Đệm rơm ngày cưới: 'Bện rơm nếp cái hoa vàng mới thơm'

Hầu hết ở các làng quê giờ đây đã đổi mới rất nhiều, người dân đều đã xây nhà tầng, kinh tế khá giả với cuộc sống đủ đầy tiện nghi và trẻ em được xúng xính trong những bộ áo quần mới với đủ kiểu cách thời trang để đón Tết hay đến trường.

Không ai sợ mùa đông nữa, bởi nhà ai cũng mua sắm đầy đủ chăn ấm, đệm êm, quạt sưởi, lò sưởi. Thế nhưng những kí ức về việc nằm ổ rơm gần như vẫn còn nguyên đối với những người lớn tuổi.

Nhớ lại những năm tháng phải nằm ổ rơm, ông Nguyễn Văn Tới (72 tuổi, huyện Thanh Oai, Hà Nội) cho biết, từ khi ông sinh ra cho đến khi ông lấy vợ vẫn phải nằm đệm rơm do chưa có điều kiện mua giường chiếu.

"Ngày tôi cưới vợ cũng vào tháng cuối năm, trời mùa đông rất lạnh nên đệm rơm được trải dày khoảng 15-20cm. Phải trải dày như thế rồi mới trải manh chiếu hay manh áo mưa lên trên để nằm cho đỡ dặm người.

Do là ngày vui của cả đời người, bố mẹ tôi hồi đó đã phải chuẩn bị rơm nếp cái hoa vàng của cả 2 mùa gặt mới bện được đệm cưới", ông Tới nhớ lại.

Ông Tới cho biết, để làm ra được một chiếc đệm rơm như mong muốn, sau mỗi mùa gặt, mẹ ông phải dùng tay cào vào nắm rơm trút xuôi xuống như kiểu răng lược, bỏ bớt những lá rác nhỏ, đập nhẹ vào cột nhà cho bớt bụi nhám gây ngứa ngáy.

Sau đó, bà mới xếp các đụn rơm có độ dày một, hai gang tay rồi xếp ngay ngắn, buộc túm từng nắm ở ngọn rồi xòe gốc ra phơi, trông như hình những chiếc nón. Khi rơm khô phải đem cất ở chỗ cao ráo để giữ được mùi thơm.

Theo ông Tới, nhiều nhà cẩn thận còn mang rơm đi giặt, rửa thật sạch rồi phơi khô sau đó mới bện ổ để nằm.

Cây rơm, đệm rơm là kí ức đẹp của nhiều người sinh ra từ vùng thôn quê.

"Đúng là chỉ có ngày cưới mới được nằm rơm nếp cái hoa vàng được bện cẩn thận chứ ngày thường thì chỉ trải cả đống rơm khô rồi trải mảnh nilon lên trên là nằm thôi. Hồi đó nhà ai ở quê tôi cũng vậy chứ không riêng gì nhà tôi nên chỉ cần có ổ rơm nếp cái là cô dâu-chú rể thấy hạnh phúc trong đêm tân hôn rồi.

Do vậy, mỗi lần ngủ dậy tôi lại phải bốc ít rơm khô dưới bếp đậy vào để không bị rán, chuột bò vào gặm nhấm", ông Tới chia sẻ thêm.

Ông Tới cho biết, đối với những ổ rơm không được bện cẩn thận thì khi trải phải trải đều tay và trải nhiều lượt mỏng ngang dọc khác nhau thì rơm mới đều và khi nằm có xoay người cũng không bị xô.

Cũng theo ông Tới, sau này đời sống khấm khá hơn, vợ chồng ông đã mua được đệm bằng bông để nằm cho êm và không bị ngứa. Ban đầu ông bà rất thích nhưng cứ hôm nào trời rét đậm, rét hại, ông lại xuống bếp đốt lửa rồi nằm vào ổ rơm cho ấm mới lên nhà.

"Chỉ đến khi cuộc sống đầy đủ hơn, nhà tôi không còn cấy gặt nữa mới không còn rơm trong nhà, chứ trước đây, chỉ cần còn cấy gặt là nhà lúc nào cũng phải có rơm. Không dùng để làm đệm rơm thì cũng dùng để làm dây nạt buộc rau hay nhóm bếp.

Dù cuộc sống có thay đổi thế nào thì tôi cũng không bao giờ quên được những ngày tháng nằm đệm rơm, ngày Tết quây quần bên bếp than, bếp rơm để ăn cơm, trò chuyện", ông Tới trầm ngâm.