Công ty vàng đầu tiên lên sàn chứng khoán liên tục báo thua lỗ vì đâu?

Vàng Lào Cai lỗ do hết hạn khai thác mỏ

Công ty cổ phần Vàng Lào Cai ( UPCoM: GLC ) hiện là công ty khai thác vàng duy nhất trên sàn chứng khoán.

Được thành lập năm 2007 với vốn điều lệ ban đầu 45 tỷ đồng, đến nay công ty đã tăng vốn lên 105 tỷ đồng. Hoạt động chính là đầu tư dự án khai thác, tuyển và luyện vàng gốc mỏ vàng Minh Lương, Văn Bàn, Lào Cai.

Sản phẩm của dự án là tinh quặng vàng hàm lượng (quy đổi) 82 gam Au/tấn, với sản lượng cỡ 7.450 tấn/năm, tương đương với khoảng 100.000 tấn quặng nguyên khai/năm; tinh quặng vàng quy đổi ra vàng được phép khai thác lớn nhất 500 kg vàng/năm. Toàn bộ lượng khai thác được bán cho Tổng công ty Khoáng sản TKV để sản xuất vàng tiêu thụ trên thị trường.

Báo cáo kinh doanh trước khi lên sàn chứng khoán đầu năm 2019, Vàng Lào Cai có quy mô doanh thu hàng năm quanh 100 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế năm 2018 đạt mức cao 17 tỷ đồng, thu nhập trên mỗi cổ phần đạt 1.621 đồng.

Theo Báo cáo tài chính quý 1/2020 của Công ty vàng Lào Cai, công ty ghi nhận không có doanh thu nhưng vẫn duy trì hoạt động nên tính chung bị lỗ 4 tỉ đồng. Dù vậy, so với cùng kỳ năm trước có số lỗ 15,6 tỉ đồng thì mức lỗ này đã giảm.

Tính đến hết tháng 3.2020, tổng tài sản GLC đạt 59,2 tỉ đồng, giảm 5% so với đầu năm. Trong đó, phần lớn là tài sản dài hạn gần 57,6 tỉ đồng, gồm tài sản cố định hữu hình 52,4 tỉ đồng… và tài sản ngắn hạn là 1,6 tỉ đồng.

Hiện công ty ghi nhận duy nhất khoản nợ ngắn hạn hơn 11,6 tỉ đồng, tăng thêm khoảng 1 tỉ đồng so với thời điểm đầu năm. Trong đó, chủ yếu là phải trả ngắn hạn khác hơn 7,4 tỉ đồng.

Cả năm 2019, doanh thu thuần của công ty vàng này chỉ đạt 11,25 tỉ đồng trong khi cả năm 2018 vẫn đạt 111 tỉ đồng. Tương tự, năm vừa qua GLC bị lỗ 15,6 tỉ đồng trong khi năm 2018 vẫn có lãi 17 tỉ đồng.

Trong Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2019, kiểm toán viên lưu ý lỗ lũy kế của công ty đến hết tháng 12.2019 là 53,38 tỉ đồng. Bên cạnh đó, nợ ngắn hạn là 10,67 tỉ đồng, cao hơn 9,28 tỉ đồng so với tài sản ngắn hạn. Ban giám đốc công ty tin rằng các chủ sở hữu và các bên liên quan sẽ tiếp tục hỗ trợ công ty. Do đó Báo cáo tài chính vẫn được lập trên cơ sở giả định hoạt động liên tục.

Doanh nghiệp này cho biết do đang trong quá trình tái cơ cấu nên từ tháng 3.2019 đã tạm dừng khai thác nhưng các chi phí khấu hao, lãi vay... vẫn chiếm tỷ trọng lớn khiến năm 2019 bị thua lỗ.

Công ty vàng Lào Cai được thành lập từ tháng 9.2017 với vốn điều lệ ban đầu là 45 tỉ đồng. Hoạt động chính của vàng Lào Cai là đầu tư Dự án khai thác, tuyển và luyện vàng gốc mỏ vàng Minh Lương, Văn Bàn, Lào Cai. Sản phẩm của dự án là tinh quặng vàng hàm lượng (quy đổi) 82 gam Au/tấn, với sản lượng cỡ 7.450 tấn/năm, tương đương với khoảng 100.000 tấn quặng nguyên khai/năm, khai thác bằng phương pháp hầm lũ; tuyển, luyện quặng vàng tương ứng từ 300 - 500 kg/năm.

Giấy phép khai thác mỏ vàng Minh Lương của GLC có thời hạn đến 26/4/2019. Công suất khai thác được cấp phép cho năm 2016 là 22.000 tấn quặng vàng, năm 2017 – 2018 là 28.000 tấn quặng vàng/năm, năm 2019 chỉ cấp phép khai thác 11.702 tấn quặng vàng.

Theo định hướng phát triển, Vàng Lào Cai có khả năng sẽ được mở rộng quyền khai thác mỏ theo cả 2 hướng, bao gồm được khai thác khu vực mỏ hiện có với chiều sâu khai thác thêm 100m và được mở rộng phạm vi khai thác thêm hơn 120 ha.

Ngành khai thác vàng đối mặt rất nhiều rủi ro

Quặng vàng ở Việt Nam phân bố khá rải rác và quy mô nhỏ, tập trung chủ yếu ở các tỉnh miền núi phía Bắc (Hòa Bình, Lào Cai, Hà Giang...) hay một số tỉnh miền trung như Quảng Nam, Quảng Bình. Do tính chất rải rác, ngành khai thác vàng chưa có doanh nghiệp quy mô quá lớn, kết quả kinh doanh cũng khá nghèo nàn.

Trước Vàng Lào Cai, Tập đoàn Besra Việt Nam cũng được cấp phép khai thác mỏ vàng Bồng Miêu (1997) và mỏ vàng Phước Sơn (1999).

Theo công bố của Cục Thuế tỉnh Quảng Nam, từ năm 2008 - 2012, Công ty Vàng Bồng Miêu và Công ty Vàng Phước Sơn khai thác được hơn 4.430 tấn vàng, nộp ngân sách hơn 650 tỷ đồng. Nếu trừ khoản hoàn thuế VAT 105 tỷ đồng, cộng với khoản thuế đã nộp 650 tỷ đồng thì Besra còn nợ thuế 278 tỷ đồng. Việc nợ thuế kéo dài buộc Cục Thuế Quảng Nam 11 lần ra quyết định xử phạt nộp chậm thuế.

Báo Người Lao Động từng đưa tin hội nghị chủ nợ Công ty Bồng Miêu tháng 8/2018, các chủ nợ đã đồng ý tuyên bố phá sản Công ty Bồng Miêu. Theo số liệu báo cáo, tính đến ngày 12/11/2017, Vàng Bồng Miêu có 100 chủ nợ với số tiền hơn 943 tỷ đồng, bao gồm cả 108 tỷ đồng tiền nợ thuế nhà nước.

Hay đầu tháng 6/2020, UBND tỉnh Quảng Trị dẫn Kết luận của Thanh tra Chính phủ cho biết CTCP Phát triển khoáng sản 4 nợ tiền cấp quyền khai thác khoáng sản mỏ vàng Apey A với hơn 5,9 tỷ đồng, công ty này đã rời đi mà chưa hoàn thổ cho chính quyền.

Trở lại với Vàng Lào Cai, bên việc chưa được gia hạn giấy phép khai thác, công ty còn đối mặt với nhiều khó khăn khác. Biến đổi địa chất khiến các thân quặng đang khai thác có sự đứt quãng, teo thắt và xê dịch; do đó quá trình sản xuất phải luôn điều chỉnh theo điều kiện thực tế, các kế hoạch kỹ thuật và biện pháp thi công đầu năm chỉ mang tính định hướng.

Các thân quặng tại mỏ Minh Lương đều mỏng, trữ lượng không lớn và phân tán ở 4 khu vực đồi cách xa nhau làm tăng chi phí vận chuyển. Công ty phải áp dụng hình thức khai thác cuốn chiếu từng khu vực mà không thể khai thác đồng bộ, sản lượng khai thác chỉ đạt khoảng 40% công suất thiết kế giai đoạn 1.

Dự án khai thác vàng có vòng đời ngắn nhưng thời gian đầu tư kéo dài nên chi phí khấu hao, chi phí trước hoạt động, chi phí lãi vay... những năm đầu dự án chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành, dẫn đến hiệu quả kinh doanh chưa cao và gây khó khăn về tài chính.