Điểm tin ngân hàng ngày 27/5: Cấm sử dụng bí danh tài khoản để hạn chế rủi ro chuyển nhầm tiền

NHNN dự kiến cấm sử dụng bí danh tài khoản để hạn chế rủi ro chuyển nhầm tiền

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang đề xuất cấm sử dụng bí danh (Alias) cho tài khoản ngân hàng nhằm hạn chế tình trạng người dùng chuyển nhầm tiền và không thể thu hồi. Theo ông Phạm Anh Tuấn – Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN, thời gian qua đã ghi nhận nhiều trường hợp khiếu nại do nhầm lẫn khi chuyển tiền qua bí danh, gây thiệt hại cho người tiêu dùng.

Alias là tên định danh giao dịch riêng do khách hàng tạo, tuy nhiên một số cá nhân đã sử dụng tên gọi gây hiểu nhầm như "công ty quốc gia", "global", khiến người chuyển tiền tưởng nhầm là tài khoản doanh nghiệp uy tín. Trong Thông tư sửa đổi sắp tới, NHNN sẽ quy định bắt buộc sử dụng số tài khoản cụ thể khi giao dịch, không cho phép đặt bí danh.

Bên cạnh đó, NHNN cũng siết chặt các quy định liên quan đến mở và sử dụng tài khoản thanh toán. Theo Thông tư 17 có hiệu lực từ 1/7/2024, khách hàng phải cung cấp thông tin sinh trắc học và xác thực qua dữ liệu quốc gia để thực hiện giao dịch online. Với các giao dịch tại quầy, việc xác thực cũng sẽ được công nghệ hóa, thay vì chỉ đối chiếu bằng mắt thường như hiện nay.

Đối với doanh nghiệp, NHNN yêu cầu phải trực tiếp đến ngân hàng mở tài khoản, không chấp nhận hình thức ủy quyền hoặc qua thư. Tài khoản của tổ chức mới thành lập trong vòng 6–9 tháng khi giao dịch online cũng sẽ phải xác thực như cá nhân.

Động thái này nhằm tăng cường an toàn bảo mật, ngăn chặn các hành vi lừa đảo đang gia tăng qua tài khoản tổ chức và tài khoản sử dụng Alias.

Tỷ giá tăng mạnh, doanh nghiệp “lao đao” chống đỡ chi phí nhập khẩu

Tỷ giá USD/VND tăng mạnh thời gian qua đang tạo áp lực lớn lên các doanh nghiệp nhập khẩu. Với tỷ giá thị trường tự do vượt ngưỡng 26.200 đồng/USD, nhiều doanh nghiệp cho biết phải chi tới 26,2 tỷ đồng để mua 1 triệu USD – cao hơn nhiều so với mức 23,5 tỷ đồng trước đó. Lo ngại rủi ro tỷ giá, nhiều doanh nghiệp đã chủ động tích trữ USD, góp phần làm căng thẳng thêm cung – cầu ngoại tệ.

Theo các chuyên gia, tỷ giá USD/VND biến động mạnh do nhiều yếu tố cộng hưởng, từ dòng vốn ngoại rút khỏi thị trường, nhập khẩu phục hồi nhanh hơn xuất khẩu, đến tâm lý phòng vệ rủi ro tỷ giá bằng cách nắm giữ ngoại tệ. Bên cạnh đó, lãi suất VND ở mức thấp trong khi USD vẫn hấp dẫn khiến áp lực tỷ giá gia tăng.

Các doanh nghiệp xuất khẩu vốn được kỳ vọng hưởng lợi khi USD tăng, thực tế lại chịu tác động ngược do phần lớn nguyên vật liệu đầu vào phải nhập khẩu. Tỷ giá tăng kéo theo chi phí đầu vào leo thang, khiến lợi nhuận bị bào mòn. Điển hình, PV Oil ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý I/2025 giảm tới 89%, dù doanh thu thuần vẫn tăng. ACV cũng lỗ tỷ giá gần 250 tỷ đồng, chủ yếu do biến động đồng Yên.

Giới chuyên gia cảnh báo, trong bối cảnh thị trường còn nhiều rủi ro và chính sách thương mại toàn cầu chưa ổn định, việc theo sát diễn biến tỷ giá và chủ động các biện pháp phòng ngừa sẽ là yếu tố sống còn với doanh nghiệp trong thời gian tới.

Ngân hàng đua nhau tung tài khoản sinh lời tự động, hút dòng tiền nhàn rỗi

Trước nhu cầu tối ưu hóa tài chính cá nhân và xu hướng không dùng tiền mặt gia tăng, các ngân hàng Việt Nam đang bước vào cuộc đua thu hút dòng tiền nhàn rỗi bằng sản phẩm tài khoản sinh lời tự động. Đây là hình thức cho phép số dư trong tài khoản thanh toán tự động sinh lời mà vẫn đảm bảo tính thanh khoản.

Techcombank là đơn vị tiên phong, ra mắt sản phẩm Sinh Lời Tự Động 1.0 đầu năm 2024, và nâng cấp lên phiên bản 2.0 vào tháng 1/2025 với lợi suất tối đa 4%/năm, không yêu cầu số dư tối thiểu. Sau đó, VPBank tung sản phẩm eKash – Super Sinh Lời, chuyển phần dư vượt ngưỡng sang đầu tư chứng khoán với lợi suất 3,5%/năm. VIB, MSB, LPBank cũng nhanh chóng gia nhập thị trường với cơ chế tương tự, trong khi các ví điện tử như MoMo và ZaloPay nhắm đến người dùng trẻ với yêu cầu số dư thấp, lợi suất lên tới 4%/năm.

Theo báo cáo tài chính năm 2024, tổng CASA (tiền gửi không kỳ hạn) tại 27 ngân hàng niêm yết đạt khoảng 2,5 triệu tỷ đồng – một nguồn vốn chi phí thấp quan trọng. Nhờ sản phẩm sinh lời tự động, Techcombank đạt tỷ lệ CASA 40,5%, trong khi các ngân hàng khác cũng ghi nhận tăng trưởng mạnh.

Xu hướng này giúp ngân hàng giữ chân khách hàng, giảm chuyển dịch sang kênh tiết kiệm có kỳ hạn, đồng thời tạo đòn bẩy cho các chiến lược Embedded Finance trong tương lai. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo khách hàng cần hiểu rõ rủi ro khi tiền được đầu tư gián tiếp qua công ty chứng khoán hoặc sản phẩm nội bộ. Cuộc đua tài khoản sinh lời tự động không chỉ làm nóng thị trường tài chính, mà còn định hình lại hành vi quản lý tiền của người Việt trong kỷ nguyên số.

Biên lãi ròng ngân hàng tiếp tục giảm, chưa thấy tín hiệu phục hồi rõ ràng

Quý 1/2025 ghi nhận biên lãi ròng (NIM) bình quân của 27 ngân hàng giảm xuống 3,09%, thấp hơn mức 3,11% của quý trước và là mức đáy mới. Hơn một nửa ngân hàng trong hệ thống chứng kiến NIM sụt giảm, phản ánh tác động kép từ chính sách tiền tệ nới lỏng, chi phí vốn cao và cầu tín dụng yếu.

Các ngân hàng thương mại buộc hạ lãi suất cho vay để cạnh tranh, trong khi lãi suất huy động giảm chậm hơn nhằm giữ chân người gửi tiền, khiến chênh lệch lãi suất – yếu tố cấu thành NIM – bị thu hẹp. Cùng với đó, tăng trưởng tín dụng vẫn chưa đạt kỳ vọng do doanh nghiệp và người dân thận trọng trong vay vốn, khiến tài sản sinh lãi chưa phát huy hiệu quả.

Ngoài ra, cơ cấu tín dụng đang dịch chuyển sang phân khúc an toàn như bất động sản khu công nghiệp, trái phiếu Chính phủ và các khoản vay ưu đãi – đều có biên lợi nhuận thấp. Cạnh tranh lãi suất huy động giữa các ngân hàng nhỏ và vừa cũng đẩy chi phí vốn tăng thêm.

Dù vậy, theo giới chuyên gia, NIM có thể phục hồi nhẹ từ quý 2 nếu tín dụng và tiêu dùng cải thiện, cùng với kỳ vọng lãi suất đầu vào giảm và thu nhập từ dịch vụ tăng. Tuy nhiên, nguy cơ nợ xấu tiềm ẩn và căng thẳng thương mại có thể tiếp tục gây áp lực lên lợi nhuận ngành.

Giới phân tích khuyến nghị ngân hàng cần tái cơ cấu danh mục tín dụng, tăng CASA, đầu tư vào ngân hàng số và giảm phụ thuộc vào thu nhập lãi thuần, nhằm ứng phó với bối cảnh kinh doanh ngày càng phức tạp.

Tỷ giá USD thế giới giảm, “chợ đen” trong nước tiếp tục tăng

Sáng 27/5, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm ở mức 24.940 VND/USD, giảm 20 đồng so với phiên trước. Trên thị trường quốc tế, chỉ số US Dollar Index (DXY) – đo sức mạnh đồng bạc xanh so với 6 đồng tiền chủ chốt – cũng giảm 0,18%, xuống 98,83 điểm.

Tại thị trường trong nước, các ngân hàng thương mại điều chỉnh giảm tỷ giá USD. Cụ thể, Vietcombank niêm yết ở mức 25.700 – 26.090 VND/USD, giảm 40 đồng cả hai chiều. Tại Sở giao dịch NHNN, tỷ giá tham khảo mua vào – bán ra ở mức 23.743 – 26.137 VND/USD.

Ngược lại, trên thị trường tự do, tỷ giá USD tiếp tục xu hướng tăng. Vào lúc 5h sáng 27/5, tỷ giá "chợ đen" được giao dịch quanh mức 26.281 – 26.381 VND/USD, tăng 31 đồng so với ngày 26/5.

Trên thị trường thế giới, đồng USD đang chịu áp lực giảm sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump rút lại đe dọa áp thuế 50% với hàng hóa EU, khiến tâm lý nhà đầu tư tích cực trở lại. Đồng EUR nhờ đó bật tăng 0,55%, lên 1,1418 USD – mức cao nhất trong một tháng. Tính từ đầu năm, EUR đã tăng khoảng 10%.

Đồng bảng Anh cũng ghi nhận mức cao nhất kể từ tháng 2/2022, tăng 0,39%, chốt phiên tại 1,356 USD. Ngược lại, đồng Yên Nhật và Franc Thụy Sĩ – hai đồng tiền trú ẩn an toàn – giảm giá khi khẩu vị rủi ro của giới đầu tư cải thiện.

Dự báo, tỷ giá USD trong nước sẽ tiếp tục chịu tác động từ diễn biến quốc tế và cung - cầu ngoại tệ nội địa, đặc biệt trong bối cảnh "chợ đen" đang phản ứng ngược chiều với tỷ giá chính thức.