Các “anh hùng” Vũ Hán và nỗi đau khó nói thành lời: COVID-19 qua đi, nhưng một "bóng ma" vẫn ám ảnh

Thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc là nơi đầu tiên trên thế giới phát hiện những ca lây nhiễm virus SARS-CoV-2. Hơn 1 năm trước, khi dịch bệnh bùng phát mạnh, thành phố bị phong tỏa, các y bác sĩ và các nhân viên y tế nơi đây đã phải đã điều trị cho một số lượng lớn bệnh nhân nhiễm bệnh ở trong thành phố này.

Giờ đây, dịch bệnh ở Vũ Hán đã được kiềm chế, những nhân viên y tế trực tiếp tham gia công tác chống dịch khi đó được mọi người ca tụng là những vị “anh hùng”. Tuy nhiên, họ đã phải chịu đựng những tổn thương tâm lý sâu sắc khi phải điều trị một số lượng lớn ca bệnh dưới áp lực cao, theo báo Asahi Shimbun (Nhật Bản).

Một nam bác sĩ 45 tuổi chuyên về các bệnh truyền nhiễm cho biết anh không thể ngủ được nếu như không sử dụng thuốc ngủ. Nam bác sĩ này đã chia sẻ câu chuyện của mình.

Từ tháng 2/2020, bác sĩ này đã điều trị cho những bệnh nhân COVID-19 nguy kịch trong Phòng chăm sóc đặc biệt (ICU) của một bệnh viện đại học ở thành phố Vũ Hán. Vào thời điểm đó, Vũ Hán ở trong tình trạng mỗi ngày có đến gần 2.000 ca nhiễm mới.

Có khoảng 30.000 bệnh nhân được điều trị nội trú tại các bệnh viện, trong đó có 6.000 ca nguy kịch. Tại bệnh viện nơi nam bác sĩ làm việc, một số lượng lớn bình Oxy đã được sử dụng, rất nhiều phòng bệnh đã phải chuyển thành phòng ICU để đáp ứng công tác điều trị.

Nam bác sĩ phải chữa trị cho các ca bệnh nặng, hết ca này đến ca khác, dưới áp lực rằng mình có thể bị nhiễm bệnh bất cứ lúc nào. Mỗi phòng bệnh có 30 bệnh nhân thì mỗi ngày phải có đến 5, 6 ca tử vong. Tình trạng cứ tiếp diễn như vậy, nam bác sĩ đã thực sự cảm thấy kinh hoàng vì sự nguy hiểm của loại virus này.

“Trong cuộc đời làm bác sĩ gần 30 năm của tôi, đây là lần đầu tiên mà tôi thấy có nhiều bệnh nhân tử vong đến như vậy. Cái chết của các bệnh nhân và sự đáng sợ của COVID-19 đã thực sự khắc sâu vào tâm trí tôi cũng như các bác sĩ, y tá khác. Khi đó, người nhà bệnh nhân không được phép vào bệnh viện thăm nom vì quy định. Kể cả khi bệnh nhân tử vong, người nhà cũng không được cho phép gặp mặt bệnh nhân lần cuối.

Thi thể của bệnh nhân tử vong sẽ được bọc trong một túi đựng thi thể phòng chống lây nhiễm và đưa vào nhà xác bệnh viện. Mỗi khi bước qua nhà xác vắng lặng, trong đầu tôi lại hiện lên hình ảnh của các bệnh nhân. Cảnh tượng đó thực sự rất buồn.” – Nam bác sĩ chia sẻ.

Ca trực của các y bác sĩ kéo dài gấp đôi thường ngày, và tình trạng căng thẳng này kéo dài đến hơn 2 tháng. Để đảm bảo an toàn và tránh lây nhiễm, các nhân viên y tế không được phép về nhà và phải ngủ lại ngay tại bệnh viện. “Tôi không thể ngủ được vì quá căng thẳng” – Nam bác sĩ nói.

Vũ Hán đã chính thức được dỡ bỏ phong tỏa vào ngày 8/4/2020, và đến cuối tháng 4 thì các y bác sĩ được trở về nhà.

Tuy nhiên, sau khi trở về nhà, chứng mất ngủ vẫn tiếp tục hành hạ nam bác sĩ và người này đã phải tiếp tục sử dụng thuốc ngủ. Các đồng nghiệp của nam bác sĩ cũng bị mất ngủ, có người thì trở nên trầm lắng ít nói hơn trước, có người thì luôn luôn trong tâm trạng lo lắng dù mọi thứ đã phục hồi lại như bình thường.

“Mặc dù tôi vẫn có thể làm việc bình thường, nhưng thỉnh thoảng hình ảnh nhà xác chứa đầy những túi đựng thi thể các bệnh nhân tử vong vẫn hiện lên trong tâm trí tôi. Nhưng thật khó để tôi có thể chia sẻ những nỗi đau ấy”, nam bác sĩ cho biết.

Rối loạn căng thẳng hậu sang chấn tâm lý (PTSD)

Khi dịch bệnh xảy ra, các bản tin trên các phương tiện truyền thông nhà nước Trung Quốc liên tục đưa tin về công tác chống dịch ở Vũ Hán, tuyên truyền hình ảnh các nhân viên y tế phòng chống dịch bệnh nơi đây là những anh hùng và tuyên dương thành tích của họ.

Nam bác sĩ chia sẻ: “Chúng tôi được tất cả mọi người coi là những anh hùng dũng cảm đi đầu trong cuộc chiến chống lại COVID-19. Trong hoàn cảnh đó, chúng tôi không thể nói về những tổn thương tâm lý của chính mình được”.

Khi Vũ Hán rơi vào tình trạng khủng hoảng y tế do số ca lây nhiễm tăng mạnh năm ngoài, chính phủ Trung Quốc đã cử hơn 35.000 y bác sĩ từ khắp nơi để chi viện cho Vũ Hán.

Khi dịch bệnh được kiểm soát, trên khắp Trung Quốc, các nhân viên y tế được tuyên dương và được trao những phần thưởng, phần quà như những bữa ăn, vé xem phim, vé vào cửa các địa điểm du lịch để thể hiện lòng biết ơn.

Tại cuộc triển lãm “Trận chiến chống đại dịch COVID-19” được tổ chức vào tháng 10 năm ngoái tại Vũ Hán, một số bộ quần áo bảo hộ của các y bác sĩ đã được trưng bày với lời ca ngợi: “Với ý chí quyết tâm và trách nhiệm, các y bác sĩ đã hoàn thành nhiệm vụ mà không hề sợ hãi”.

Tuy vậy, ngoài việc ghi nhận công lao của các nhân viên y tế, việc các y bác sĩ phải gánh chịu tổn thương tâm lý cũng đã dần được chú ý.

Vào tháng 8 năm 2020, một giáo sư tại Viện nghiên cứu Tâm Lý, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc đã chỉ ra rằng: “Các nhân viên y tế tại các địa điểm điều trị cho các bệnh nhân COVID-19 thường xuyên phải làm việc dưới tình trạng căng thẳng, cả thể chất và tinh thần đều bị ảnh hưởng.

Thông qua các hoạt động hỗ trợ cho các nhân viên y tế, chúng tôi đã thống kê được kết quả như sau: khoảng 20% đến 30% số các nhân viên y tế bị chứng lo âu, mất ngủ, mệt mỏi, trong đó có khoảng 5% đến 10% bị ảnh hưởng tâm lý nặng, dẫn đến chứng Rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD).”

Phải đeo khẩu trang và mặc đồ bảo hộ suốt ca trực dài gấp đôi ngày thường, các bác sĩ đã nghĩ cách tự động viên bản thân, đồng nghiệp và các bệnh nhân ngày đêm chiến đấu với đại dịch. Hình ảnh cắt từ phim tài liệu "76 ngày"

Theo Hiệp hội Tham vấn Tâm lý Hồ Bắc, kết quả phân tích các cuộc tham vấn tâm lý qua điện thoại từ ngày 23/1/2020, ngày bắt đầu phong tỏa Vũ Hán trở đi cho thấy, trong nhóm các đối được gọi đến xin tư vấn tâm lý, ngoài gia đình và người thân của bệnh nhân thì có đến 5% số cuộc gọi là của các nhân viên y tế.

Trước tình hình đó, Hội Chữ thập Đỏ Trung Quốc đã bắt đầu mở dịch vụ tư vấn tâm lý miễn phí cho các nhân viên y tế.

“Tôi đã chứng kiến những điều thật sự rất buồn….”

Kể từ khi thành phố Vũ Hán được dỡ bỏ phong tỏa vào tháng 4 năm ngoài, tác giả bài báo cho biết người này đã nhiều lần đến thăm Vũ Hán để tổ chức các cuộc phỏng vấn.

Khu vực trung tâm thành phố đã đông đúc trở lại. Trong không khí đó, tác giả cho biết khi người dân và các nhân viên y tế trả lời phỏng vấn, và khi nhắc về thời gian phong tỏa trước đó, nhiều người đã không cầm được nước mắt.

Trong số những nhân vật đó, tác giả đã phỏng vấn một y tá 29 tuổi vào tháng 1/2020, một năm sau khi lệnh phong tỏa Vũ Hán được ban bố.

Nữ y tá đã có 7 năm kinh nghiệm chia sẻ: “Trước khi đại dịch COVID-19 bùng phát, tôi cảm thấy thiếu động lực làm việc và đã nghĩ đến việc tìm một công việc khác. Sau trải nghiệm trở thành một y tá ở tuyến đầu chống dịch hồi năm ngoái, tôi cảm thấy bản thân mang trong mình một sứ mệnh đóng góp cho xã hội với trách nhiệm và tư cách của một y tá. Tôi đã tìm được động lực của mình, muốn có thêm kinh nghiệm, học hỏi kiến thức để có thể trở thành một y tá có ích cho xã hội”.

Tuy nhiên, khi nói về những kỉ niệm đau buồn của một năm trước, giữa những lời kể là những giọt nước mắt lăn dài từ khóe mắt của nữ y tá này – “Lúc đó, tôi đã chứng kiến những điều thật sự rất buồn…”. Khi nói đến đây, nữ y tá nghẹn ngào, không thể tiếp tục câu chuyện được nữa.

Thiết nghĩ, trong thời đại COVID-19 này, chúng ta không cần trở thành những anh hùng phải chiến đấu dũng cảm quên mình mà chúng ta nên trở thành những người bạn đồng hành có thể chia sẻ nỗi đau trong lòng mỗi người với nhau, tác giả bài viết kết luận./.

(Theo Asahi Shimbun)