Những đối thủ "nặng ký" của cá tra Việt Nam
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cá thịt trắng luôn là loài cá được người tiêu dùng tại nhiều quốc gia ưa thích vì hương vị thơm ngon, dinh dưỡng. Cá tra Việt Nam được XK đến gần 140 quốc gia trên thế giới, là 1 trong số đó. Tuy nhiên, cá tra đang phải đối mặt với cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt trên thị trường quốc tế, với không chỉ các loài cá thịt trắng khác, mà còn với những thách thức và rào cản của thị trường.
Theo VASEP, đối thủ cạnh tranh trực tiếp với cá tra là cá tuyết, được coi là "vua" của các loại cá, cá tuyết có giá trị thương hiệu cao, chất lượng thịt tốt, giá trị dinh dưỡng dồi dào, giàu protein, vitamin và khoáng chất, đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cao, do đó đây là loài có vị trí cao cấp trong ẩm thực nhiều quốc gia. Tuy nhiên, giá thành cao do mùa vụ và nguồn cung hạn chế là những rào cản lớn.
Theo số liệu của Trung tâm Thương mại quốc tế (ITC), nửa đầu năm nay, NK cá tuyết đông lạnh mã HS 030363 của Trung Quốc từ thế giới đạt gần 296 triệu USD, giảm 10% so với cùng kỳ năm 2023. Năm 2022 ghi nhận là năm quốc gia này NK nhiều nhất cá đông lạnh, với hơn 732 triệu USD, tăng 49% so với năm 2021.
|
Được ưa thích thứ 2 tại Trung Quốc sau cá minh thái, nhưng tại Mỹ, cá tuyết cod là loài cá thịt trắng được tiêu thụ nhiều nhất, đặc biệt là phile cá tuyết đông lạnh mã HS 030471. Năm 2023, NK sản phẩm này vào Mỹ đạt 475 triệu USD, giảm 22% so với cùng kỳ, chiếm 27% trong tổng cá thịt trắng Mỹ NK từ thế giới. Trước đó, năm 2022, quốc gia này tiêu thụ gần 610 triệu USD phile cá tuyết, tăng 47% so với năm 2021, và là năm NK nhiều nhất sản phẩm này tính đến nay.
Đối thủ thứ hai là cá minh thái (Hake), là một lựa chọn thay thế tốt cho cá tuyết với vị ngọt, ít béo và giá cả phải chăng và ổn định hơn so với các loài cá khác. Tuy nhiên, cá minh thái ít đa dạng về sản phẩm và thường được sử dụng để chế biến các sản phẩm cơ bản như cá viên, cá fillet. Theo ITC, nửa đầu năm nay, NK cá minh thái Alaska đông lạnh mã HS 030367 của Trung Quốc đạt hơn 353 triệu USD, giảm 23% so với cùng kỳ năm 2023. Tính đến nay, năm 2019 ghi nhận là năm Trung Quốc tiêu thụ nhiều nhất sản phẩm này, với gần 941 triệu USD, tăng 44% so với cùng kỳ.
Tiếp đến là cá rô phi cũng giàu protein và các axit amin thiết yếu, giá thành của cá rô phi thường khá cạnh tranh trên thị trường. Cá rô phi, đặc biệt là sản phẩm phile cá rô phi đông lạnh, là sản phẩm được ưa thích tại Mỹ, chỉ sau phile cá tuyết cod. Theo ITC, năm 2023, Mỹ NK 372 triệu USD sản phẩm này, giảm 28% so với năm 2022.
Cá basa có nhiều điểm tương đồng với cá tra, nhưng cá basa thường có kích thước lớn hơn và thịt dày hơn. Tuy nhiên, chất lượng thịt của cá basa không đồng đều và thương hiệu chưa được xây dựng mạnh như cá tra.
VASEP đánh giá, cá tra Việt Nam có những lợi thế riêng biệt: Giá thành cạnh tranh: Cá tra Việt Nam thường có giá thành thấp hơn so với các loại cá thịt trắng khác, giúp thu hút được nhiều khách hàng, đặc biệt là ở các thị trường mới nổi; Sản lượng lớn, ổn định: Việt Nam là một trong những nước sản xuất cá tra lớn nhất thế giới, đảm bảo nguồn cung ổn định cho thị trường; Đa dạng sản phẩm: Cá tra được chế biến thành nhiều sản phẩm khác nhau, đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng; Vị trí địa lý thuận lợi: Việt Nam có vị trí địa lý thuận lợi, giúp giảm chi phí vận chuyển và rút ngắn thời gian giao hàng.
Tuy nhiên, chất lượng sản phẩm cá tra còn chưa đồng đều, còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giống, thức ăn, môi trường nuôi trồng; Phải đối mặt với nhiều rào cản thương mại như thuế nhập khẩu, các quy định kỹ thuật,..; Các hoạt động cạnh tranh không lành mạnh như bán phá giá, gian lận thương mại có thể làm ảnh hưởng đến uy tín của cá tra Việt Nam trên thị trường quốc tế; Việc các thị trường thay đổi chính sách trong khi chi phí sản xuất cá tra ngày càng tăng do giá nguyên liệu đầu vào tăng, chi phí nhân công tăng, cũng ảnh hưởng đến xuất khẩu cá tra.
Ngoài ra, cá tra Việt Nam còn phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các quốc gia sản xuất cá da trơn khác như Ấn Độ, Bangladesh, Indonesia. Các nước này đều có lợi thế về nguồn nguyên liệu và chi phí sản xuất, tạo ra áp lực không nhỏ lên ngành cá tra Việt Nam.
Theo ITC, Việt Nam là nguồn cung thứ 2 trong cuộc đua XK cá thịt trắng sang Trung Quốc, chỉ sau Nga. Nửa đầu năm nay, Trung Quốc NK gần 80 nghìn tấn cá thịt trắng (chủ yếu là cá tra) từ Việt Nam, giảm 17% so với cùng kỳ năm 2023. Trong khi đó, NK từ Mỹ đạt 45 nghìn tấn, tăng 57%; Na Uy đạt 19 nghìn tấn, tăng 28%; từ Greenland đạt gần 5 nghìn tấn, tăng 188%; từ Hà Lan đạt hơn 5 triệu USD, tăng 179%; từ Hàn Quốc đạt hơn 2 triệu USD, tăng 237%...
Cũng theo ITC, Việt Nam đồng thời là nguồn cung cá thịt trắng (chủ yếu là cá tra) lớn thứ 2 cho Mỹ, chỉ sau Trung Quốc. 5 tháng đầu năm nay, Mỹ NK hơn 45 nghìn tấn cá thịt trắng (chủ yếu là cá tra) từ Việt Nam, tăng 37%, chiếm 30% tỷ trọng trong tổng NK cá thịt trắng của Mỹ từ thế giới.
Mỗi loại cá đều có những ưu và nhược điểm riêng. Cá tra Việt Nam có lợi thế về giá thành và sản lượng, nhưng cần phải nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và đa dạng hóa sản phẩm để cạnh tranh hiệu quả hơn. Để vượt qua các đối thủ cạnh tranh, cá tra Việt Nam cần tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm: Đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế; Xây dựng thương hiệu: Tạo dựng hình ảnh tích cực cho cá tra Việt Nam trên thị trường quốc tế; Đa dạng hóa thị trường: Tìm kiếm các thị trường mới, đặc biệt là các thị trường cao cấp; Phát triển các sản phẩm giá trị gia tăng: Chế biến cá tra thành các sản phẩm có giá trị cao hơn; Đầu tư vào công nghệ: Áp dụng các công nghệ hiện đại vào sản xuất, chế biến và bảo quản cá tra; Phát triển bền vững: Tập trung vào phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và đảm bảo phúc lợi cho người lao động.
VASEP nhận định, cá tra Việt Nam có tiềm năng lớn để cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, để thành công, ngành cá tra cần chủ động “lấn sâu” thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu, đa dạng hóa thị trường.
Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, nửa đầu tháng 7/2024, XK cá tra Việt Nam đạt 85 triệu USD, tăng 22% so với cùng kỳ năm 2023. Lũy kế XK tính đến ngày 15/7/2024 đạt hơn 1 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm ngoái.
TIN LIÊN QUAN
Giá dầu hôm nay (18/11): Giằng co quanh mốc 92 USD/thùng
Thị trường dầu mỏ tiếp tục chịu áp lực sau đợt bán tháo mạnh, khi triển vọng nguồn cung toàn cầu gia tăng đang dần lấn át những lo ngại về tình hình Trung Đông.
Giá vàng hôm nay 18/11/2026: Vàng miếng biến động trái chiều, vàng thế giới tiếp tục giảm
Giá vàng hôm nay (18/11/2026) ghi nhận diễn biến trái chiều trên thị trường trong nước khi giá vàng miếng và vàng nhẫn tại các thương hiệu điều chỉnh tăng, giảm không đồng nhất.
Giá cà phê hôm nay 17/11: Tây Nguyên giảm đồng loạt 1.000 đồng/kg
Giá cà phê hôm nay 17/11/2026 tại khu vực Tây Nguyên đồng loạt giảm 1.000 đồng/kg, đưa giá thu mua xuống còn 81.300 – 82.000 đồng/kg....
Giá vàng hôm nay 17/11/2026: Vàng miếng, vàng nhẫn đồng loạt đi ngang
Giá vàng trong nước tiếp tục duy trì ổn định ở cả hai chiều mua vào và bán ra. Trong khi đó, giá vàng thế giới giảm 28 USD/ounce, xuống còn 3.857,5 USD/ounce.
Giá xăng dầu hôm nay 16/11: Dầu thế giới chịu áp lực giảm, giá trong nước duy trì mức thấp
Giá dầu thế giới bước vào tuần giao dịch mới trong bối cảnh áp lực dư cung và nhu cầu tiêu thụ yếu tiếp tục chi phối thị trường....
Giá vàng hôm nay 16/11: SJC giữ mức 137,5 triệu đồng/lượng, chênh thế giới khoảng 16 triệu đồng
Giá vàng trong nước sáng 16/11 tiếp tục đi ngang sau những phiên điều chỉnh giảm, với vàng miếng SJC giữ giá bán ra ở mức 137,5 triệu đồng/lượng....
Giá cà phê ngày 13/11: Giá cà phê Tây Nguyên giảm phiên thứ ba liên tiếp
Giá cà phê trong nước ngày 13/11 tiếp tục giảm phiên thứ ba liên tiếp, với mức điều chỉnh từ 200–600 đồng/kg tại các địa phương trọng điểm Tây Nguyên....
Giá vàng hôm nay 13/11/2026: Vàng miếng và vàng nhẫn đồng loạt giảm mạnh
Thị trường vàng trong nước tiếp tục chứng kiến đà giảm mạnh khi giá vàng miếng và vàng nhẫn đồng loạt đi xuống ở cả hai chiều mua vào và bán ra.
Giá gas hôm nay 12/11: Thị trường ổn định, chênh lệch giữa các thương hiệu gần 90.000 đồng/bình
Giá gas hôm nay 12/11/2026 tiếp tục duy trì ổn định sau kỳ điều chỉnh đầu tháng 11. Tại các địa phương được khảo sát, giá đổi bình gas 12kg dao động từ...
Giá xăng dầu hôm nay 12/11: Dầu Brent vượt 92 USD/thùng, giá trong nước giữ nguyên
Giá dầu thế giới phục hồi trong phiên giao dịch ngày 11/11, trong đó dầu Brent tăng hơn 1%, lên 92,76 USD/thùng trước những lo ngại về căng thẳng giữa Mỹ và Iran...
Giá vàng hôm nay 12/11/2026: Thị trường vàng đồng loạt giảm mạnh
Giá vàng trong nước tiếp tục giảm mạnh. Hầu hết các thương hiệu điều chỉnh giảm 700.000 - 900.000 đồng/lượng đối với cả vàng miếng và vàng nhẫn.
Giá bạc hôm nay 10/11/2026: Bạc thế giới phục hồi, giá trong nước duy trì ở mức cao
Giá bạc hôm nay 10/11 ghi nhận xu hướng phục hồi trên thị trường quốc tế, bất chấp áp lực từ đồng USD mạnh lên và tâm lý thận trọng trước dữ liệu lạm phát...
Giá vàng hôm nay 10/11/2026: Vàng trong nước bật tăng, thế giới vượt 4.100 USD/ounce
Giá vàng trong nước đồng loạt tăng trở lại sau phiên giảm trước đó. Cả vàng miếng và vàng nhẫn đều ghi nhận mức tăng từ 100.000 đến 500.000 đồng/lượng.
Giá vàng hôm nay 9/11/2026: Vàng miếng, vàng nhẫn tiếp tục đi ngang
Giá vàng miếng và vàng nhẫn trong nước tiếp tục duy trì trạng thái ổn định, không biến động ở cả hai chiều mua vào và bán ra.
Giá vàng hôm nay 7/11/2026: Vàng nhẫn giảm sốc, mất tới 2,3 triệu đồng/lượng
Thị trường vàng trong nước đồng loạt đi xuống, giá vàng miếng và vàng nhẫn giảm từ 1,5 đến 2,3 triệu đồng/lượng. Trong khi đó, giá vàng thế giới cũng giảm nhẹ.
Giá dầu hôm nay (6/11): Phục hồi sau cú lao dốc, thị trường vẫn dè chừng chiến sự Iran
Giá dầu thế giới ghi nhận đà phục hồi khi giới đầu tư đánh giá triển vọng chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran.
Giá vàng hôm nay 6/11/2026: Giá vàng tăng vọt, khoảng cách mua bán tiếp tục neo ở mức cao
Giá vàng trong nước tiếp tục tăng mạnh trong phiên giao dịch sáng nay. Đà đi lên của kim loại quý được hỗ trợ bởi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ giảm và đồng USD suy yếu.
Giá vàng hôm nay 5/11: Vàng miếng tăng 1,8 triệu đồng/lượng, vàng nhẫn SJC tăng mạnh
Giá vàng thế giới vượt mốc 4.000 USD/ounce, tăng khoảng 129 USD/ounce so với sáng hôm trước, kéo giá vàng trong nước tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 5/11....
Giá vàng hôm nay 4/11: Vàng trong nước tăng mạnh, thế giới quay đầu giảm
Sáng 4/11, giá vàng trong nước tiếp tục đi lên tại hầu hết thương hiệu. Vàng miếng SJC, DOJI, PNJ và Bảo Tín Mạnh Hải đồng loạt tăng 600.000 đồng/lượng ở cả hai chiều...


























