Phố Wall: Lạm phát đang hạ nhiệt dù giá dầu vượt 90 USD

Báo cáo Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ dự kiến được công bố vào thứ Tư, trong bối cảnh các nhà kinh tế dự báo những chỉ số lạm phát chủ chốt tiếp tục hạ nhiệt trong tháng 9, bất chấp giá dầu duy trì ở mức cao. Diễn biến này có thể tạo dư địa để Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giảm tốc độ tăng lãi suất.

Trong tháng 9, các nhà kinh tế dự báo CPI toàn phần tăng 0,5% so với tháng trước và tăng 3,6-3,7% so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn mức tăng tương ứng 0,4% và 3,4% trong tháng 8. Trong khi đó, CPI lõi, không bao gồm các mặt hàng thực phẩm và năng lượng có giá biến động mạnh, được dự báo tăng 0,2% trong tháng 9, thấp hơn mức tăng 0,3% của tháng trước. Tỷ lệ lạm phát lõi hằng năm dự kiến duy trì ở mức 2,4%.

Ngoài ra, xác suất Fed tăng lãi suất tại cuộc họp sắp tới trong hai ngày 27-28/10 đã giảm xuống khoảng 19-20%, thấp hơn đáng kể so với mức trên 70% vào cuối tháng 9.

"Các cú sốc nguồn cung đã tạo ra một tình thế khiến lạm phát khó hạ nhiệt nhanh", Jeffrey Schulze, Giám đốc chiến lược đầu tư tại Viện Franklin Templeton, nhận định với Morningstar, khi đề cập đến những gián đoạn nguồn cung dầu mỏ, các cú sốc thuế quan và đợt tăng giá hàng tiêu dùng liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).

Ông cho rằng khi bước sang năm 2027, một số rủi ro này sẽ bắt đầu dịu bớt và quá trình đó có thể đã diễn ra. Theo ông, các số liệu công bố trong tháng 9 có thể cho thấy xu hướng hạ nhiệt trên diện rộng.

Mặc dù CPI toàn phần đã phản ánh tác động từ giá dầu thô tăng cao, các nhà kinh tế cho biết những nhóm hàng hóa và dịch vụ rộng hơn thuộc CPI lõi vẫn phần nào được bảo vệ trước sức ép này, với rất ít hoặc chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy chi phí đầu vào tăng đã được chuyển sang giá bán cuối cùng.

Giá vé máy bay là lĩnh vực chịu tác động mạnh nhất từ những cú sốc năng lượng kéo dài. Giá vé tăng hơn 2% so với tháng trước trong cả tháng 7 và tháng 8, đồng thời tăng 25% so với cùng kỳ năm ngoái do chi phí nhiên liệu máy bay ở mức cao. Nhiên liệu chiếm khoảng 17-21% tổng chi phí hoạt động của một hãng hàng không, khiến giá vé đặc biệt nhạy cảm với những đợt tăng mạnh của giá dầu.

Ngược lại, tác động truyền dẫn từ chi phí năng lượng sang giá bán trong phần lớn lĩnh vực bán lẻ và sản xuất có thể mất vài tháng, thậm chí vài quý, mới thể hiện rõ. "Tôi cho rằng tác động này có thể xuất hiện rõ hơn vào gần cuối năm, thay vì trong báo cáo tháng 9", Schulze nhận định.

Giá dầu và nhiên liệu tại Mỹ đã giảm so với các mức đỉnh gần đây, nhưng vẫn neo ở mức cao. Dầu Brent giao tháng 12 giảm 2%, xuống 104,60 USD/thùng vào lúc 7 giờ sáng theo giờ miền Đông nước Mỹ ngày thứ Ba. Dầu WTI giao tháng 11 cũng giảm với tỷ lệ tương tự, xuống 91,89 USD/thùng.

Trong khi đó, giá xăng bán lẻ bình quân trên toàn nước Mỹ ở mức 4,3413 USD/gallon trong ngày thứ Ba, giảm so với mức 4,8133 USD/gallon một tháng trước, nhưng vẫn cao hơn nhiều so với mức khoảng 2,98 USD/gallon trước khi chiến tranh bùng phát vào cuối tháng 2.

Đáng chú ý, giá dầu diesel gần như chưa có nhiều chuyển biến, hiện bình quân ở mức 6,2787 USD/gallon, so với 6,3151 USD/gallon một tuần trước.

Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đạt thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc cung cấp dầu diesel của Nga cho thị trường Mỹ và toàn cầu nhằm kiềm chế đà tăng mạnh của giá nhiên liệu.

Nga cam kết ngay lập tức đưa ra thị trường hơn 300.000 tấn dầu diesel, tương đương khoảng 2,25 triệu thùng. Tiếp đó, khoảng 500.000 tấn dự kiến được giao trong tháng 11/2026. Sau đợt giao hàng tháng 11, Nga sẽ tiếp tục cung cấp 1 triệu tấn, trong khi khả năng bổ sung thêm 3 triệu tấn cũng được tính đến, tùy thuộc vào tình trạng hoạt động của các nhà máy lọc dầu Nga.

Trong khuôn khổ thỏa thuận, Bộ Tài chính Mỹ đã cấp giấy phép chung tạm đình chỉ các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu diesel của Nga đến ngày 7/4/2027. Tuy nhiên, các tài sản khác của Nga, chẳng hạn những tài sản được nắm giữ tại các ngân hàng Mỹ, vẫn bị phong tỏa.

Không có gì ngạc nhiên khi thỏa thuận này vấp phải sự phản đối của cả hai đảng tại Quốc hội Mỹ. Một nhóm thượng nghị sĩ thuộc cả đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ cho rằng động thái trên vi phạm đạo luật ban hành năm 2022, vốn cấm nhập khẩu năng lượng từ Nga. Các nhà lãnh đạo châu Âu cũng chỉ trích việc nới lỏng trừng phạt có thời hạn này, lập luận rằng cần gia tăng sức ép đối với Moskva thay vì giảm nhẹ.

Tuy nhiên, những ý kiến chỉ trích mạnh mẽ nhất đến từ các chuyên gia năng lượng, những người cho rằng lượng dầu diesel được cung cấp theo thỏa thuận nhiều khả năng chỉ tạo ra tác động rất hạn chế đối với giá nhiên liệu.

Cụ thể, đợt giao hàng ban đầu khoảng 2,25 triệu thùng khó có thể đáp ứng nhu cầu tiêu thụ dầu diesel của Mỹ trong một ngày, vốn ở mức khoảng 4,1 triệu thùng. So với thị trường các sản phẩm chưng cất trung bình toàn cầu đang thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng, khối lượng này còn nhỏ bé hơn nữa.

Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa của Ukraine đã gây thiệt hại nặng nề cho cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga, khiến sản lượng dầu diesel của nước này giảm gần 30%. Tình trạng này buộc Moscow phải hạn chế hoặc cấm xuất khẩu một số loại nhiên liệu trong những thời điểm trước đó của năm nhằm bảo vệ nguồn cung trong nước.

Trước đây, xuất khẩu dầu diesel của Nga thường đạt bình quân hơn 3 triệu tấn/tháng, tương đương khoảng 1 triệu thùng/ngày.