Thứ tư, 24/06/2020, 21:48 PM

Nỗi lo ngân hàng thành 'con tin' của doanh nghiệp

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh chỉ ra một số dấu hiệu cho thấy ngân hàng đang có nguy cơ thành "con tin" của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp lớn.

Những ngày qua có hai thông tin gây chú ý trong giới tài chính-ngân hàng: Thứ nhất, Công ty CP Quốc Cường Gia Lai (QCG) xin Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) giảm bớt lãi vay từ 18-20%/năm còn 9-10%/năm.

Thứ hai, BIDV Phú Tài thông báo bán đấu giá lần thứ 11 khối tài sản thế chấp gồm các bất động sản của Công ty CP Thuận Thảo với tổng giá trị tài sản lên tới hơn 310 tỷ đồng. So với 1 năm trước, khi bắt đầu rao bán khối tài sản trên thì BIDV đã giảm giá xuống chỉ còn một nửa sau 10 lần đấu giá không thành công.

Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh (Học viện Tài chính), hai sự việc trên chỉ là phần nổi của tảng băng chìm cho thấy mối quan hệ giữa ngân hàng với khách hàng là các doanh nghiệp, mà ở đó có nhiều dấu hiệu cho thấy ngân hàng có nguy cơ thành "con tin" của doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp lớn.

Ông chỉ rõ, câu chuyện doanh nghiệp thua lỗ gây áp lực lên ngân hàng từ trước đến nay luôn là vấn đề đau đầu và khó xử của các ngân hàng thương mại.

Đối với các doanh nghiệp vay nợ, đương nhiên ban đầu phải đáp ứng các điều kiện vay của ngân hàng, trong đó có các điều kiện về tài sản thế chấp, thì mới được ngân hàng cho vay. Còn về phía ngân hàng, phải làm đầy đủ các thủ tục về mặt pháp lý, tuân thủ chuẩn cho vay để không gặp rắc rối với cơ quan quản lý và trong trường hợp có khiếu kiện ra tòa. Chẳng hạn, theo quy định, mỗi chi nhánh ngân hàng chỉ được phép cho một doanh nghiệp vay một tỷ lệ nhất định trong tổng dư nợ của chi nhánh đó nhằm tránh rủi ro.

"Thế nhưng, vì nhiều lý do khách quan lẫn chủ quan mà đôi khi ngân hàng cho vay không đúng tỷ lệ quy định, xem xét đánh giá các tài sản đảm bảo, tài sản thế chấp của doanh nghiệp thiếu chuẩn xác.

Ví dụ, về khách quan, ở thời điểm đi vay, giá trị tài sản thế chấp là bất động sản rất cao vì thị trường đang lên, nhưng sau này thị trường bất động sản rơi vào giai đoạn trầm lắng, giá bất động sản đi xuống là điều khó lường trước được.

Về chủ quan, cán bộ ngân hàng đi thẩm định tài sản thiếu cẩn trọng, thậm chí có cán bộ vì được "mồi chài" nên định giá thiếu chính xác. Chưa kể, ở Việt Nam, cơ chế thị trường chưa đầy đủ nên đôi khi có sự can thiệp của một vài cán bộ, cơ quan công quyền buộc các ngân hàng phải cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp lớn, vay vượt giới hạn cho phép.

Khi đó, ngân hàng trở nên "sợ" doanh nghiệp, thậm chí trở thành "con tin" của doanh nghiệp bởi doanh nghiệp đó nắm giữ một lượng vốn lớn của ngân hàng, nếu doanh nghiệp dây dưa không trả thì nợ đó trở thành nợ xấu, ảnh hưởng đến chỉ tiêu của ngân hàng, thậm chí sự tồn vong của ngân hàng đó. Do đó, khi doanh nghiệp gặp khó khăn, gây áp lực cho ngân hàng sẽ đẩy ngân hàng vào thế vô cùng khó xử", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhận xét.

Khách sạn 5 sao Cendeluxe có địa chỉ tại số 2 đường Hải Dương, thành phố Tuy Hòa, Phú Yên của Công ty CP Thuận Thảo đã được ngân hàng rao bán nhiều lần nhưng không có ai mua.

 

Trở lại với trường hợp cụ thể của QCG và BIDV, vị chuyên gia cho rằng ngân hàng đang bị đẩy vào thế bí. Mức lãi vay 18-20% là của giai đoạn trước, theo mức lãi thị trường ở thời điểm khoản vay được xác lập. QCG và BIDV có thể đàm phán để xem xét lại mức lãi vay, nhưng điều này không bắt buộc. Về nguyên tắc, hợp đồng vay mượn giữa hai bên đã được ký kết, QCG phải chịu nghĩa vụ trả nợ này sau khi CTCP Đầu tư và Phát triển địa ốc Sài Gòn Xanh (SGX) - đơn vị có món vay trên, sáp nhập vào QCG.

Trong trường hợp hai bên không thỏa thuận được và QCG không trả lãi vay theo hợp đồng thì ngân hàng có quyền kiện ra tòa, yêu cầu QCG thực hiện trả nợ theo hợp đồng đã ký kết.

Một biểu hiện khác cho thấy ngân hàng có nguy cơ thành "con tin" của doanh nghiệp được PGS.TS Đinh Trọng Thịnh chỉ ra qua sự việc rao bán tài sản thế chấp là các bất động sản.

Trong trường hợp của Công ty CP Thuận Thảo, đây từng là thương hiệu lớn của Phú Yên và từng có tiếng tăm trên cả nước trong lĩnh vực vận tải. Đây cũng là doanh nghiệp tư nhân đầu tiên từng sở hữu khách sạn 5 sao, siêu thị... tại Phú Yên và là doanh nghiệp đầu tiên sở hữu bến xe khách của cả nước. Tuy nhiên, bởi tham vọng đa ngành mà cuối cùng doanh nghiệp này thành con nợ nghìn tỷ.

Theo ông Thịnh, ở thời điểm các tài sản của Thuận Thảo được thế chấp để vay tiền ngân hàng, giá bất động sản đang rất cao, nhưng trong quá trình doanh nghiệp kinh doanh thất bát, thị trường bất động sản rơi vào khủng hoảng, bong bóng xẹp xuống khiến giá các bất động sản này lao dốc.

Hệ quả là ngân hàng bị đẩy vào rủi ro khi những năm sau này, các bất động sản được rao bán nhiều lần nhưng không có ai mua.

"Thường thì khi cho vay, ngân hàng chỉ cho vay ở mức 60-70% giá trị tài sản đảm bảo, nhưng với giá bất động sản lao dốc khi trải qua khủng hoảng thì ngân hàng vẫn không tránh được rủi ro.

Dù vậy, ngân hàng vẫn phải giảm giá nhanh, mạnh các tài sản đảm bảo này để thu hồi được vốn càng nhanh càng tốt, đảm bảo vốn được quay vòng, còn hơn nằm chết ở đó không biết đến bao giờ, càng để lâu càng khó xử lý.

Thế nhưng, việc xử lý các tài sản đảm bảo là bất động sản không hề dễ dàng cho dù nó có nằm ở vị trí "vàng" đi chăng nữa, bởi nó phụ thuộc vào tính thời điểm thị trường, bản thân nhà đầu tư cũng phải xem bất động sản đó có phù hợp với phương án kinh doanh và khả năng của họ hay không. Nếu mua lại mà không tận dụng được cơ sở hạ tầng đã xây dựng trên đó, lại phải mất tiền giải phóng mặt bằng thì đương nhiên doanh nghiệp không mặn mà mua lại", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh chỉ rõ.

Để tránh bị đẩy vào thế khó, làm "con tin" của doanh nghiệp, vị chuyên gia cho rằng điều quan trọng nhất nằm ở cách quản trị rủi ro của ngân hàng. Bản thân các ngân hàng khi cho vay phải tuân thủ đúng các điều kiện cho vay, kể cả khách hàng có là doanh nghiệp lớn cũng phải cẩn trọng.

Bên cạnh đó, việc thẩm định các tài sản thế chấp cần nâng cao lên một bước, vì đó là cơ sở đảm bảo cho ngân hàng có thể thu hồi được nợ vay của mình khi có tình huống xấu xảy ra. Rất cần có cơ quan định giá độc lập để định giá chuẩn xác, trung thực tài sản thế chấp theo giá thị trường, để ngân hàng có thể dựa vào đó để đánh giá.


 

Theo Thành Luân/Báo Đất Việt

 

 



Link nguồn: https://baodatviet.vn/kinh-te/tai-chinh/noi-lo-ngan-hang-thanh-con-tin-cua-doanh-nghiep-3409301/


Bất động sản thế chấp tại Vietcombank vượt 2 triệu tỷ đồng
Bất động sản thế chấp tại Vietcombank vượt 2 triệu tỷ đồng

Tại Vietcombank, bất động sản vẫn tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong cấu trúc tài sản đảm bảo của ngân hàng với hơn 2,021 triệu tỷ đồng tính đến 30/9/2026.

SHB mừng sinh nhật 33 năm với 333 giải thưởng và loạt ưu đãi dành cho khách hàng
SHB mừng sinh nhật 33 năm với 333 giải thưởng và loạt ưu đãi dành cho khách hàng

Nhân dịp kỷ niệm 33 năm thành lập, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) triển khai chuỗi chương trình ưu đãi dành cho khách hàng cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp. Điểm nhấn là chương trình “33 năm cùng tỏa sáng – Trúng quà sang” với 333 giải thưởng công nghệ, tổng trị giá hơn 1,5 tỷ đồng.

Vàng, bạc đang ở đâu trên bản đồ tài sản toàn cầu?
Vàng, bạc đang ở đâu trên bản đồ tài sản toàn cầu?

Thế giới đang sở hữu những thị trường tài sản có quy mô hàng trăm nghìn tỷ USD, từ bất động sản, chứng khoán, trái phiếu đến vàng, bạc và Bitcoin.

LPBank sắp chi hơn 173 tỷ đồng mua lại trái phiếu trước hạn, hoàn tất huy động gần 3.000 tỷ đồng
LPBank sắp chi hơn 173 tỷ đồng mua lại trái phiếu trước hạn, hoàn tất huy động gần 3.000 tỷ đồng

Vừa huy động mới gần 3.000 tỷ đồng qua 3 lô trái phiếu, LPBank lên kế hoạch chi hơn 173 tỷ đồng mua lại trước hạn hơn 1,73 triệu trái phiếu được phát hành năm…

Điểm tin tài chính - ngân hàng 12/11: NHNN bơm thêm VND qua kênh mua USD
Điểm tin tài chính - ngân hàng 12/11: NHNN bơm thêm VND qua kênh mua USD

Ngân hàng Nhà nước triển khai mua USD giao ngay với tỷ giá 25.500 đồng/USD, mở thêm kênh bổ sung thanh khoản tiền đồng cho hệ thống ngân hàng....

VPBank mở rộng ưu đãi thẻ tín dụng, đáp ứng đa dạng nhu cầu mua sắm cuối năm
VPBank mở rộng ưu đãi thẻ tín dụng, đáp ứng đa dạng nhu cầu mua sắm cuối năm

Mùa mua sắm cuối năm đang đến gần với hàng loạt sự kiện kích cầu nối tiếp nhau. Đón bắt nhu cầu tiêu dùng gia tăng,…

Sacombank vào TOP 50 công ty niêm yết kinh doanh hiệu quả nhất Việt Nam 2026
Sacombank vào TOP 50 công ty niêm yết kinh doanh hiệu quả nhất Việt Nam 2026

Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (SACOMBANK) chính thức được vinh danh trong Bảng xếp hạng “Top 50 Công ty Niêm yết Kinh doanh Hiệu quả nhất Việt Nam 2026”...

Khách hàng trúng Jackpot trị giá hơn 199 tỷ đồng khi mua xổ số Vietlott qua điểm chạm Vietlott SMS trên VietinBank iPay Mobile
Khách hàng trúng Jackpot trị giá hơn 199 tỷ đồng khi mua xổ số Vietlott qua điểm chạm Vietlott SMS trên VietinBank iPay Mobile

Một khách hàng mua vé số Vietlott qua điểm chạm Vietlott SMS trên VietinBank iPay Mobile trúng giải Jackpot 1 xổ số tự chọn Power 6/55, với giá trị giải thưởng hơn 199 tỷ đồng.

Ngân hàng tăng tốc phát hành chứng chỉ tiền gửi
Ngân hàng tăng tốc phát hành chứng chỉ tiền gửi

9 tháng đầu năm 2026, ngân hàng huy động tăng hàng trăm nghìn tỷ đồng qua giấy tờ có giá, trong đó chứng chỉ tiền gửi đóng vai trò chủ đạo.

VPBank công bố khoản vay hợp vốn quốc tế 730 triệu USD được thu xếp bởi IFC và SMBC, củng cố nguồn vốn
VPBank công bố khoản vay hợp vốn quốc tế 730 triệu USD được thu xếp bởi IFC và SMBC, củng cố nguồn vốn

Khoản vay hợp vốn quốc tế 730 triệu USD do IFC và SMBC thu xếp, với các kỳ hạn 3 năm, 5 năm và 7 năm giúp VPBank bổ sung nguồn vốn trung dài hạn…

Điểm tin tài chính - ngân hàng 10/11: Ngân hàng Nhà nước bơm gần 50.000 tỷ đồng hỗ trợ thanh khoản
Điểm tin tài chính - ngân hàng 10/11: Ngân hàng Nhà nước bơm gần 50.000 tỷ đồng hỗ trợ thanh khoản

Ngân hàng Nhà nước triển khai hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, cung ứng gần 50.000 tỷ đồng cho hệ thống ngân hàng nhằm hỗ trợ thanh khoản qua Tết Nguyên đán.

CAEX đề xuất kết nối ngân hàng giúp minh bạch giao dịch tài sản mã hóa
CAEX đề xuất kết nối ngân hàng giúp minh bạch giao dịch tài sản mã hóa

Kiểm soát minh bạch dòng tiền, tăng cường bảo vệ người dùng và hỗ trợ giải quyết tranh chấp là những lợi ích nổi bật từ mô hình kết nối tài khoản ngân hàng…

Tiền gửi khách hàng tăng mạnh: NCB tăng trưởng tới 45%, VPBank huy động thêm được nhiều hơn cả Big4
Tiền gửi khách hàng tăng mạnh: NCB tăng trưởng tới 45%, VPBank huy động thêm được nhiều hơn cả Big4

Tiền gửi khách hàng tăng mạnh trong 9 tháng đầu năm 2026 với nhiều nhà băng tăng trưởng 20 - 45%. Đáng chú ý, tiền gửi khách hàng tại VPBank ghi nhận mức tăng...

VPBank tiếp sức hộ kinh doanh tăng tốc mùa cao điểm cuối năm
VPBank tiếp sức hộ kinh doanh tăng tốc mùa cao điểm cuối năm

Từ nguồn vốn tín chấp đến các công cụ thanh toán, quản lý bán hàng và ưu đãi thuế, VPBank mang đến nhiều giải pháp thiết thực hỗ trợ hộ kinh doanh...

Lợi nhuận ngân hàng tiếp tục được dẫn dắt bởi thu nhập lãi thuần và dịch vụ
Lợi nhuận ngân hàng tiếp tục được dẫn dắt bởi thu nhập lãi thuần và dịch vụ

Thu nhập lãi thuần và hoạt động dịch vụ tiếp tục là động lực cốt lõi dẫn dắt tăng trưởng lợi nhuận ngân hàng trong 9 tháng đầu năm 2026. Tuy nhiên, áp lực...

Dự báo khối ngân hàng quốc doanh còn nhiều dư địa cho vay cuối năm
Dự báo khối ngân hàng quốc doanh còn nhiều dư địa cho vay cuối năm

Theo SHS Research, đà tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống có thể đạt 16,4% trong năm 2026, trong đó khối ngân hàng quốc doanh còn nhiều dư địa đẩy mạnh giải ngân...

Động lực khiến lợi nhuận quý III/2026 tại Vietcombank tăng 2 con số
Động lực khiến lợi nhuận quý III/2026 tại Vietcombank tăng 2 con số

Lợi nhuận tại Vietcombank trong quý III/2026 chững lại so với cùng kỳ dù hoạt động cốt lõi tăng trưởng mạnh. Tính chung 9 tháng, Vietcombank vẫn lãi trước thuế đạt 40.440 tỷ đồng...

Lãi suất tiết kiệm đầu tháng 11: Có nơi giảm lãi, gửi tại quầy hay online lợi hơn?
Lãi suất tiết kiệm đầu tháng 11: Có nơi giảm lãi, gửi tại quầy hay online lợi hơn?

Public Bank giảm lãi suất tại quầy, OCB hạ mức niêm yết kỳ hạn 24 tháng trong những ngày đầu tháng 11. Với khoản 100 triệu đồng gửi đủ một năm...

Điểm tin tài chính - ngân hàng 7/11: Lãi suất tiết kiệm vượt 9%, vàng SJC giảm mạnh
Điểm tin tài chính - ngân hàng 7/11: Lãi suất tiết kiệm vượt 9%, vàng SJC giảm mạnh

Thị trường tài chính - ngân hàng ngày 7/11 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý: các ngân hàng tiếp tục cạnh tranh huy động vốn bằng chính sách cộng lãi suất, tỷ giá USD trong nước đi xuống, giá vàng SJC giảm 1,5 triệu đồng/lượng.