Nike, Adidas... lao đao khi nhà máy tại châu Á ngừng hoạt động vì Covid-19

Một số công ty may mặc và giày dép lớn nhất thế giới lao đao khi sản xuất bị kìm hãm, trong bối cảnh các nhà máy ở Đông Nam Á ngừng hoạt động vì Covid-19.

Một số công ty cung cấp sản phẩm cho những "gã khổng lồ" như Nike Inc. và Adidas AG đã thông báo rằng họ phải đình chỉ các nhà máy sản xuất tại Việt Nam trong vài tuần vì phải tuân thủ biện pháp hạn chế từ các nhà chức trách ở nước sở tại. Ngoài ra, nhà máy của Toyota Motor Corp. tại Thái Lan cũng đang thu hẹp quy mô do nhiều quốc gia trong khu vực có số ca mắc và tử vong vì Covid-19 cao kỷ lục.

Deborah Elms, giám đốc điều hành của Trung tâm Thương mại Châu Á trụ sở Singapore, phát biểu về việc cho ngừng hoạt động nhà máy vì Covid-19 ở châu Á: “Mọi chuyện sẽ tồi tệ hơn trước khi có cơ may trở nên tốt hơn...".

Việc tạm ngừng hoạt động vì Covid-19 diễn ra khi các dây chuyền lắp ráp chuẩn bị cho mùa mua sắm vào dịp nghỉ lễ ở Mỹ và châu Âu

Michael Laskau, người sáng lập Paradigm Shift, có trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết: Sự chậm trễ này đồng nghĩa với việc sẽ có nhiều loại hàng hóa không kịp có mặt trên kệ - liên kết giữa nhà sản xuất và khách hàng ở nước ngoài xem như ngày càng mỏng.

Thương mại từng là bước đệm hiếm hoi cho nền kinh tế toàn cầu bị tàn phá bởi Covid-19, đặc biệt là đối với các nước châu Á xuất khẩu nhiều. Tuy nhiên, các báo cáo mới nhất cho thấy trụ cột tăng trưởng này đang có rạn nứt. Biến thể Delta gây ra đã ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng đến Đông Nam Á, khiến các nhà hoạch định chính sách đứng trước nhiều quyết định khó khăn: làm sao để cân bằng giữa tiêm chủng, hạn chế di chuyển trong khi giữ cho nền kinh tế phát triển.

Vấn đề về sản xuất đặc biệt khó khăn ở Việt Nam, khi các biện pháp giãn cách xã hội được áp dụng nghiêm ngặt. Một số công ty điện tử và công nghệ còn cho công nhân ngủ qua đêm tại chỗ.

Ngành công nghiệp may mặc, với lợi nhuận thấp hơn nhưng nhiều công nhân hơn, không thể áp dụng cách đó. Bằng chứng là các xí nghiệp lớn như Feng Tay Enterprise Co., Pou Chen Corp. và Sports Gear Co. đã tạm ngừng một số hoạt động tại Việt Nam.

Bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó chủ tịch Hiệp hội Túi xách và Da giày Việt Nam, cho biết hơn 90% trong số 800 thành viên của Hiệp hội (gồm các nhà sản xuất và xuất khẩu giày ở miền Nam) đã tạm ngừng hoạt động.

“Hầu hết các nhà máy cung cấp cho Nike và Adidas tại Việt Nam đều bị đình chỉ sản lượng”, bà Xuân nói. Sản xuất của hai công ty này chiếm khoảng 80% xuất khẩu giày dép của Việt Nam và sử dụng ít nhất 500.000 công nhân - khoảng một nửa lực lượng lao động của ngành giày dép Việt Nam.

Bà Xuân cho biết Hiệp hội đang yêu cầu chính phủ dỡ bỏ các hạn chế về thời gian làm thêm giờ, để các nhà máy có thể bù năng suất khi mở cửa trở lại. Công ty cũng đề nghị chính phủ cho phép họ phân phối loại vắc-xin hiện hành để tiêm chủng cho nhân công.

“Sức khỏe và sự an toàn của đội ngũ, của các nhà cung cấp vẫn là ưu tiên hàng đầu” Nike cho biết trong một tuyên bố qua email. “Chúng tôi đang làm việc với các nhà cung cấp của mình để hỗ trợ những họ, nhằm cùng thích ứng với tình hình khó lường của Covid-19". Riêng Adidas từ chối bình luận.

Các quốc gia châu Á khác đã báo cáo về sự bùng nổ trong xuất khẩu của họ, khi một đợt bùng phát Covid-19 mới xuất hiện. Hàn Quốc và Đài Loan đã được hưởng lợi khi nhu cầu toàn cầu về chất bán dẫn tăng vọt. Hôm thứ Sáu, Thái Lan báo cáo rằng xuất khẩu tháng Sáu tăng mạnh nhất trong hơn một thập kỷ, mặc dù các quan chức cảnh báo việc đóng cửa nhà máy có thể sớm làm gián đoạn các chuyến hàng của họ.

Các ngành công nghiệp khác cũng bắt đầu gặp khó khăn trong sản xuất

Một đơn vị tại Việt Nam của nhà sản xuất mô tô Nidec Corp tiếp tục hoạt động tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng với chưa đến 10% trong tổng số 6.000 nhân viên. Prosperous Industrial Holdings Ltd. đã thông báo trong một hồ sơ trao đổi tại Hồng Kông rằng việc sản xuất túi và bao bì của họ tại Việt Nam sẽ ngừng hoạt động vì Covid-19 từ ngày 22/7 đến 8/8.

Trong khi đó, Toyota có kế hoạch đóng cửa ba nhà máy ở Thái Lan trong một tuần vì sự dịch bệnh hưởng đến hoạt động mua sắm phụ tùng, tờ Nikkei của Nhật Bản đưa tin hôm thứ Năm vừa qua.

Công ty cho biết, đơn vị Pouyuen Việt Nam tại thành phố Hồ Chí Minh, chuyên cung cấp cho Nike và Adidas, đã tạm dừng sản xuất vào ngày 14 tháng 7 trong 10 ngày. Ôn Cù Phát Nghiệp, Chủ tịch Liên đoàn lao động, cho biết đơn vị không thể đáp ứng yêu cầu của thành phố về việc cung cấp ngay chỗ ở tại chỗ cho 56.000 công nhân.

Đại diện Paradigm Shift cho biết, ngay cả khi một nhà máy có thể tìm được chỗ ở cho một nửa số công nhân của mình, nó vẫn khó mà tạo ra hơn 20% sản phẩm được đề ra.

Lược dịch: "Nike, Adidas Output Snarled as Covid Shuts Asian Factories" (By Michelle Jamrisko, supported by Chia Woon Eunice Chua, K Oanh Ha, John Boudreau, Nguyen Dieu Tu Uyen, Jinshan Hong, Mai Ngoc Chau, Tim Loh, and Kim Bhasin | Bloomberg)