Ô tô Việt Nam thua Thái Lan, Malaysia: Vẫn còn cơ hội

Công nghiệp ô tô Việt Nam - vốn vẫn là lắp ráp, đang phải cạnh tranh với các "cường quốc về lắp ráp" trong khu vực ASEAN như Thái Lan, Malaysia.

Mới đây, nhật báo tài chính The Edge của Malaysia đưa tin, hãng xe Porsche của Đức đang lên kế hoạch mở một nhà máy sản xuất, lắp ráp ở Malaysia. Nếu được xây dựng, đây sẽ là nhà máy Porsche đầu tiên nằm ngoài nước Đức.

Đối tác của hãng xe Đức trong kế hoạch này là Inokom, công ty con của Sime Darby. Sime Darby vốn là nhà nhập khẩu và phân phối Porsche tại Malaysia từ năm 2010.

Ngoài dự định sản xuất xe Porsche, kế hoạch của Inokom còn bao gồm xây dựng dây chuyền lắp ráp ôtô BMW và Hyundai cho thị trường nội địa.

Trao đổi với Đất Việt, TS Trần Hữu Nhân, Chủ nhiệm Bộ môn Kỹ thuật ô tô - Máy động lực, Đại học Bách khoa TP.HCM cho biết, nếu so sánh hạ tầng phục vụ cho ngành công nghiệp ô tô thì Việt Nam thua Thái Lan, Malaysia.

Chẳng hạn, đối với Malaysia, quốc gia này có những chiến lược để phát triển hạ tầng công nghiệp ô tô từ rất lâu, thậm chí họ đã xây dựng được hai thương hiệu xe hơi nội địa là Proton và Perodua. Năm 2002, Proton giúp Malaysia trở thành quốc gia thứ 11 trên thế giới có khả năng thiết kế, chế tạo và sản xuất ô tô hoàn chỉnh từ đầu. Proton còn tự nâng mình lên để trở thành một trong số ít các nhà sản xuất ô tô chính thức trong khu vực ASEAN.

Cho nên, nếu hãng xe Porsche của Đức đầu tư vào Malaysia, TS Trần Hữu Nhân cho rằng cũng là điều hợp lý, bởi đối với Porsche, giá cả không phải là yếu tố quyết định mà là chất lượng. Nếu cân nhắc giữa giá cả và chất lượng thì Malaysia có vẻ là lựa chọn hợp lý nhất, vì hạ tầng làm công nghiệp ô tô của quốc gia này rất phù hợp và phát triển hơn Việt Nam.

"Rõ ràng, xét về năng lực cạnh tranh để thu hút các tập đoàn ô tô lớn trên thế giới, so với Thái Lan, Malaysia thì Việt Nam vẫn còn thua kém.

Đối với người dùng, giá cả chỉ là một yếu tố, quan trọng vẫn phải là chất lượng. Hạ tầng của Việt Nam thua kém Thái Lan, Malaysia, hiện nay chúng ta mới lắp ráp ở cấp độ thấp. Đáng lưu ý, Việt Nam không chỉ yếu về hạ tầng ngành công nghiệp ô tô mà còn yếu cả hạ tầng của các khu công nghiệp phụ trợ dành cho ngành ô tô. Nói cách khác, Việt Nam chưa có được sức mạnh tổng hợp, mà công nghiệp ô tô đòi hỏi sự hỗ trợ của nhiều ngành công nghiệp khác", TS Trần Hữu Nhân chỉ rõ.

Tuy nhiên, có một điều vị chuyên gia không phủ nhận, đó là Việt Nam vẫn đang có lợi thế về nguồn nhân lực cộng với ưu đãi đối với các tập đoàn ô tô còn lại khác. Thái Lan vẫn đang mạnh hơn Việt Nam về hạ tầng, nhưng so sánh về giá thành, nếu Việt Nam có chính sách hợp lý thì chúng ta vẫn có tiềm lực để thu hút các nhà đầu tư vào ngành công nghiệp này.

TS Trần Hữu Nhân nhắc lại quan điểm mình đã chia sẻ nhiều lần, đó là nếu Việt Nam tham gia được vào một chuỗi sản xuất ô tô trên hệ thống toàn cầu đã là thành công, không nhất thiết phải đeo đuổi giấc mơ về chiếc ô tô "made by Vietnam". 

Cuộc chơi ngày nay đã cuộc chơi của toàn cầu, không hãng xe nào có thể tự làm 100% chiếc ô tô với hàng ngàn chi tiết. Ô tô là đa ngành, đa quốc gia và theo chuẩn thế giới, cho nên các hãng xe, các nhà cung cấp đều phải hợp tác với nhau. Chưa kể, một lý do khác khiến Việt Nam thay vì mơ về chiếc ô tô do mình tự sản xuất, hãy góp phần vào chuỗi sản xuất ra dòng sản phẩm ô tô toàn cầu đó là thị phần bán ở Việt Nam không được bao nhiêu so với thế giới.

"Việt Nam có thế mạnh về nguồn nhân lực, lao động, cơ sở mặt bằng, chính sách đối với các khu công nghiệp, có hạ tầng về giao thông... thì cần phát huy hết thế mạnh của mình để góp phần vào chuỗi sản xuất ra dòng sản phẩm ô tô toàn cầu.

Đặc biệt, cần tập trung đầu tư để có nguồn nhân lực chất lượng cao. Việt Nam có nguồn nhân lực tốt song chưa biết khai thác, trong khi đó, các nước phát triển có các trung tâm R&D, tập hợp đội ngũ nhân lực chất lượng cao để làm các dự án, đầu tư có chiều sâu về cấu hình, thiết kế, chế tạo nên hệ thống, chi tiết mới ứng dụng trong chiếc ô tô", TS Trần Hữu Nhân cho biết.