Vì sao giá dầu thô WTI vượt dầu Brent?

Trả lời AFP, ông Hogan cho biết dầu WTI “đang giao dịch với mức giá cao hơn hiếm thấy so với dầu Brent”, đồng thời nhấn mạnh đây là “sự đảo ngược so với cấu trúc thị trường thông thường, khi dầu Brent thường cao hơn vài USD”.

“Trong khi dầu Brent phản ánh các lo ngại chung về nguồn cung toàn cầu, thì dầu WTI hiện là công cụ chính để các nhà giao dịch đặt cược vào thời gian Mỹ sẽ còn can dự vào xung đột với Iran”, ông Hogan nói thêm.

Ông cũng cho biết yếu tố lớn nhất ảnh hưởng đến giá dầu trong ngày thứ Năm là bài phát biểu hôm thứ Tư của Tổng thống Mỹ Donald Trump, “không đưa ra bất kỳ tín hiệu nào về việc mở lại eo biển Hormuz”.

“Hợp đồng tương lai dầu WTI đã tăng hơn 12%, vượt 112 USD/thùng trong ngày thứ Năm - mức cao nhất kể từ tháng 6/2022 - sau khi Tổng thống Donald Trump phát tín hiệu rằng xung đột với Iran có thể kéo dài nhiều tuần và cảnh báo về khả năng gia tăng hành động quân sự của Mỹ”, ông Hogan nói với AFP. “Những phát biểu này, bao gồm cam kết sẽ tấn công Iran rất mạnh trong những tuần tới, đã làm dấy lên lo ngại về việc gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu kéo dài”, ông nói thêm.

Trả lời AFP, ông Flynn cho biết “chúng ta đã chứng kiến tình trạng backwardation kỷ lục ở dầu WTI”, đồng thời giải thích rằng “một phần là do việc đảo ngược vị thế giữa dầu Brent và WTI trước kỳ nghỉ dài”.

Kịch bản xung đột kéo dài

Trong một báo cáo của BMI thuộc Fitch Group gửi tới AFP, các nhà phân tích cho biết kịch bản “xung đột kéo dài” đã khiến họ điều chỉnh tăng dự báo giá dầu Brent.

“Trong tháng này, chúng tôi điều chỉnh tăng dự báo giá dầu Brent từ 70 USD/thùng lên 78 USD/thùng cho năm 2026”, các nhà phân tích BMI cho biết.

“Sự điều chỉnh này phản ánh thay đổi trong đánh giá của chúng tôi về xung đột, từ kịch bản ban đầu là chiến dịch cường độ cao nhưng ngắn (không quá 4 tuần) sang kịch bản kéo dài đến cùng, trong đó xung đột có thể kéo dài tới 8 tuần”, họ nói thêm. “Một cuộc xung đột kéo dài hơn sẽ làm gia tăng nguy cơ đối với hạ tầng vật chất, kéo dài gián đoạn qua Eo biển Hormuz và khiến quá trình phục hồi sau xung đột lâu hơn, với ảnh hưởng giá lan sang các giai đoạn sau trong năm”, họ cảnh báo.

Tuy nhiên, các nhà phân tích BMI cũng cho biết rằng “trong bối cảnh hàng loạt bất định liên quan đến xung đột”, rủi ro đối với dự báo hiện ở mức “bất thường cao”, từ khả năng xung đột kết thúc ngay lập tức và giá dầu Brent giảm nhanh, cho đến kịch bản giao tranh kéo dài nhiều tháng khiến giá trung bình cả năm vượt 100 USD/thùng.

Trong báo cáo, các nhà phân tích cũng lưu ý rằng dầu Brent “vẫn tương đối ít bị ảnh hưởng trực tiếp bởi xung đột, là một trong những hợp đồng có mức tăng yếu nhất trong tháng qua”.

“Dầu Brent chủ yếu là thị trường tài chính và được bảo vệ bởi vị trí địa lý cũng như cấu trúc của rổ tham chiếu”, họ cho biết. “Giá dầu Brent cũng phản ứng rất nhạy với các nỗ lực của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm hạ nhiệt thị trường dầu, thể hiện qua các đợt bán tháo mạnh vào ngày 1/4, 23/3 và 10/3 sau các bài đăng trên mạng xã hội của ông”, báo cáo nêu.

Các nhà phân tích BMI cho biết những phần khác của thị trường dầu, theo quan điểm của họ, “đang phản ánh chính xác hơn tình trạng khan hiếm nguồn cung thực tế do xung đột gây ra, bao gồm mức tăng mạnh của các loại dầu thô khu vực và thị trường nhiên liệu tinh chế, đặc biệt là nhóm sản phẩm chưng cất trung gian”.

Các nhà phân tích cũng lưu ý trong báo cáo rằng dự báo của họ giả định trong những tuần tới, “khi xung đột tiếp diễn và áp lực nguồn cung vật chất gia tăng, những căng thẳng này sẽ lan sang dầu Brent rõ rệt hơn”. “Các hợp đồng thanh toán bằng giao hàng thực tế đã giao dịch với mức chênh lệch lớn, khi chênh lệch giữa Dated Brent và Frontline swap hiện ở trên 10 USD/thùng, tăng từ dưới 1 USD/thùng trước khi xung đột xảy ra”, họ cho biết.

Tồn kho đang giảm dần

Trong một bản tin nhanh về dầu gửi tới AFP hôm thứ Năm, bà Natasha Kaneva, Trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa toàn cầu của J.P. Morgan, cùng các nhà phân tích tại đây cho biết thị trường dầu “bước vào cú sốc với lượng tồn kho dự phòng khá dồi dào”, nhưng cảnh báo rằng lượng tồn kho này đang dần bị rút xuống.

“Việc suy giảm này rất quan trọng vì tồn kho chỉ có thể bảo vệ thị trường đến một mức nhất định”, các nhà phân tích cảnh báo. “Mức tối thiểu vận hành là ngưỡng mà dưới đó hệ thống bắt đầu mất khả năng hoạt động - thường vào khoảng 30 ngày dự trữ so với nhu cầu lọc dầu trong tương lai đối với tồn kho thương mại của OECD”, họ cho biết.

“Về lý thuyết, hệ thống có thể vận hành ở mức thấp hơn, khoảng 24 ngày - mức tối thiểu kỹ thuật - nhưng điều đó sẽ gây áp lực logistics rất lớn và trên thực tế có thể dẫn đến sự đổ vỡ về thanh khoản thị trường”, họ nói thêm. “Khi tồn kho tiến gần ngưỡng này, giá cả - chứ không phải tồn kho - sẽ trở thành cơ chế cân bằng chính của thị trường”, họ nhấn mạnh.

“Trong bối cảnh đó, thời điểm Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine vào tháng 2/2022 đã diễn ra đúng lúc thị trường dầu ở trạng thái đặc biệt dễ tổn thương”, các nhà phân tích cho biết. “Sau các đợt cắt giảm sản lượng sâu của OPEC+ do dịch COVID-19, tồn kho dầu thô thương mại của OECD đã giảm xuống khoảng 968 triệu thùng, tương đương chỉ 27 ngày đáp ứng nhu cầu lọc dầu trong tương lai”, họ nói, đồng thời nhấn mạnh mức này “tiệm cận nguy hiểm với ngưỡng tối thiểu vận hành và khiến thị trường có rất ít khả năng hấp thụ cú sốc”.

Các nhà phân tích của J.P. Morgan cho biết “cú gián đoạn hiện nay có quy mô hoàn toàn khác”. “Việc mất đi hiệu quả khoảng 14 triệu thùng/ngày do đóng cửa eo biển Hormuz là quá lớn, khiến các cơ chế điều chỉnh ngay lập tức của thị trường chỉ còn hai lựa chọn: Rút tồn kho và phá hủy nhu cầu”, cơ quan nói thêm.

Họ cho biết dấu hiệu “phá hủy nhu cầu” đã xuất hiện rõ tại châu Á, “đặc biệt trong nhóm nhiên liệu chưng cất trung gian và nhiên liệu máy bay”, trong khi việc rút tồn kho “diễn ra âm thầm hơn, bị che lấp bởi độ trễ thời gian, động lực lưu trữ nổi và sự phân bổ tồn kho không đồng đều giữa các khu vực”.

“Trong bối cảnh này, chuyên gia ước tính tồn kho dầu thô thương mại của OECD sẽ giảm khoảng 166 triệu thùng trong tháng 4 và thêm 67 triệu thùng vào đầu tháng 5, trước khi chạm mức tối thiểu vận hành là 842 triệu thùng”, các nhà phân tích của J.P. Morgan cảnh báo. “Đến thời điểm đó, hệ thống không còn hấp thụ cú sốc nữa - mà đang tiêu hao dần nguồn dự phòng trong khi nhu cầu bị buộc phải cắt giảm”, họ cho biết.