Chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư thận trọng, tránh bán tháo cổ phiếu tốt

Thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến phiên giảm sâu trong sáng 9/3 khi VN-Index mất hơn 6% giá trị chỉ sau vài giờ giao dịch.

Theo các chuyên gia, cú lao dốc này chịu tác động lớn từ những bất ổn địa chính trị và đà tăng của giá dầu toàn cầu. Tuy vậy, nhà đầu tư được khuyến nghị giữ bình tĩnh, ưu tiên kiểm soát rủi ro và không nên bán tháo cổ phiếu chất lượng trong danh mục.

Nhà đầu tư cần ưu tiên quản trị rủi ro tài khoản

Thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận phiên giao dịch sáng 9/3 với mức giảm sâu chưa từng có trong lịch sử. Ngay khi thị trường mở cửa, hàng loạt cổ phiếu đồng loạt giảm kịch sàn, khiến bảng điện nhanh chóng “trắng bên bán”.

Chỉ ít phút sau phiên khớp lệnh định kỳ mở cửa (ATO), VN-Index đã mất hơn 100 điểm và đà giảm tiếp tục kéo dài trong suốt phiên sáng. Chốt phiên, chỉ số này giảm 114,4 điểm, tương đương 6,47%, xuống còn 1.653,44 điểm.

Toàn thị trường ghi nhận 357 mã giảm giá; trong đó, có tới 219 mã giảm sàn. Riêng rổ VN30 có 24/30 cổ phiếu giảm kịch biên độ.

Trao đổi với phóng viên TTXVN, ông Huỳnh Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Chứng khoán Ngân hàng số Vikki (VikkiBankS) cho rằng việc thị trường giảm mạnh hiện nay không phải là câu chuyện riêng của Việt Nam mà là xu hướng chung của toàn cầu trong bối cảnh các yếu tố bất định gia tăng.

Theo ông Tuấn, dữ liệu đầu vào để dự báo thị trường trong ngắn hạn hiện rất khó xác định do những biến động lớn từ bên ngoài, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông và sự leo thang của giá dầu.

“Giá dầu nếu chỉ quanh 90 USD/thùng thì có thể chưa tạo ra vấn đề lớn. Tuy nhiên, nếu tăng lên 100 USD, 110 USD hay 120 USD/thùng thì sẽ vượt quá sức chịu đựng của nhiều doanh nghiệp cũng như của nền kinh tế”, ông Tuấn nói.

Trước đó thị trường từng kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp năm nay có thể tăng trưởng khoảng 18%. Tuy nhiên, khi giá dầu tăng mạnh, chi phí sản xuất, vận hành và vận tải sẽ tăng đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp cũng như tâm lý của nền kinh tế toàn cầu.

Đại diện VikkiBankS cho rằng hiện dữ liệu đầu vào đang ở trạng thái rất khó ước lượng nên việc dự báo các kịch bản thị trường cũng trở nên khó khăn. Trong bối cảnh đó, ưu tiên hàng đầu của nhà đầu tư hiện nay là quản trị rủi ro tài khoản, đặc biệt với những tài khoản đang sử dụng đòn bẩy cao.

Trong những giai đoạn thị trường bị bán mạnh theo dạng “force sell” (bán giải chấp). Khi đó, không chỉ các cổ phiếu yếu mà ngay cả những cổ phiếu tốt trong danh mục cũng có thể bị bán ra do áp lực giải chấp.

Ông Huỳnh Anh Tuấn nhận định phiên giảm hiện tại có thể chưa phải là điểm kết thúc của biến động. Dư nợ margin của toàn thị trường vẫn đang ở mức cao, khiến rủi ro có thể gia tăng nếu thị trường tiếp tục giảm sâu.

“Cái khó hiện nay nằm ở yếu tố bên ngoài chứ không phải nội tại nền kinh tế Việt Nam. Khi diễn biến quốc tế còn phức tạp thì rất khó để các nhà đầu tư lớn đưa ra quyết định mạnh trong ngắn hạn”, ông Tuấn nói.

Dù vậy, theo ông, những nhịp điều chỉnh mạnh có thể tạo ra cơ hội dài hạn cho nhà đầu tư có sẵn tiền mặt và kiên nhẫn chờ đợi mức định giá hợp lý.

Ông Bùi Văn Huy - Phó Giám đốc FIDT cho rằng đây không phải thời điểm để phân bổ vốn mạnh tay vào các vị thế mới, kể cả với nhóm phòng thủ, bởi trong một thị trường đang bất định và xu hướng chung đang giảm, việc phân bổ ngược chiều thị trường cũng tiềm ẩn rủi ro đáng kể.

Vì vậy, nhà đầu tư nên duy trì tỷ lệ tiền mặt ở mức an toàn để có đủ lực mua vào khi thị trường thực sự tạo đáy. Trong bối cảnh hiện tại khó có thể khẳng định thị trường đã tạo đáy hay chưa. Và tôi cho rằng trong bối cảnh bất định như hiện tại, bất kỳ ai tự tin khẳng định thị trường đã chạm đáy đều đang chủ quan một cách nguy hiểm.

Một chuyên gia chứng khoán khác khuyến nghị trong nhịp điều chỉnh hiện tại, VN-Index có khả năng còn đối mặt với áp lực giải chấp để xử lý các khoản vay margin.

Vì vậy, chiến lược phòng thủ cần được ưu tiên, trong đó nhà đầu tư nên giảm tỉ lệ sử dụng margin và giữ danh mục ở trạng thái cân bằng khoảng 50% tiền mặt và 50% cổ phiếu. Nhà đầu tư cũng không cần bán tháo toàn bộ danh mục mà ưu tiên cơ cấu lại các cổ phiếu đã tăng nóng trong thời gian qua như ngân hàng, thép và những cổ phiếu liên quan tới nhóm xuất khẩu.

Các chuyên gia phân tích của Công ty Cổ phần Chứng khoán MB (MBS) khuyến nghị nhà đầu tư cần chuẩn bị cho các rủi ro tỷ giá và lạm phát ngắn hạn trước khi dòng tiền “bắt đáy” quay trở lại thị trường. Nhà đầu tư nên bảo toàn vốn, hạ tỷ lệ đòn bẩy về mức an toàn khi các mốc hỗ trợ ngắn hạn có thể bị phá vỡ trong phiên trước khi có nhịp hồi kỹ thuật.

Công ty Cổ phần Chứng khoán Mirae Asset cho rằng ngưỡng hỗ trợ quan trọng cần chú ý tại vùng 1.700 điểm. Lực cầu bắt đáy có thể xuất hiện tại vùng hỗ trợ này.

Thị trường có dấu hiệu phản ứng quá mức

Theo ông Trương Hiền Phương, Giám đốc Cấp cao Công ty cổ phần Chứng khoán KIS Việt Nam, nguyên nhân chính khiến thị trường biến động mạnh là do giá dầu tăng nhanh trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông kéo dài và những tuyên bố căng thẳng giữa các bên liên quan.

“Giá dầu tăng gần như dựng đứng, kéo theo giá xăng dầu trong nước tăng nhanh và liên tục. Điều này khiến tâm lý thị trường trở nên lo ngại. Tuy nhiên, phản ứng của thị trường chứng khoán hiện nay có phần quá mức. Thị trường điều chỉnh theo xu hướng thế giới là điều dễ hiểu, nhưng việc cổ phiếu giảm sàn hàng loạt, bất kể tốt hay xấu thì theo tôi là chưa hợp lý”, ông Phương chia sẻ với phóng viên TTXVN.

Quay trở lại với thị trường trong nước, chuyên gia của KIS Việt Nam cho rằng, các doanh nghiệp có thể chịu ảnh hưởng nhất định từ việc chi phí đầu vào tăng, nhưng tác động này cần thời gian để thẩm thấu.

“Doanh nghiệp có thể gặp khó khăn, biên lợi nhuận có thể giảm, nhưng họ sẽ tìm cách thích nghi và điều chỉnh hoạt động. Điều đó không có nghĩa là doanh nghiệp sẽ đóng cửa hay giải thể,” ông Phương nói và nhấn mạnh việc nhà đầu tư bán tháo cổ phiếu trong bối cảnh hiện nay là phản ứng không cần thiết.

Chuyên gia này cũng dẫn lại bài học từ giai đoạn đại dịch COVID-19, khi nền kinh tế toàn cầu từng rơi vào trạng thái đình trệ nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn vượt qua và thị trường chứng khoán sau đó phục hồi mạnh.

Theo ông Phương, nhà đầu tư cần nhìn nhận thị trường trong bối cảnh rộng hơn, khi kinh tế Việt Nam vẫn có nhiều yếu tố tích cực như thúc đẩy đầu tư công, mở rộng chính sách tài khóa và phát triển hạ tầng. Những yếu tố nội tại của Việt Nam vẫn đang theo hướng tích cực.

Từ đó, ông khuyến nghị nhà đầu tư giữ sự thận trọng nhưng tránh bán tháo cổ phiếu một cách hoảng loạn. “Nhà đầu tư không nên bán tống bán tháo những cổ phiếu tốt trong danh mục. Khi thị trường hồi phục, họ có thể bị mất đi những cổ phiếu chất lượng hoặc phải chịu khoản lỗ không cần thiết,” ông Trương Hiền Phương lưu ý.

Đối với những nhà đầu tư đang nắm giữ tỷ lệ tiền mặt cao, vị chuyên gia cho rằng có thể cân nhắc lựa chọn các doanh nghiệp có nền tảng tốt và triển vọng tăng trưởng để mua tích lũy dần trong các nhịp điều chỉnh của thị trường nhằm tận dụng cơ hội khi thị trường ổn định và phục hồi trở lại.