Hàng không châu Á ứng phó ra sao với giá nhiên liệu tăng vọt?

Nhiên liệu bay - chiếm khoảng 25-30% chi phí vận hành của hãng hàng không - đã chứng kiến giá trung bình giảm 6,7% xuống còn 184,64 USD/thùng trong tuần kết thúc ngày 17/4, sau khi từng vượt mốc 200 USD/thùng vào đầu tháng, theo công cụ theo dõi giá của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế.

Mức giá này vẫn cao hơn gấp đôi so với khoảng 90 USD/thùng trước khi cuộc chiến Mỹ–Israel với Iran bắt đầu vào ngày 28/2.

Japan Airlines và All Nippon Airways, hai hãng hàng không lớn nhất Nhật Bản, cho biết vào thứ Hai rằng họ sẽ tăng gấp đôi phụ phí nhiên liệu quốc tế từ ngày 1/5.

Các hãng hàng không Hàn Quốc cũng đã nâng phụ phí nhiên liệu cho tháng 5 lên mức cao nhất trong lịch sử, lần đầu tiên đạt cấp độ 33, tăng từ mức 18 trong tháng 4.

Theo hãng thông tấn Yonhap, đây là mức tăng theo tháng mạnh nhất kể từ khi cơ chế hiện tại được áp dụng vào năm 2016.

Với mức tăng mới, hành khách bay đường dài một chiều đến New York bằng Korean Air - hãng hàng không dịch vụ đầy đủ lớn nhất Hàn Quốc - sẽ phải trả phụ phí nhiên liệu lên tới 564.000 won (383 USD), tăng hơn 80%.

Là một trong những quốc gia xuất khẩu nhiên liệu bay lớn nhất thế giới, Hàn Quốc hiện đang tập trung ưu tiên sử dụng trong nước và gần như đã tạm dừng xuất khẩu, theo Korea JoongAng Daily.

“Dù chúng tôi có dự trữ dầu thô trong vài tháng, nhưng năng lực chế biến thành nhiên liệu bay để xuất khẩu đã đạt giới hạn”, ông Lee Hwi-young, giáo sư khoa Quản lý Dịch vụ Hàng không và Hệ thống Logistics tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Inha (Hàn Quốc), cho biết.

Ông Lee nói với China Daily rằng mạng lưới xuất khẩu có thể chỉ trở lại bình thường vào khoảng cuối năm nay, tùy thuộc vào diễn biến của cuộc chiến Mỹ–Israel với Iran.

Mặc dù Hàn Quốc đang nỗ lực tìm kiếm các nguồn dầu thô thay thế, ông cho rằng việc xây dựng một mạng lưới cung ứng ổn định cần thời gian.

Ông nhận định sẽ mất ít nhất ba tháng, và nhiều khả năng là từ sáu đến bảy tháng, để Hàn Quốc quay trở lại mức xuất khẩu như trước khi xảy ra xung đột với Iran.

Điều này dự kiến sẽ ảnh hưởng đến các khách hàng lớn của nước này, đặc biệt là Mỹ. Theo dữ liệu của S&P Global Commodities at Sea, Hàn Quốc chiếm hơn 82% lượng nhiên liệu bay nhập khẩu vào bờ Tây nước Mỹ.

Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu bay đang làm hạn chế năng lực hàng không trên toàn châu Á, trong đó Đông Nam Á là khu vực dễ bị tổn thương nhất do phụ thuộc nhiều vào du lịch, theo báo cáo ngày 15/4 của tổ chức nghiên cứu Oxford Economics (Anh).

Suy giảm ngành hàng không

Báo cáo cho biết: “Philippines và Thái Lan có vẻ chịu ảnh hưởng lớn nhất từ sự suy giảm hàng không do thiếu nhiên liệu bay, do vai trò quan trọng của lượng khách quốc tế đối với GDP và việc làm”, đồng thời cho biết các hãng hàng không tại Việt Nam, Malaysia và Indonesia đã cắt giảm chuyến bay khi dự trữ nhiên liệu giảm dần.

Thai Airways cho biết sẽ hủy chuyến và giảm tần suất trên 46 đường bay nội địa và quốc tế tại châu Á và châu Âu trong tháng 5, ảnh hưởng đến các chuyến bay kết nối Bangkok với các điểm đến như Bắc Kinh, Singapore và Seoul.

Cục Hàng không Việt Nam ước tính nếu giá nhiên liệu duy trì quanh mức 200 USD/thùng, chi phí vận hành của các hãng hàng không có thể tăng khoảng 40% so với trước xung đột.

Ông Lee từ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Inha cho rằng sự bất ổn hiện tại trong nguồn cung nhiên liệu bay và việc tăng phụ phí nhiên liệu sau đó sẽ khiến các hãng hàng không giá rẻ đối mặt với rủi ro lớn nhất.

“Do các hãng giá rẻ phụ thuộc vào nhóm khách nhạy cảm với giá thay vì nhu cầu công tác ổn định, một số hãng có thể rơi vào tình thế tồn tại rất nguy hiểm nếu tình trạng này kéo dài từ sáu tháng đến một năm”, ông nói.

Trong khi việc hủy chuyến đã diễn ra tại châu Á, Tổng Giám đốc Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế, Willie Walsh, cho biết vào ngày 17/4 rằng châu Âu cũng có thể chứng kiến một số chuyến bay bị hủy do thiếu nhiên liệu bay vào cuối tháng 5.

Hiệp hội này cũng cho biết ngay cả khi eo biển Hormuz trở lại hoạt động bình thường, giá nhiên liệu bay có thể vẫn mất nhiều tháng để ổn định trở lại.