Bán vốn Nhà nước tại Sabeco năm 2021: Khó cao như trước

Năm 2021, Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) dự kiến sẽ thoái vốn tại 88 doanh nghiệp, trong số này có Tổng Công ty CP Bia-Rượu-Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco).

Trước đó, vào tháng 8/2020, SCIC đã nhận chuyển nhượng 230 triệu cổ phần tại Sabeco từ Bộ Công thương, tương ứng 36% vốn.

Trao đổi với Đất Việt, ông Nguyễn Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) cho biết, lần đầu bán vốn Nhà nước tại Sabeco đã đạt hiệu quả cao nhưng lần 2 có lẽ không được như vậy do thị trường bia rượu thời gian qua bị chững lại và do đại dịch Covid-19.

Cụ thể, theo Nghị định 100/2019 về Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt, người nào uống rượu, bia mà điều khiển xe máy, ôtô, thậm chí là xe đạp cũng bị xử phạt. Cùng với đó, mức xử phạt cũng cao hơn nhiều so với nghị định cũ. Đó là chưa kể đến các biện pháp giảm tiêu thụ rượu bia, bao gồm cấm quảng cáo trong các sự kiện và trên các phương tiện truyền thông trong khung thời gian cụ thể; cấm bán hàng tại các địa điểm công cộng cụ thể như bệnh viện và trường học; cấm bán cho người dưới 18 tuổi... làm ảnh hưởng đáng kể đến thị trường.

Dù thương vụ thoái vốn Nhà nước tại Sabeco lần tới rất khó đạt giá trị cổ phần cao như trước đây song Phó Chủ tịch VAFI cho rằng vẫn nên bán. Theo ông, Nhà nước không cần nắm giữ cổ phần tại mảng này, chưa kể có nhà đầu tư tư nhân thay vai trò Nhà nước tại đây sẽ giúp tăng năng lực cạnh tranh doanh nghiệp nhiều hơn. Nhà nước cũng đang cần tiền để đầu  tư cơ sở hạ tầng, kích cầu, giải quyết công ăn việc làm....

Dự kiến, số tiền thu được từ lần thoái vốn tới khá lớn. Ở thời điểm tháng 8/2020 khi SCIC nhận chuyển nhượng 36% vốn nhà nước tại Sabeco từ Bộ Công thương, giá trị vốn đầu tư của Nhà nước tại Sabeco chuyển giao về SCIC là 2.308 tỷ đồng. Hiện giá cổ phiếu của Sabeco trên sàn xoay quanh mức 153.000 đồng. Nếu SCIC thoái hết 36% vốn nhà nước tại Sabeco thì ước tính với giá hiện tại, Nhà nước sẽ thu về hơn 35.324 tỷ đồng.

"Dù có lần lữa thì đợt thoái vốn tới sẽ không được giá như cũ. Lần trước bán được giá cao vì còn phụ thuộc vào tâm lý nhà đầu tư, họ muốn có được Sabeco, không hẳn do thị trường định giá cao như vậy.

Do vậy, bây giờ không nên cầu toàn chuyện giá cả, phải xác định giá nào mà thị trường chấp nhận được. Nhà nước hiện đang rất cần tiền nhưng không nên vay nợ nhiều, bán vốn tại Sabeco và các doanh nghiệp khác để có tiền đầu tư thì tốt hơn", ông Nguyễn Hoàng Hải nhận định.

Phó Chủ tịch VAFI từ chối dự đoán về khả năng đại gia Thái Lan Thaibev có tiếp tục mua thêm cổ phần Sabeco lần này nữa hay không bởi mỗi doanh nghiệp theo đuổi một chiến lược riêng nên khó rất khó dự đoán. Ở thời điểm hiện tại, với hơn 53% vốn đang sở hữu, Thaibev cũng đã nắm quyền chi phối tại Sabeco.

Ông Hải cũng lưu ý, ngay từ khi Thaibev mua hơn 53% vốn tại Sabeco đã có nhiều ý kiến lo ngại Sabeco rơi vào tay nhà đầu tư nước ngoài sẽ dẫn đến việc mất thương hiệu Việt, nỗi lo thị trường bị nhà đầu tư nước ngoài chiếm lĩnh...

Tuy nhiên, ngay ở thời điểm đó, Phó Chủ tịch VAFI đã nêu quan điểm không cần lo vấn đề này và cho rằng đó có lẽ chỉ là những cái cớ để viện dẫn cho việc chậm trễ thoái vốn hoặc vì lợi ích nhóm nào đó.

Theo ông, thương hiệu của các doanh nghiệp kinh doanh tốt, có thị phần lớn trị giá hàng tỷ USD, nhà đầu tư chiến lược mua cổ phần chi phối là mua thương hiệu đó. Chẳng có lý do gì họ bỏ ra cả 5 tỷ USD mua thương hiệu doanh nghiệp, sau đó lại hủy hoại hay vứt chúng đi.

Nếu nhà đầu tư Thái đổi thương hiệu đưa bia Thái vào chưa chắc đã thành công và hợp gu với thị hiếu người Việt Nam. Thay đổi thương hiệu không phải dễ vì mỗi nước khẩu vị khác. Chưa kể, đưa bia Thái vào sẽ phải mất thời gian và tiền bạc để quảng bá thương hiệu xúc tiến. Thương hiệu Bia Sài Gòn đã hơn 140 năm tuổi, không ai dại gì hủy hoại thương hiệu ấy.

"Sabeco về tay người Thái mấy năm rồi mà chưa có thay đổi gì. Nhà đầu tư bỏ tiền ra mua thương hiệu không phải để hủy diệt nó, nếu hủy diệt thương hiệu thì chẳng khác nào nhà đầu tư... tự tử.

Chúng ta không nên lo nghĩ một cách thái quá rằng nhà đầu tư chiến lược vào doanh nghiệp sẽ làm gì, mà chủ yếu nên tính xem nếu muốn bán vốn Nhà nước thì bán thế nào cho hiệu quả.

Cũng không nên hễ nhà đầu tư nước ngoài nào vào đầu tư thì cũng nghĩ là sắp mất thị trường đến nơi.

Một thị trường có nhiều nhà cung cấp thì không phải lo ngại gì, còn người tiêu dùng miễn có được sản phẩm tốt, đảm bảo an toàn thực phẩm, đảm bảo sức khỏe là được, không nên phân biệt thương hiệu nước ngoài, thương hiệu trong nước làm gì", Phó Chủ tịch VAFI nêu quan điểm.

Tại báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2021, Sabeco ghi nhận doanh thu thuần đạt 5.861 tỷ đồng, tăng hơn 19% so với cùng kỳ năm ngoái - trong đó, doanh thu bán bia đạt hơn 5.167 tỷ đồng; bán nguyên vật liệu đạt hơn 623 tỷ; nước giải khát đạt 64 tỷ đồng

Trong kỳ, công ty ghi nhận lợi nhuận gộp đạt 1.712 tỷ đồng, tăng 26,5%. Đồng thời, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp tăng lần lượt 51% và 21% lần lượt là gần 845 tỷ và hơn 171 tỷ đồng - trong đó, Sabeco đã chi khoảng gần 500 tỷ đồng cho quảng cáo và khuyến mãi, tăng hơn 2 lần cùng kỳ năm ngoái (238 tỷ đồng).

Đáng chú ý, doanh thu hoạt động tài chính trong quý 1/2021 của Sabeco tăng 55% đạt 417 tỷ đồng và thu nhập khác tăng tới 1.212% so với cùng kỳ từ 5,93 tỷ lên 78 tỷ đồng và lợi nhuận khác tăng 1.892% từ gần 3,8 tỷ lên 75,5 tỷ đồng và những thông tin trên không được công ty thuyết minh cụ thể.

Kết quả, Sabeco báo lãi sau thuế đạt 986 tỷ đồng, tăng 38% so với cùng kỳ và lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt gần 921 tỷ đồng, tăng 31,6% so với cùng kỳ.