CenLand phát hành cổ phiếu ESOP nhiều kỷ lục: Cả nhà cùng vui?

CenLand chào bán 4,8 triệu cổ phiếu ESOP với giá 10.000 đồng/cp

Ngày 15/9 tới đây, CenLand sẽ chốt danh sách cổ đông đăng ký hưởng quyền mua cổ phiếu và quyền nhận cổ tức. Tổng lượng cổ phiếu phát hành thêm là 105,6 triệu cổ phiếu.

Cụ thể trong 105,6 triệu cổ phiếu được công ty phát hành thêm, gần 9,6 triệu cổ phiếu sẽ được dùng để trả cổ tức năm 2020 với tỷ lệ 10% (cứ mỗi 100 cổ phiếu, cổ đông sẽ nhận thêm 10 cổ phiếu mới).

Hơn 91 triệu cổ phiếu sẽ được chào bán cho cổ đông hiện hữu với tỷ lệ thực hiện 100 : 95 (mỗi 100 cổ phiếu được hưởng 100 quyền mua, mỗi 100 quyền mua được mua 95 cổ phiếu mới). Quyền mua được chuyển nhượng 1 lần, thời gian chuyển nhượng từ ngày 22/9 - 8/10.

Gần 4,8 triệu cổ phiếu còn lại sẽ được phát hành theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP) với giá 10.000 đồng/cp.

Tổng giá trị theo mệnh giá của cổ phiếu phát hành đợt này là 1.056 tỷ đồng.

Hiện vốn điều lệ của Cenland đang ở mức gần 960 tỷ đồng. Như vậy, nếu phát hành thành công, vốn điều lệ của Cenland sẽ tăng hơn gấp đôi so với giá trị hiện tại lên hơn 2.000 tỷ đồng.

Theo phương án sử dụng vốn được công ty công bố hồi tháng 5 năm nay, 48 tỷ đồng từ phát hành ESOP được công ty bổ sung vốn lưu động để phục vụ hoạt động kinh doanh.

Tính từ đầu năm 2021 tới nay, giá cổ phiếu CRE đã tăng gần gấp đôi. Cổ phiếu của công ty tăng giá trong bối cảnh kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh. Nửa đầu năm 2021, Cenland thu về 3.685 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 423% so với nửa đầu năm ngoái. Đặc biệt, doanh thu từ hoạt động đầu tư bất động sản của công ty tăng đột biến gấp 15 lần so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 2.942 tỷ đồng và trở thành nguồn thu chính cho doanh nghiệp trong giai đoạn qua. 

Đáng chú ý nhất trong bức tranh tài chính tại CenLand chính là nợ vay. Tính đến cuối tháng 6/2021, tổng nợ phải trả tại CenLand (CRE) tăng 66% so với đầu năm, ghi nhận hơn 2.930 tỷ đồng, chiếm tới 56% tổng tài sản, gấp 1,2 lần vốn chủ sở hữu (gần 2.279 tỷ đồng). Riêng  vay nợ tại CenLand bất ngờ tăng gấp 2,6 lần so với đầu năm, lên mức 2.137 tỷ đồng, chiếm 73% nợ phải trả.

Ngoài CenLand phát hành cổ phiếu ESOP, tháng 8 vừa qua, Tổng CTCP Đầu tư Phát triển Xây dựng (DIC Corp, Mã: DIG) đã thông báo phát hành 15 triệu cổ phiếu ESOP với tổng giá trị 150 tỷ đồng, chiếm 3,66% tổng số lượng cổ phiếu đang lưu hành. Giá phát hành là 15.000 đồng/cp. So sánh với thị giá trên sàn, giá phát hành ESOP của DIC Corp không bằng một nửa.

Tương tự, tháng 6/2021, CTCP Phát triển Nhà Bà Rịa - Vũng Tàu (Hodeco - HDC) dự kiến phát hành hơn 3,3 triệu cổ phiếu ESOP (tương đương 5% số lượng cổ phiếu đang lưu hành) với giá 10.000 đồng. Thời gian phát hành dự kiến vào quý 3 năm nay.

 Doanh nghiệp phát hành cổ phiếu ESOP,  ai hưởng lợi nhiều nhất?

Doanh nghiệp phát hành cổ phiếu thưởng hiện có xu hướng dành cho các lãnh đạo

Những năm gần đây, ESOP là một trong những hình thức khen thưởng phổ biến. Thông qua đợt phát hành cổ phiếu ESOP, nhân viên đủ tiêu chuẩn để hưởng ưu đãi sẽ được thưởng hoặc mua cổ phiếu của công ty với giá ưu đãi. Từ đó nâng cao hiệu quả làm việc để góp sức cho sự phát triển của công ty mà chính họ cũng là cổ đông.

Đối tượng nhận cổ phiếu ESOP cũng dần thay đổi với xu hướng phát hành cho lãnh đạo dày lên trong thời gian gần đây. 

Hiện CRE chào bán 4,8 triệu cổ phiếu ESOP với mức giá 10.000 đồng/cp, chưa bằng 1/3 thị giá cổ phiếu đang lưu hành. Kết thúc phiên giao dịch ngày 8/9, thị giá cổ phiếu CRE giao dịch ở mức 54.700 đồng/cp.

Có vẻ như CenLand đang chịu thiệt vì phát hành cổ phiếu ESOP với giá thấp hơn rất nhiều lần so với thị trường. Tuy nhiên, thực tế việc phát hành cổ phiếu ESOP lại đang giúp doanh nghiệp.

Đầu tiên, hình thức này như một cách 'tri ân' với những đóng góp của nhân viên vào kết quả hoạt động chung của doanh nghiệp. Từ đó, tạo động lực cho người lao động, nhân viên.

Quan trọng nhất chính là giảm chi phí và tăng vốn chủ sở hữu. Bởi thế mạnh của ESOP chính là doanh nghiệp không phải ghi nhận một khoản chi phí lương thưởng so với thưởng bằng tiền mặt. Hơn nữa, phía CRE cũng không phải chi trả bằng tiền mặt, mà sử dụng nguồn lợi nhuận giữ lại để phát hành cổ phiếu (lợi nhuận chưa phân phối). Do đó, vốn chủ sở hữu tăng thêm và lợi nhuận được giữ lại để tái đầu tư.

Tuy nhiên, việc CRE nói riêng và nhiều doanh nghiệp khác nói chung phát hành ESOP có thể gây rủi ro cho nhà đầu tư.

Đó là rủi ro pha loãng cổ phiếu, khi khối lượng cổ phiếu lưu hành tăng lên dẫn đến làm giảm thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS). Mặc dù mục đích phát hành ESOP nhằm khích lệ nhân viên. Từ đó, tạo ra nhiều lợi nhuận trong tương lai cho doanh nghiệp. Nhưng nếu doanh nghiệp tăng trưởng chậm hơn tốc độ pha loãng thì nhà đầu tư có thể sẽ chịu thiệt hại nhiều nhất.

Cụ thể, tại CRE có kế hoạch phát hành 4,8 triệu cổ phiếu ESOP với giá 10.000 đồng/cp. Khi đó, giá cổ phiếu CRE không bị điều chỉnh giảm nhưng EPS sẽ bị suy giảm, do khối lượng cổ phiếu lưu hành tăng lên nhưng lợi nhuận không đổi.

Bên cạnh đó, việc phát hành cổ phiếu ESOP thực tế là lấy tiền của cổ đông chia lại cho lãnh đạo và người lao động. Vì thế, cũng có trường hợp doanh nghiệp tạo lợi nhuận trong ngắn hạn để đạt tiêu chuẩn phát hành ESOP.

Từ trước đến nay, phát hành ESOP của các doanh nghiệp Việt không phải lúc nào cũng thuận lợi và luôn có hai mặt. Tiêu chuẩn phát hành ESOP phải gắn với hiệu quả hoạt động, tài chính trong cả ngắn và dài hạn. Điều đó mới đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.