15 phong tục cổ truyền ai cũng một lần trải qua vào Tết Nguyên Đán

Dưới đây là những phong tục truyền thống của người Việt trong dịp Tết Nguyên Đán. Có những phong tục vẫn thường thấy ở bối cảnh hiện đại này, cũng có những phong tục đã thôi không còn phổ biến nữa. Nhưng nhìn chung, 15 hoạt động đưới dây vẫn luôn là nét văn hóa đáng được giữ gìn, trân quý.

1. Cúng ông Công, ông Táo

Theo thông lệ hàng nằm, ngày 23 tháng Chạp âm lịch là ngày ông Công, ông Táo lên thiên đình để bẩm báo lại những việc thiện - ác đã diễn ra trong gia đình mà họ trú ngụ lại cho Ngọc Hoàng.

Thường trong những ngày các gia đình Việt Nam sẽ dọn dẹp nhà bếp sạch sẽ, bày mâm cúng và thả cá chép vàng - loài vật được xem là "phương tiện" đưa ông Táo về Trời.

2. Gói bánh chưng

Bánh chưng là món ăn truyền thống có từ thời vua Hùng và vẫn luôn góp mặt trong ngày Tết của nước ta. Hình ảnh những gia đình quây quần bên nhau đun lửa, gói bánh, đợi bánh chín... vào đêm 29, 30 Tết luôn là một nét đẹp khó phai trong tiềm thức nhiều người con Việt Nam.

3. Chọn hoa

Những ngày cận Tết, người Bắc sẽ xuống chợ chọn lấy nhành đào đẹp nhất, người Nam bắt đầu nhặt lá mai, "tuyển một chậu quất sai trái.

Dù đã có nhiều biến đổi trong cách chọn hoa trang trí như như hoa thủy tiên, hoa đồng tiền, hoa cúc..., song nếu thiếu sắc đào và mai, nhiều người vẫn chưa cảm thấy trọn vẹn không khí mùa xuân.

4. Lau dọn nhà cửa

Người Việt Nam quan niệm, việc dọn dẹp nhà cửa vào giai đoạn Tết Nguyên Đán không chỉ để không gian sạch sẽ hơn mà còn mang ý bỏ đi những điều đã qua, mang một trật tự mới cho cuộc sống và "mở đường" cho tài lộc, an vui vào nhà.

5. Mâm ngũ quả

Mâm ngũ quả đặt trên bàn thờ tổ tiên là phong tục không thể thiếu vào Tết Nguyên Đán của người Việt. Tùy theo ý thích, mong muốn, văn hóa vùng miền của gia chủ, các loại trái cây bày trên mâm ngũ quả thường không cố định. 

Thường thấy, mâm ngũ quả gồm khoảng 5 loại quả khác nhau, và nhìn chung đều là nơi gia chủ gởi gắm lời cầu nguyện bình an, phú quý.

6. Cúng tất niên

Nhìn chung, mâm cơm tất niên mang ý mời thần linh, gia tiên về ăn tết cùng gia đình vào chiều 30 Tết để cùng nhau kết thúc một năm cũ, chuẩn bị đón năm mới.

7. Tảo mộ

Vào giai đoạn Tết Nguyên Đán, con cháu trong nhà sẽ đi tảo mộ để quét dọn, làm nơi an nghỉ của tổ tiên khang trang hơn. Đây là một phong tục phổ biến của người Việt, thể hiện đạo hiếu, lòng kính trọng với tổ tiên.

8. Đón giao thừa

Giao thừa là thời khắc thiêng liêng, là điểm chuyển giao giữa năm mới và năm cũ. Tùy tính chất công việc, tập tục... của gia chủ mà quy mô, hình thức của lễ cúng giao thừa sẽ thay đổi. Lễ cúng giao thừa được thực hiện ở ngoài trời.

Lịch hoạt động Tết Nguyên Đán của những quán cà phê 'hot' ở Đà Lạt

9. Hái lộc

Hái lộc đầu xuân là nét đẹp truyền thống trong năm mới của người Việt. Hái lộc thường được thực hiện vào đêm giao thừa hoặc sáng sớm mùng một Tết để cầu may mắn, rước lộc vào nhà.

10. Xông đất

Xông đất (đạp đất, xông nhà) cũng là nét đẹp văn hóa, tín ngưỡng thường thấy trong dịp Tết Nguyên Đán cổ truyền để cầu mong mọi điều thuận lợi cho các thành viên trong gia đình.

Theo quan niệm, người bước vào nhà gia chủ đầu tiên sau thời điểm giao thừa và chúc mừng năm mới thì là người xông đất, người mang đến tài lộc, vận đỏ cho gia chủ. Bởi vậy, nếu có ý muốn được xông đất, gia chủ thường tìm hiểu kĩ càng về mệnh tuổi của người xông đất để cả năm  an khang, thịnh vượng.

11. Xin chữ

Tuy không còn phổ biến như trước, tục xin chữ vẫn là một nét đẹp trong ngày Tết Nguyên Đán ở nước ta. Người ta xin chữ vào năm mới để cầu may mắn, tài lộc, phúc thọ đầy nhà cũng như thể hiện lòng trọng tri thức, hiếu học. Bởi vậy, những chữ thường được xin là Tài, Tâm, Phúc, Đức, An, Lộc, Thọ, Phát…

Bạn có thể xin chữ ở: Phố Ông Đồ - Nhà Văn hóa Thanh Niên, Q.1

12. Phong tục dựng cây nêu ngày Tết

Dựng cây nêu là một phong tục truyền thống tại nhiều địa phương trong dịp Tết cổ truyền. Một cây tre cao khoảng 5 đến 6m với bùa trừ tà, hình cá chép bằng giấy, vàng mã… treo ở ngọn được dựng nhằm đón chào năm mới, xua đuổi tà vận.

13. Mừng tuổi (lì xì) và chúc Tết

Thường vào sáng mồng một Tết, con cháu sẽ bắt đầu chúc thọ, mừng tuổi ông bà, cha mẹ mình. Sau đó, họ sẽ "mừng tuổi" (lì xì) lại thế hệ hậu sinh bằng những đồng tiền mới được đựng trong phong bao lì xì đỏ để lấy may, kèm theo đó là những lời chúc tốt đẹp. Bởi thế, tiền mừng tuổi không quan trọng ở số lượng mà là ở ý nghĩa.

14. Xuất hành

Ngày mồng một Tết Nguyên Đán, người Việt thường chọn giờ, hướng ra khỏi nhà hợp với tuổi. Sau đó, họ sẽ xuất hành ra khỏi nhà, dù chỉ là từ nhà ra... đầu ngõ và trở lại. Song, đây vẫn là một tín ngưỡng đẹp, thể hiện mong muốn gặp may mắn cho cả năm suôn sẻ.

15. Đi lễ chùa đầu năm

Phong tục đi lễ chùa trong những ngày đầu của năm mới là một nét đẹp văn hóa tâm linh trong đời sống mỗi người Việt.

Đi lễ chùa đầu năm không chỉ là để cầu xin một năm mới may mắn, phúc lộc và tỏ tấm lòng thành kính của mình đối với đức Phật, tổ tiên.

Bạn đã trải qua được bao nhiêu phong tục truyền thống, thường thấy vào ngày Tết Nguyên Đán rồi? TravelMag thương chúc bạn một mùa xuân như ý, nhiều sức khỏe nhé!