Nhiều yếu tố bất lợi, Công ty chứng khoán hạ dự báo lợi nhuận Hòa Phát

Phương Linh

Riêng trong quý 4/2022, dự báo lợi nhuận ròng chỉ HPG chỉ vỏn vẹn 120 tỷ đồng, thấp hơn rất nhiều số lãi 7.400 tỷ cùng kỳ năm 2021.

Trong báo cáo mới nhất, Chứng khoán KIS điều chỉnh giảm dự phóng kết quả kinh doanh đối với Tập đoàn Hoà Phát (HPG) với quan điểm doanh nghiệp đầu ngành thép sẽ gặp khó khăn cho tới hết năm 2023 do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế toàn cầu

Cụ thể, cho năm 2022, KIS hạ 23% dự báo doanh thu và 66% dự báo về lợi nhuận ròng so với ước tính trước đó, lần lượt xuống mức 137.400 tỷ đồng và 10.600 tỷ đồng, tương ứng giảm 69% so với mức lãi ròng kỷ lục của năm 2021.

Theo KIS, khoản lỗ ròng bất ngờ 1.785 tỷ đồng trong quý 3 vừa qua của Hoà Phát có nguyên nhân chính từ giá đầu vào cao, hàng tồn kho luân chuyển chậm cùng với giá bán thấp hơn. Đồng thời, Tập đoàn còn chịu khoản lỗ tỷ giá khoảng 1.000 tỷ đồng do đồng USD tăng. Chứng khoán KIS cho rằng hàng tồn kho chi phí cao và luân chuyển chậm vẫn sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của HPG, dự báo doanh thu đạt 21.729 tỷ đồng (-51%) và lợi nhuận ròng vỏn vẹn mức 120 tỷ đồng (-98%) vào quý 4/2022 trong bối cảnh nhu cầu trong nước và thế giới thấp cộng thêm chi phí tồn kho vẫn ở mức cao.

Vấn đề trong nước và toàn cầu kéo triển vọng ngành thép đi xuống

Chứng khoán KIS nhận định hiện tại không phải là giai đoạn thuận lợi cho ngành công nghiệp toàn cầu. Quý 4 năm nay và sang tới cả 2023 sẽ không phải là khoảng thời gian tốt cho ngành thép nói chung và Hoà Phát nói riêng. Tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại vào năm 2023 làm giảm nhu cầu thép của các ngành công nghiệp sử dụng cuối cùng và tác động của suy thoái kinh tế đang dần xuất hiện lên kết quả hoạt động của các doanh nghiệp trong các tháng tới đây. Vào năm 2023, Chứng khoán KIS cho rằng kết quả hoạt động của hầu hết các ngành sử dụng thép cuối cùng sẽ sụt giảm đáng kể.

Mặc dù có một số tín hiệu tích cực từ thị trường bất động sản tại Trung Quốc và chính sách Zero-COVID, nhưng điều này chỉ có thể giải tỏa phần nào lo ngại dư cung từ Trung Quốc và hỗ trợ giá thép toàn cầu. Còn lại, ngành thép toàn cầu sẽ không có cải thiện đáng kể nào trong năm 2023 trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại và nhu cầu ảm đạm. Do đó, các doanh nghiệp xuất khẩu thép Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng khi nhu cầu toàn cầu chững lại.

Trong nước, sự bất ổn của thị trường bất động sản cũng có thể làm giảm nhu cầu trong nước đối với các sản phẩm thép. Với hơn 90% lượng tiêu thụ thép trong nước đến từ ngành xây dựng, thị trường nhà ở trì trệ có thể làm giảm nhu cầu trong nước trong những tháng tới. Trên thực tế, một số thông báo cắt giảm sản xuất đã được công bố kể từ tháng 9. Riêng Hoà Phát cũng đã công bố kế hoạch đóng cửa 2 trong số 3 lò cao tại Hải Dương và 2 trong số 4 lò cao tại Dung Quất trong tháng 11 và thêm một lò nữa vào tháng 12/2022 nếu nhu cầu vẫn yếu. Việc giảm sản lượng sản xuất này nhằm giảm tồn kho chi phí cao và chi phí vận hành.

Mới đây, ban lãnh đạo HPG bày tỏ kỳ vọng các lò cao sẽ hoạt động trở lại vào quý 1 năm 2023, tuy nhiên còn phụ thuộc vào mức tiêu thụ tại thời điểm đó. Chi phí cho việc ngừng hoạt động và vận hành lại lò sẽ vào khoảng 40-50 tỷ đồng/lần và 7 ngày làm việc để hoạt động trở lại.

Chứng khoán KIS cho rằng sẽ không có ngoại lệ trong bối cảnh thị trường ảm đạm. Tuy nhiên đối với Tập đoàn Hòa Phát, việc giá HRC cải thiện gần đây nhờ tâm lý thị trường tốt hơn từ Trung Quốc có thể hỗ trợ phần nào cho kết quả hoạt động trong năm 2023. Bên cạnh đó, giá nguyên vật liệu đầu vào duy trì ở mức thấp có thể cải thiện được biên lợi nhuận.

Ở khía cạnh khác, tác động của nâng tỷ giá và chi phí đầu vào giảm nhiệt nhờ nỗ lực ổn định USD/VND của NHNN trong năm 2023 có thể giúp Hoà Phát cải thiện khoản lỗ tỷ giá. Dù vây, chi phí tài chính sẽ tiếp tục tăng do lãi suất cho vay ở mức cao cho cả 2 khoản vay USD và VND.

Dự phóng thu nhập giảm sút trong giai đoạn 2023-2024

Từ triển vọng kém tích cực, Chứng khoán KIS tiếp tục giảm ước tính thu nhập của Hoà Phát giai đoạn 2023-2024 khoảng 48%-56% so với dự phóng trước đó. Lý do chính đến từ sản lượng tiêu thụ được cho sẽ giảm đáng kể, khoảng 12%-41% tùy thuộc vào từng sản phẩm trong bối cảnh nhu cầu được dự báo yếu ở cả thị trường trong nước và xuất khẩu. Doanh số bán hàng sẽ yếu hơn vào năm 2023 và doanh số bán hàng bắt đầu phục hồi từ năm 2024.

Điểm tích cực là biên lợi nhuận năm 2023 sẽ cải thiện nhờ giá đầu vào hạ nhiệt, tổng LN ròng trong năm 2023 dự phóng khoảng 13.270 tỷ đồng.

Đặc biệt, Hoà Phát sẽ có thể quay trở lại giai đoạn tăng trưởng mạnh từ năm 2024 nhờ nhu cầu phục hồi đáng kể và vận hành nhà máy Dung Quất 2. Dự án Dung Quất 2 dự kiến sẽ được ra mắt một phần từ cuối năm 2024 - “chậm trễ” so với kế hoạch ban đầu - song KIS đánh giá hợp lý trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu yếu và chi phí tài chính đắt đỏ.

Chứng khoán KIS nhấn mạnh hiện tại Hoà Phát đang bước vào giai đoạn đầy khó khăn, như "dây cung đã căng hết cỡ". Một khi tất cả các vấn đề như căng thẳng địa chính trị, thị trường bất động sản khó khăn, tỷ giá leo thang,... được giải quyết, cộng thêm nhu cầu thép toàn cầu cải thiện thì hiệu quả hoạt động của HPG sẽ tăng trưởng đáng kể. Báo cáo dự phóng mức lãi ròng của HPG có thể trên mức 17.600 tỷ đồng trong năm 2024. Dù vậy, con số này vẫn giảm gần 48% so với dự phóng 34.100 tỷ đồng trước đó của KIS.

Ngoài ra, chi phí tài chính cũng đang là một trong những áp lực đè nặng lên doanh nghiệp đầu ngành thép. Về nợ ngắn hạn, KIS giả định rằng Hoà Phát sẽ duy trì tỷ trọng nợ ngắn hạn/doanh thu ở mức 36%-24% trong giai đoạn 2023-2025 để đáp ứng nhu cầu vốn lưu động. Đối với nợ dài hạn, KIS dự báo con số sẽ duy trì ổn định khoảng 13.400 tỷ đồng trước khi tăng lên khoảng 15.400 tỷ đồng vào năm 2024 để chi trả cho chi phí đầu tư của Dung Quất 2. Tính tới hết quý 3, HPG đang có một khoản vay bằng USD với tổng giá trị là 129.5 triệu USD và đã mua một hợp đồng swap (90 triệu USD) để phòng ngừa sự tăng giá của USD.

Cổ đông có thể không được chia cổ tức trong 2 năm tới

Với việc hạ dự phóng kết quả kinh doanh năm 2022 và 2023, cộng thêm chi phí đầu tư lớn cho dự án Dung Quất 2 trong bối cảnh lãi suất cho vay cao, KIS cũng cho rằng Hoà Phát sẽ không trả cổ tức bằng tiền mặt trong vòng 2 năm tới đây.

Dù vừa có quãng hồi phục tốt gần 70% kể từ đáy dài hạn trong khoảng 1 tháng gần đây, nhưng thị giá HPG hiện cũng chỉ quanh ngưỡng 19.000 đồng/cp, cách rất xa thời kỳ huy hoàng . Vốn hoá hiện dưới ngưỡng 110.000 tỷ đồng, chưa bằng nửa còn số 250.000 tỷ đồng (~10,6 tỷ USD) tại vùng đỉnh.