MSB sở hữu những 'bảo bối' gì trước khi đưa gần 1,18 tỷ cổ phiếu niêm yết lên sàn HoSE?

Sở giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE) đã ra văn bản chấp thuận niêm yết cổ phiếu cho Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam với mã chứng khoán là MSB.

Số lượng niêm yết là 1.175 triệu cổ phiếu, tương đương vốn điều lệ 11.750 tỷ đồng với giá tham chiếu trong ngày giao dịch đầu tiên là 15.000 đồng/cp, tương ứng giá trị vốn hóa khi chào sàn đạt hơn 17.625 tỷ đồng.

Như vậy, nếu không tính các ngân hàng đã niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) và Upcom thực hiện chuyển sàn, MSB là ngân hàng đầu tiên có cổ phiếu được chấp thuận niêm yết trên sàn HOSE năm nay, hoàn thành mục tiêu đặt ra trong Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2020 tổ chức hồi tháng 5/2020.

Trước khi lên sàn, MSB cũng đã công bố những thông tin tích cực về kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm 2020.

Cụ thể, lợi nhuận trước thuế 9 tháng đầu năm đạt 1.666 tỷ đồng, tăng 56,6% so với cùng kỳ năm trước và vượt 16% kế hoạch năm. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 1.327 tỷ, tăng 53%.

Trong 9 tháng, thu nhập lãi thuần tăng hơn 61%, đạt 3.288 tỷ đồng và đóng góp gần 70% vào tổng thu nhập hoạt động chung. Hoạt động dịch vụ cũng ghi nhận tăng gần 42% lên mức 497 tỷ đồng.

Đáng chú ý, hoạt động kinh doanh ngoại hối đã mang về cho ngân hàng 227 tỷ đồng, gấp 2,3 lần cùng kỳ 2019. Trong đó, nguồn thu tăng mạnh từ các công cụ phái sinh tiền tệ. Ngoài ra, mảng chứng khoán đầu tư cũng tăng trưởng hơn 84% lên mức 353 tỷ đồng.

Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh của MSB 9 tháng qua đạt 2.546 tỷ đồng, tăng 39%; chi phí dự phòng rủi ro được trích lập 880 tỷ đồng, tăng 15,1%.

Để dọn đường thuận lợi lên HoSE thì MSB đã tất toán toàn bộ số nợ xấu bán cho VAMC theo cam kết với cổ đông trong ĐHĐCĐ thường niên hồi tháng 5/2020. Tức là chỉ trong vòng 3 tháng của quý 3, MSB đã xử lý xong 1.185 tỷ đồng trái phiếu đặc biệt do VAMC phát hành.

Tại Đại hội, lãnh đạo ngân hàng cho biết, MSB sẽ dùng nguồn lợi nhuận còn lại của năm 2019 (sau khi đã trích lập các quỹ) khoảng hơn 886 tỷ đồng, cùng với một phần nguồn tiền thu được từ việc bán 50% vốn của công ty tài chính FCCOM cho Huyndai Card, để xử lý dứt điểm phần nợ xấu đã bán cho VAMC.

Một số lưu ý trên báo cáo tài chính của MSB

Trên báo cáo tài chính hợp nhất quý 3/2020 MSB đã công bố, tiểu mục phát hành giấy tờ có giá của ngân hàng cũng tăng nhẹ 4% so với đầu năm, ghi nhận 9.309 tỷ đồng. 

Đáng lưu ý, tính ngày 30/9/2020, tổng giá trị nợ xấu nội bảng của MSB tăng 31% so với đầu năm, lên gần 1.703 tỷ đồng. Trong đó, nợ dưới tiêu chuẩn tăng gấp 2,4 lần so với đầu năm, lên mức hơn 362 tỷ đồng và nợ nghi ngờ tăng gấp 2,1 lần lên mức hơn 359 tỷ đồng. Do đó, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ vay của MSB tăng từ mức 2,04% hồi đầu năm lên mức 2,32%.

MSB có 3 nhóm khách hàng chiếm tỷ trọng cho vay cao nhất là các doanh nghiệp có vốn Nhà nước trên 50% (tỷ lệ vay hơn 20,93%), các công ty cổ phần (trên 42,99%) và các hộ gia đình cá nhân (29,96%). Đây có thể xem là 3 nhóm tăng trưởng dư nợ chính của MSB.

Tuy nhiên, về việc phân loại nhóm nợ của MSB, khi tiếp tục được giữ, khoanh nợ, chưa nhảy nợ theo sự cho phép của Thông tư 01/2020/TT-NHNN, nhưng phần nào cho thấy tác động khó tránh từ COVID-19 khi các số liệu nợ dưới tiêu chuẩn, nợ nghi ngờ đều tăng gấp 2 lần so với cuối 2019. Điều đó phản ánh rủi ro tiềm ẩn trong chất lượng nợ vay.

Đáng lưu ý, dư nợ cho vay khách hàng theo thời hạn cho vay trong 9 tháng đầu năm cũng tăng đáng kể. Cụ thể, nợ ngắn hạn tăng từ 32.303 tỷ đồng lên mức gần 34.139 tỷ đồng; nợ trung hạn tăng từ 13.563 tỷ đồng lên mức 18.743 tỷ đồng và nợ dài hạn tăng vọt từ 17.729 tỷ đồng lên mức hơn 20.429 tỷ đồng.

Ngoài ra, chất lượng sử dụng nguồn tiền của MSB cũng kém “sáng” trong 9 tháng qua khi ghi nhận nhiều con số âm. 

Cụ thể, luỹ kế 9 tháng đầu năm lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh ghi nhận âm 5.600 tỷ đồng trong khi cùng kỳ 2019 đạt hơn 387 tỷ đồng, năm 2018 đạt tới 9.987 tỷ đồng; lưu chuyển tiền thuần trong kỳ ghi nhận âm hơn 5.422 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ đạt 452 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, 9 tháng đầu năm 2020, thu nhập từ hoạt động góp vốn, mua cổ phần tại MSB giảm mạnh hơn 99%, xuống chỉ còn 170 triệu đồng. Lãi thuần từ hoạt động kinh doanh khác cũng giảm hơn 43% xuống 441 tỷ đồng. Riêng mảng chứng khoán kinh doanh đang lỗ 360 triệu đồng.

Liên tiếp hủy đấu giá cổ phiếu MSB?

Ngày 24/11/2020, HNX đã công bố quy chế và các thông tin liên quan đến cuộc bán đấu giá cả lô cổ phần MSB do DATC sở hữu, dự kiến tổ chức vào ngày 23/12/2020 tại HNX.

Tuy nhiên, ngày 18/12/2020, HNX đã nhận được công văn của DATC về việc dừng tổ chức bán đấu giá để thực hiện điều chỉnh phương án thoái vốn tại doanh nghiệp niêm yết theo quy định của pháp luật hiện hành. Do đó, HNX sẽ dừng tổ chức phiên đấu giá cả lô cổ phần MSB do DATC sở hữu vào ngày 23/12/2020.

Điều trùng hợp là ngày 23/12/2020 tới đây cũng là ngày 1.175 triệu cổ phiếu MSB sẽ chính thức niêm yết trên HOSE với giá tham chiếu 15,000 đồng/cp.

Theo phương án thoái vốn trước đó của DATC, sau ngày chốt danh sách để đăng ký lưu ký tại Trung tâm Lưu ký Việt Nam (VSD), MSB sẽ dừng làm thủ tục chuyển nhượng cổ phiếu, thay đổi thông tin cho đến ngày cổ phiếu của MSB chính thức được giao dịch trên HOSE.

Trong trường hợp sau khi nhà đầu tư đã hoàn thành việc nộp tiền mua cổ phần mà cổ phiếu MSB vẫn chưa được chấp thuận niêm yết tại HOSE, nhà đầu tư và DATC sẽ cần hoãn lại việc chuyển nhượng cổ phần cho đến khi cổ phiếu MSB được chấp thuận giao dịch. Khi đó, DATC sẽ thực hiện các thủ tục chuyển quyền cho nhà đầu tư.

Nếu cổ phiếu MSB bị từ chối niêm yết cổ phiếu tại HOSE, DATC sẽ thực hiện thủ tục chuyển quyền sở hữu thông qua CTCP Chứng khoán KB Việt Nam (là Công ty chứng khoán quản lý sổ cổ đông của MSB cho đến thời điểm DATC thực hiện công bố thông tin về việc chuyển nhượng cổ phần tại MSB) hoặc đơn vị do MSB chỉ định sau khi có quyết định từ chối niêm yết cổ phiếu từ HOSE.

Như vậy, theo nội dung này, khả năng là DATC sẽ chờ cho đến khi cổ phiếu MSB niêm yết trên sàn HOSE mới thực hiện việc đấu giá trọn lô hơn 4 triệu cp MSB, với sự tham gia của 2 nhà đầu tư đủ điều kiện là CTCP Xây dựng và Kinh doanh Bất động sản Vĩnh Phúc và CTCP Đầu tư và Quản lý khách sạn TNH (TNH Hotels & Resorts).

Trước đó, DATC từng đăng ký bán đấu giá số cổ phần MSB này với giá khởi điểm là 11,800 đồng/cp vào tháng 5/2019. Tuy nhiên, kết quả chỉ có 2 nhà đầu tư cá nhân đăng ký mua 1,800 cổ phần.

Ngoài DATC, cổ đông lớn duy nhất của MSB là Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) cũng nhiều lần muốn thoái vốn khỏi Ngân hàng nhưng đều bất thành do không có nhà đầu tư tham dự đấu giá. Lần gần nhất vào tháng 1/2018, VNPT đấu giá toàn bộ số cổ phần sở hữu với giá trị khởi điểm của lô cổ phần là gần 852 tỷ đồng, tương đương khoảng 11.900 đồng/cp.

Vào tháng 3/2018, Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà Nước (SCIC) cũng đã đấu giá bán hơn 2.4 triệu cổ phần với mức giá 12,400 đồng/cp. Tuy nhiên, phiên đấu giá cũng không thể diễn ra vì không có nhà đầu tư nào đăng ký.