ được phát hiện 18 tháng sau khi xuất khẩu và trong quá trình điều tra chống bán phá giá. Cơ quan này cho rằng sai sót cho thấy “lỗ hổng” nghiêm trọng trong hệ thống, trong khi bản thân doanh nghiệp không hợp tác hết sức trong quá trình điều tra.

Dựa theo các quy định hiện hành, CBP cho biết sẽ đình chỉ hoặc tiếp tục đình chỉ các lô hàng liên quan đến quá trình điều tra, trừ khi được chỉ thị thanh toán. Với những lô nhập trước đó phù hợp với các biện pháp tạm thời trước đó, CBP sẽ điều chỉnh thuế suất, tiếp tục đình chỉ cho đến khi có hướng dẫn giải quyết.

Cuối cùng, CBP sẽ tiếp tục đánh giá liên tục cam kết của MSeafood xem có phù hợp với chính sách của CBP hay không, tiếp tục yêu cầu các cam kết giao dịch đơn lẻ phù hợp. CPB và các cơ quan khác vẫn có thể có thêm động thái hoặc hình phạt bổ sung.