Tỷ lệ CASA sụt giảm, nhiều ngân hàng tăng lãi suất tiền gửi không kỳ hạn

Tỷ lệ CASA nhiều ngân hàng giảm

Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) là một trong những yếu tố quan trọng cho tăng trưởng về hiệu quả kinh doanh của các ngân hàng thương mại (NHTM), đặc biệt đặt trong bối cảnh nền kinh tế còn đối mặt nhiều khó khăn như hiện nay.

Việc gia tăng tiền gửi không kỳ hạn giúp các ngân hàng huy động được nguồn vốn rẻ, tiết giảm chi phí đầu vào, từ đó cải thiện tỷ lệ thu nhập lãi thuần và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường. Tuy nhiên, theo báo cáo tài chính hợp nhất quý 3/2022 tại các nhà băng cho thấy diễn biến không mấy khả quan liên quan đến chỉ số này.

Theo đó, tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn tại một số ngân hàng giảm mạnh so với đầu năm.

Đơn cử tại ngân hàng MB, tính đến 30/9/2022, lượng tiền gửi không kỳ hạn cũng đã giảm hơn 16.000 tỷ đồng, tương đương 9,5%. Tỷ lệ CASA của ngân hàng theo đó cũng giảm 3,4 điểm %, xuống còn 41,6%.

Thậm chí tại TPBank, dù tiền gửi khách hàng tăng mạnh gần 17% so với đầu năm nhưng lượng tiền gửi không kỳ hạn lại giảm 13% khiến tỷ lệ CASA của ngân hàng giảm khá mạnh xuống còn 17,3%, từ mức 23,3% hồi đầu năm.

Ngoài ra, tỷ lệ CASA còn giảm mạnh tại một số ngân hàng khác như Techcombank giảm tới gần 7% so với đầu năm; LienVietpostbank giảm 4%; Saigonbank giảm 3%,…

Với lợi thế chi phí vốn thấp, gần như bằng 0%, tiền gửi không kỳ hạn là một cấu phần quan trọng trong huy động vốn của các NHTM. Ngân hàng sở hữu tỷ lệ CASA càng lớn thì càng có lợi thế hóa giải áp lực chi phí hoạt động, cải thiện lãi biên (NIM), và đây cũng là tiền đề quan trọng giúp họ có lợi thế lớn trong cuộc cạnh tranh lãi suất cho vay. Chính vì vậy, trong những năm gần đây, thị trường chứng kiến cuộc đua quyết liệt của các nhà băng trong việc giành nguồn vốn quan trọng này.

Để thu hút CASA, nhiều thành viên đã chuyển hướng tập trung sang cho vay bán lẻ, liên tục đưa ra các chính sách miễn các loại phí giao dịch, miễn phí chuyển tiền và rút tiền… Đặc biệt, nhiều ngân hàng chú trọng đẩy mạnh đầu tư vào hệ thống công nghệ thông tin, đặc biệt là phát triển hệ thống ngân hàng giao dịch và gia tăng các sản phẩm, chính sách tiện ích, thiết lập và kết nối những hệ sinh thái mở rộng nhằm thu hút được tệp khách hàng lớn.

Kết quả là, dù có sự phân hóa về tốc độ tăng trưởng CASA ở mỗi thành viên, nhưng nhìn chung, tỷ lệ CASA của toàn hệ thống đã có sự cải thiện tích cực trong vài năm qua.

Thế nhưng, nguồn vốn giá rẻ đã bắt đầu trở nên "khan hiếm" hơn trong năm 2022. Điều này có thể được lý giải do dòng tiền đang có xu hướng quay trở lại ngân hàng khi các kênh đầu tư như chứng khoán, bất động sản, tiền ảo... không mấy sáng sủa, thay vì để tiền trong tài khoản thanh toán chờ cơ hội lướt sóng như trước, nhiều người lựa chọn tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn dài hơn để hưởng lãi suất hấp dẫn, nhất là khi lãi suất tiền gửi đang tăng nóng.

Bên cạnh đó, room tín dụng tại nhiều NHTM có hạn do đó nguồn tín dụng mới trở nên hạn chế. Khi khó vay vốn mới, các doanh nghiệp có xu hướng tăng cường tận dụng nguồn vốn nhàn rỗi để tại ngân hàng cho sản xuất kinh doanh và khiến CASA giảm.

Dù vậy, tỷ lệ CASA của hệ thống vẫn đang duy trì ở mức trên dưới 20% như hiện nay, giới chuyên gia cho rằng, dư địa để tăng trưởng vẫn còn rất lớn.

Theo báo cáo triển vọng ngành ngân hàng nửa cuối năm 2022, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho rằng trong các quý tới, tỷ lệ CASA có thể gặp áp lực giảm do các thị trường đầu tư tài sản kém thuận lợi và dòng tiền nhàn rỗi rút ra tập trung đầu tư cho sản xuất kinh doanh.

Ngân hàng tăng lãi suất tiền gửi không kỳ hạn lên “kịch trần”

Trước tình trạng tỷ lệ CASA sụt giảm, một số ngân hàng đã có động thái tăng lãi suất tiền gửi không kỳ hạn lên mức cao để thu hút dòng tiền.

Đơn cử như Techcombank đầu tháng 11/2022 vừa thông báo áp dụng điều chỉnh lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cho khách hàng cá nhân lên 1%/năm, không giới hạn số tiền tối thiểu, áp dụng cho tất cả các tài khoản thanh toán bằng VND của khách hàng cá nhân.

Tương tự, VPBank cũng tăng lãi suất tiền gửi không kỳ hạn áp dụng với khách hàng cá nhân lên mức trần theo quy định của Ngân hàng Nhà nước là 1%/năm, áp dụng từ 1/11/2022.

Cụ thể, khách hàng cá nhân có số dư tiền gửi bình quân dưới 100 triệu đồng trên tài khoản thanh toán sẽ hưởng lãi suất không kỳ hạn 0,2%/năm; số dư tiền gửi bình quân từ 100 triệu đến dưới 500 triệu đồng sẽ hưởng lãi suất 0,5%/năm. Khách hàng cá nhân có số dư tiền gửi bình quân từ 500 triệu đồng trở lên trong tài khoản thanh toán sẽ được hưởng lãi suất không kỳ hạn “kịch trần” với mức 1%/năm.

Hiện tại, nhiều ngân hàng thương mại cổ phần khác trên thị trường cũng đang niêm yết lãi suất tiền gửi không kỳ hạn ở mức 1%/năm như: SCB, NCB, SeABank, Kienlongbank, SHB, ACB, NamABank, BacABank, MSB…