ADB rót 70 tỷ USD cho hạ tầng năng lượng và số hóa châu Á - Thái Bình Dương

ADB vừa công bố kế hoạch hỗ trợ tới 70 tỷ USD cho các sáng kiến phát triển hạ tầng năng lượng và hạ tầng số tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương đến năm 2035, nhằm tăng cường kết nối khu vực, thúc đẩy thương mại điện xuyên biên giới và cải thiện khả năng tiếp cận công nghệ cho hàng trăm triệu người dân.

Theo ADB, nguồn lực quy mô lớn này sẽ được phân bổ cho hai trụ cột chính gồm Sáng kiến Lưới điện Liên Á và Sáng kiến Xa lộ số châu Á - Thái Bình Dương. Đây được xem là bước đi chiến lược trong bối cảnh khu vực đang đối mặt với nhu cầu tăng cao về năng lượng sạch, hạ tầng số và chuyển đổi kinh tế dựa trên công nghệ.

Chủ tịch ADB Masato Kanda nhấn mạnh, việc mở rộng tiếp cận năng lượng và công nghệ số sẽ đóng vai trò quyết định đối với tương lai phát triển của khu vực. Theo ông, hai sáng kiến này không chỉ giúp xây dựng nền tảng hạ tầng hiện đại mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng kết nối giữa các nền kinh tế. “Thông qua liên kết lưới điện và mạng số xuyên biên giới, chúng ta có thể giảm chi phí, mở rộng cơ hội và mang lại nguồn điện ổn định cũng như khả năng tiếp cận công nghệ cho hàng trăm triệu người dân”, ông Kanda cho biết.

Trong đó, Sáng kiến Lưới điện Liên Á được ADB đặt mục tiêu huy động khoảng 50 tỷ USD đến năm 2035 để phát triển hạ tầng điện xuyên biên giới. Chương trình sẽ tập trung vào xây dựng các tuyến đường dây truyền tải liên quốc gia, trạm biến áp, hệ thống lưu trữ năng lượng và thúc đẩy số hóa lưới điện. Đồng thời, sáng kiến cũng hỗ trợ phát triển các mô hình phát điện gắn với thương mại điện, bao gồm xuất khẩu năng lượng tái tạo, các trung tâm năng lượng khu vực và tổ hợp lai ghép giữa phát điện và lưu trữ.

ADB kỳ vọng đến năm 2035 có thể tích hợp khoảng 20 GW năng lượng tái tạo xuyên biên giới, xây dựng 22.000 km đường dây truyền tải, qua đó cải thiện khả năng tiếp cận điện cho khoảng 200 triệu người dân trong khu vực. Bên cạnh đó, sáng kiến này được dự báo sẽ tạo ra khoảng 840.000 việc làm và góp phần cắt giảm khoảng 15% lượng phát thải từ ngành điện.

Đáng chú ý, ADB dự kiến sẽ trực tiếp tài trợ khoảng một nửa tổng vốn của chương trình, phần còn lại được huy động thông qua cơ chế đồng tài trợ với các đối tác phát triển và khu vực tư nhân. Ngoài ra, ngân hàng cũng dành khoảng 10 triệu USD cho hỗ trợ kỹ thuật nhằm hài hòa quy định, xây dựng tiêu chuẩn chung và chuẩn bị các nghiên cứu khả thi cho các dự án quy mô lớn.

Sáng kiến này được xây dựng trên nền tảng các cơ chế hợp tác tiểu vùng hiện có như hợp tác Nam Á, Lưới điện ASEAN hay các chương trình kết nối năng lượng tại khu vực Trung Á, qua đó chuyển từ mô hình hợp tác song phương sang thị trường điện khu vực có tính liên kết cao hơn.

Cùng với đó, Sáng kiến Xa lộ số châu Á - Thái Bình Dương đặt mục tiêu huy động 20 tỷ USD nhằm phát triển các hành lang số, hạ tầng dữ liệu và hệ sinh thái công nghệ phục vụ nền kinh tế số và trí tuệ nhân tạo (AI). Các khoản đầu tư sẽ tập trung vào mạng cáp quang trên bộ và dưới biển, kết nối vệ tinh và hệ thống trung tâm dữ liệu khu vực.

ADB cho biết sẽ dành khoảng 15 tỷ USD từ nguồn lực của mình cho sáng kiến này, đồng thời huy động thêm 5 tỷ USD từ các đối tác. Một điểm nhấn quan trọng là việc thành lập Trung tâm Đổi mới và Phát triển AI tại Seoul, với sự hỗ trợ từ Chính phủ Hàn Quốc, nhằm thúc đẩy ứng dụng AI một cách an toàn, bao trùm và hiệu quả.

Đến năm 2035, sáng kiến số này đặt mục tiêu cung cấp truy cập băng thông rộng lần đầu cho khoảng 200 triệu người và nâng cao chất lượng kết nối cho thêm 450 triệu người khác. Chi phí kết nối tại các khu vực xa xôi, không giáp biển dự kiến sẽ giảm khoảng 40%, đồng thời tạo ra khoảng 4 triệu việc làm mới.

Với hai sáng kiến quy mô lớn, ADB kỳ vọng sẽ góp phần định hình một hệ sinh thái hạ tầng tích hợp giữa năng lượng và số, tạo động lực tăng trưởng mới cho toàn khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong bối cảnh chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ.