Nhập khẩu xăng dầu tăng vọt 78% trong quý đầu năm

Theo số liệu từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính), riêng tháng 3, cả nước nhập khẩu gần 1,2 triệu tấn xăng dầu các loại, tương đương 1,46 tỷ USD. So với tháng trước, mức này tăng gần 13% về sản lượng nhưng giá trị tăng đột biến hơn 94%, phản ánh rõ tác động của giá dầu thế giới leo thang.

Lũy kế 3 tháng đầu năm, tổng lượng xăng dầu nhập khẩu đạt gần 3,4 triệu tấn, với kim ngạch hơn 2,9 tỷ USD. Sản lượng nhập khẩu tăng gần gấp rưỡi so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy nhu cầu đảm bảo nguồn cung trong nước đang gia tăng đáng kể.

Trái ngược với xu hướng trên, nhập khẩu dầu thô lại giảm. Trong quý I, Việt Nam nhập hơn 3,1 triệu tấn dầu thô, tương đương gần 1,7 tỷ USD, giảm khoảng 15% so với cùng kỳ.

Theo các doanh nghiệp đầu mối, nguyên nhân chính khiến giá trị nhập khẩu xăng dầu tăng mạnh là do giá năng lượng toàn cầu đi lên, đặc biệt sau khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2. Diễn biến này gây áp lực lớn lên nguồn cung, buộc các doanh nghiệp trong nước phải đẩy mạnh nhập khẩu và đa dạng hóa thị trường để tránh nguy cơ thiếu hụt.

Trước tình hình đó, cơ quan quản lý đã chủ động xây dựng các kịch bản điều hành nhằm ổn định thị trường. Tại phiên thảo luận kinh tế - xã hội ngày 10/4, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết các kịch bản ứng phó đã được xây dựng theo nhiều cấp độ: kịch bản cơ sở khi xung đột kết thúc trong 4 tuần; kịch bản kéo dài “4 tuần cộng 2”; và kịch bản dự phòng khi khủng hoảng vượt quá 4 tuần. Theo đánh giá, tình hình hiện nay đang diễn biến theo kịch bản thứ hai và Bộ Công Thương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Chính phủ cũng đã thành lập Tổ công tác về an ninh năng lượng, đồng thời hoàn thiện các cơ chế, chính sách liên quan đến điều hành và thuế xăng dầu nhằm đảm bảo nguồn cung và ổn định thị trường.

Hệ thống phân phối với 26 thương nhân đầu mối, 265 thương nhân phân phối và hơn 17.200 cửa hàng xăng dầu được kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo lưu thông thông suốt, không xảy ra đứt gãy. Các hành vi găm hàng, đầu cơ cũng được tăng cường giám sát và xử lý. Nhờ loạt giải pháp, đến nay dự trữ xăng dầu trong nước đã tăng từ 15 lên 26 ngày, góp phần duy trì ổn định sản xuất và thị trường trong nước.

Đáng chú ý, Việt Nam vẫn duy trì được mặt bằng giá xăng dầu ở mức thấp hơn bình quân thế giới. Theo Bộ Công Thương, giá xăng và dầu diesel trong nước hiện thấp hơn khoảng 1,3 USD/lít so với mức trung bình toàn cầu (tương đương khoảng 35.000 đồng/lít).

Giá xăng RON 95-III dao động quanh mức 23.000-24.000 đồng/lít, góp phần hỗ trợ kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô. Trong khi đó, nhiều quốc gia trong khu vực vẫn gặp khó khăn do gián đoạn chuỗi cung ứng và biến động địa chính trị.

Để tiếp tục hỗ trợ thị trường và người dân, ngày 12/4, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết giảm mạnh các loại thuế đối với xăng dầu, bao gồm thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế tiêu thụ đặc biệt, về mức 0% đến hết tháng 6/2026. Chính sách này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực chi phí, ổn định giá bán lẻ trong nước trong bối cảnh giá năng lượng thế giới còn nhiều biến động khó lường.