Tăng không ngừng từ đầu năm, chứng khoán Việt Nam đang đối mặt với nhiều rủi ro ngắn hạn

Chỉ vài ngày nữa sàn HoSE sẽ chính thức chạy hệ thống giao dịch mới của FPT. Đây là điều đáng mừng cho tất cả, ít nhất chúng ta có thể khép lại câu chuyện "nghẽn lệnh, đơ bảng" đã kéo dài 7 tháng qua.

Chắc chắn tâm lý nhà đầu tư sẽ được cởi bỏ những ức chế khi phải làm "Hiệp sĩ mù". Rủi ro khi đặt lệnh, rủi ro khi bị "giam giữ" cổ phiếu hoặc tiền do cấm hủy/sửa lệnh, sẽ không còn. Nhưng việc thông sàn không đồng nghĩa với việc thị trường sẽ tăng. Kể cả tâm lý hồ hởi có tạo ra vài khoảnh khắc lóe sáng nhất định, nhưng chắc không kéo dài. Quan điểm của tôi là giai đoạn này thị trường đối mặt với những rủi ro khác.

Thứ nhất: Câu chuyện định giá. Khi VN-index tiệm cận vùng 1.400 điểm tương đối nhanh, đồng nghĩa với nhiều cổ phiếu đã có bước tăng giá ấn tượng. Một mặt sự tăng giá này là hợp lý, đến từ bản chất doanh nghiệp. Mặt khác lại có rất nhiều doanh nghiệp "ăn theo", nhân đà tăng chung tạo game, đẩy giá cổ phiếu lên quá cao. Khi thủy triều rút, sẽ nhìn thấy vài "anh" không "mặc quần". Chính các "anh" này sẽ phải điều chỉnh giảm về vùng của họ. Nhưng thị trường cũng lại bị ảnh hưởng. Cổ tốt cũng sẽ giảm, cũng sẽ điều chỉnh.

Thứ hai: Câu chuyện "tiền rẻ". Phải thẳng thắn nhìn nhận là giai đoạn tiền rẻ đã qua đi. Có thể tiền cũng chưa quá thiếu, nhưng chắc chắn sẽ bước vào thời kỳ phải "chắt chiu" hơn. Dù cũng sẽ còn khoảng 2 năm để tiền "thu quân", nhưng dòng tiền bơm vào thị trường đã bắt đầu giảm dần.

Thứ ba: Ngấm đòn Covid. Dù thế giới đã bước đầu phục hồi sau đại dịch, đã có những tăng trưởng đầu tiên, nhưng Việt Nam chúng ta vẫn bị ảnh hưởng. Những đòn đánh của Covid vào đất nước chúng ta sẽ bị chặn bởi vacxin, nhưng vẫn để lại những hệ lụy đau buồn. Tháng 6,7,8 năm nay nhiều doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn thực sự trong sản xuất kinh doanh.

Nhiều khả năng KQKD quý 2 vẫn tốt vì hai tháng 4 và 5, nhưng quý 3 có thể sẽ khó hơn nhiều. Một khi tăng trưởng chậm lại, lợi nhuận không như kỳ vọng, sẽ phản ánh ngay vào giá cổ phiếu dù những chỉ số như P/E, P/B hay FV vẫn tiềm năng.

Thứ tư: "Nồi cháo" phát hành thêm. Việc nhiều doanh nghiệp của dòng ngân hàng, thép, chứng khoán, phát hành thêm cổ phiếu chủ yếu từ việc chia cổ tức phải đánh giá đó là rất tích cực. Quy mô tăng lên, đáp ứng được cho tương lai. Và cũng khẳng định một điều đó là những doanh nghiệp làm ăn có lãi, có của để dành (thì mới có cái để chia).

Tuy nhiên về mặt cung cầu cổ phiếu sẽ có những khó khăn nhất định. Nồi cháo đã to hơn, loãng ra nhiều. Nồi cháo này phải cần thời gian cho thêm "thịt thà mắm muối", chính là gia tăng lợi nhuận cho các năm tới, thì mới trở thành ngon được. Bát cháo mà chúng ta nhận phụ thuộc vào chính doanh nghiệp, vào chính KQKD trong các quý cuối năm và năm 2022.

Thứ năm: Điều chỉnh tạo nền. VN-Index từ lúc vượt 1.200 điểm cho đến giờ chưa có một đợt điều chỉnh đủ dài. Sự điều chỉnh là cần thiết để tạo nền, tạo sự tăng trưởng bền vững hơn về sau. Khi nào bạn sẵn sàng xuống tiền, tìm mọi cách đổ tiền vào mua vì thấy cổ phiếu quá rẻ, lúc đó chính là nền chặt của thị trường.

Nguyên lý của TTCK là cho phép được điều chỉnh trong biên 15%-20% vẫn chưa được gọi là "thị trường gấu". Cho nên nếu xảy ra điều này cũng không nên hoảng hốt, đó là hết sức bình thường. Chúng ta không phải là Thầy Bói, chúng ta không "đoán chứng", nhưng khi có những dấu hiệu thay đổi, chúng ta cùng phân tích để chọn lựa phù hợp. Không ai có thể biết được tháng sau, năm sau điểm số sẽ là bao nhiêu.

Chính vì vậy, chúng ta luôn chọn đi trước chỉ "nửa bước", tức không nên quá sớm. Ưu tiên cho dài hạn, tích lũy thêm tài sản là cổ phiếu khi có cơ hội giá rẻ. Còn nếu kịch bản không giảm, danh mục cổ phiếu lõi của chúng ta vẫn duy trì lợi nhuận tốt.