Mua vàng để "phòng thủ" cho danh mục năm ngựa?

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Tổng giám đốc AFA Capital chia sẻ với chúng tôi câu chuyện gia đình như một minh chứng sống động cho giá trị bền bỉ của vàng.

Cách đây mấy chục năm, bà ngoại anh - một thương nhân chợ Đồng Xuân (Hà Nội) dù kinh doanh thuận lợi vẫn đều đặn mỗi tháng mua một chỉ vàng. Không phải để đầu cơ, cũng không phải để “lướt sóng”, mà đơn giản để tích lũy. Khi chợ Đồng Xuân xảy ra biến cố lớn (cháy năm 1994) nhiều hộ kinh doanh điêu đứng vì mất vốn, gia đình bà vẫn đứng vững. Số vàng được tích góp qua năm tháng trở thành nguồn lực giúp cả nhà vượt qua khó khăn.

Trong bối cảnh thị trường tài chính khi ấy còn sơ khai, chưa có bất động sản dòng tiền hay thị trường chứng khoán phổ biến như hiện nay, vàng là công cụ tích sản đơn giản và hiệu quả nhất. Câu chuyện ấy đến nay vẫn còn nguyên giá trị: vàng không phải để làm giàu nhanh, mà để bảo toàn tài sản khi biến cố xảy ra.

Đặt trong bức tranh năm 2026, nhiều chuyên gia cho rằng chữ chủ đạo của năm nay là "biến động". Biến động đến từ địa chính trị toàn cầu, từ diễn biến lãi suất và lạm phát, từ những điều chỉnh của dòng vốn quốc tế. Trong bối cảnh đó, vàng được ví như “cái phanh” của một chiếc xe đầu tư. Một danh mục tài sản có thể gồm cổ phiếu, bất động sản, tiền gửi… như động cơ và bánh xe, nhưng không ai dám lái một chiếc xe không có phanh. Tỷ trọng vàng trong danh mục có thể chỉ khoảng 10-15%, song lại đóng vai trò cân bằng khi thị trường tài sản rủi ro điều chỉnh mạnh.

Dù vậy, nhắc đến kênh đầu tư vàng năm 2026, câu hỏi lớn nhất vẫn là: liệu có tái diễn kịch bản tăng “nóng” như năm 2025? Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá vàng trong nước năm 2025 tăng bình quân 47,67% - mức tăng được xem là hiện tượng đặc biệt. TS. Lê Bá Chí Nhân nhận định đây là kết quả của tổng hòa nhiều yếu tố bất thường hơn là một xu hướng có thể lặp lại dài hạn. Mặt bằng giá hiện đã ở mức cao kỷ lục, trong khi kinh tế toàn cầu đang dần thích nghi với môi trường lãi suất cao và áp lực lạm phát có dấu hiệu hạ nhiệt. Nếu không xuất hiện cú sốc lớn từ địa chính trị hoặc tài chính quốc tế, rất khó để vàng tiếp tục tăng với tốc độ như trong năm 2025.

Nhiều khả năng năm nay sẽ là năm “giảm nhiệt” của thị trường vàng trong nước. Giá có thể vẫn duy trì ở mặt bằng cao, thậm chí tăng nhẹ tại một số thời điểm, nhưng xu hướng chủ đạo là dao động trong biên độ hẹp hơn và ổn định hơn. Vàng vẫn là kênh phòng ngừa rủi ro, nhưng không còn là công cụ tạo siêu lợi nhuận như giai đoạn trước.

Yếu tố chính sách cũng được xem là điểm mới trong năm 2026. Việc Chính phủ chỉ đạo sớm đưa sàn giao dịch vàng vào vận hành cho thấy quyết tâm minh bạch hóa thị trường, hạn chế đầu cơ và thu hẹp những méo mó về cung - cầu. Khi cơ chế giao dịch rõ ràng hơn, khả năng “thổi giá” và tạo sóng ảo sẽ bị thu hẹp, giúp giá vàng trong nước bám sát hơn diễn biến của thị trường thế giới. Sự phân hóa giữa vàng miếng và vàng nhẫn cũng được dự báo tiếp tục duy trì. Vàng miếng, đặc biệt là SJC, vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ yếu tố thương hiệu, cung hạn chế và tâm lý nắm giữ, trong khi vàng nhẫn phản ánh sát hơn cung - cầu dân sinh và giá quốc tế, do đó biên độ biến động mềm hơn.

Còn theo anh Chu Huân, một chuyên gia đầu tư kim loại quý, năm 2026 nhu cầu nắm giữ vàng vẫn tốt bởi đây là tài sản mang tính trú ẩn, giúp bảo vệ giá trị đồng tiền trong bối cảnh bất định. Tuy nhiên, trong điều kiện lãi suất ngân hàng có xu hướng tăng, nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ việc phân bổ vốn. Vàng là tài sản phòng thủ, do đó việc vay tiền để đầu tư vàng chưa bao giờ là hình thức tích sản phù hợp. Khi sử dụng vốn vay, nhà đầu tư phải chịu chi phí lãi vay và chênh lệch mua - bán, trong khi dư địa tăng giá năm 2026 không còn quá lớn như năm trước.

Giống như câu chuyện của người thương nhân chợ Đồng Xuân năm nào, vàng không giúp giàu nhanh, nhưng giúp người nắm giữ bình tâm khi sóng gió ập đến. Trong một năm mà biến động được dự báo là trạng thái thường trực, giá trị của vàng có lẽ nằm ở sự ổn định và khả năng giữ thăng bằng cho danh mục đầu tư, hơn là ở những con số lợi nhuận gây choáng ngợp.